Treść orzeczenia I C 141/23 - Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim

I C 141/23 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim z 2023-11-23

Sygn. akt IC 141/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 listopada 2023 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący	Sędzia SO Dorota Krawczyk
Protokolant	Anna Frankowska

po rozpoznaniu w dniu 30 października 2023 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z powództwa M. R.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę, ustalenie

1. zasądza od pozwanego (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda M. R. kwotę 182.800,00zł (sto osiemdziesiąt dwa tysiące osiemset złotych) tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 06 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty;

2. zasądza od pozwanego (...) Spółce Akcyjnej w W. na rzecz powoda M. R. kwotę 6.621,00 zł (sześć tysięcy sześćset dwadzieścia jeden złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 06 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty;

3. ustala, iż pozwany (...) Spółka Akcyjna w W. ponosi wobec powoda M. R. odpowiedzialność na przyszłość za skutki wypadku komunikacyjnego, jakiemu powód M. R. uległa w dniu 23 października 2015 roku;

4. oddala powództwo w pozostałej części;

5. nakazuje ściągnąć od pozwanego (...) Spółce Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 4.008,20zł zł tytułem zwrotu wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa;

6. znosi wzajemnie koszty procesu między stronami.

Sędzia SO Dorota Krawczyk

Sygn. akt I C 141/23

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 16 czerwca 2017 roku skierowanym do Sądu Rejonowego i Wydział Cywilny w T. M..- pełnomocnik powódki M. R. wniósł o:

1. zasądzenie od pozwanego (...) S.A. na rzecz powódki kwoty 10.000,00 złotych tytułem częściowego dalszego zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 4 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty,

2. zasądzenie od pozwanego (...) S.A. na rzecz powódki kwoty 235,00 złotych tytułem częściowego odszkodowania obejmującego zwrot kosztów opieki i leczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 4 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty;

3. zasądzenie od pozwanego (...) S.A. na rzecz powódki kwoty 100,00 zł miesięcznie tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb, płatnej do dnia 10. każdego miesiąca, począwszy od czerwca 2017 r., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia któremukolwiek terminowi jej płatności;

4. ustalenie, iż pozwany ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku z dnia 23 października 2015 roku mogące ujawnić się u powódki w przyszłości;

5. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Pismem z dnia 29 stycznia 2020 roku pełnomocnik powódki rozszerzył powództwo (k.660-661) w zakresie dochodzonych w niniejszym sporze roszczeń wnosząc o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki dodatkowo kwot:

- 63 000,00 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 04 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty:

- 89,00 zł tytułem dalszego odszkodowania obejmującego koszty pomocy i opieki osób trzecich wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 04 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty;

- 694,83,00 zł tytułem dalszego odszkodowania obejmującego koszty leczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 04 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty

i po sprecyzowaniu roszczeń wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki:

1. kwoty 73.000,00 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 04 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty;

2. kwoty 89,00 zł tytułem dalszego odszkodowania obejmującego koszty pomocy i opieki osób trzecich wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 04 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty;

3. kwoty 694,83,00 zł tytułem dalszego odszkodowania obejmującego koszty leczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 04 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty;

4. kwoty 100,00 zł miesięcznie tytułem dalszej renty z tytułu zwiększonych potrzeb, płatnej do 10 dnia każdego miesiąca, począwszy od czerwca 2017 r., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia któremukolwiek terminowi jej płatności. Pismo zawierało również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wartość przedmiotu sporu po modyfikacji wynosiła 74.984 zł.

Pismem, które wpłynęło do Sądu 29 sierpnia 2022 roku (k. 772-774) pełnomocnik powódki ponownie dokonał modyfikacji powództwa domagając się zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki dodatkowo kwoty:

1. 382.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:

a. od kwoty 277.000 zł od dnia 4 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty,

b. od kwoty 105.000 zł od dnia następnego po doręczeniu pozwanemu odpisu niniejszego pisma do dnia zapłaty,

2. 9.312,80 zł tytułem dalszego odszkodowania za koszty opieki i pomocy osób trzecich wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 4 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty.

Po sprecyzowaniu roszczeń powódka ostatecznie wniosła o:

1. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 455.000 zł tytułem dalszego zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:

a. od kwoty 350.000 zł od dnia 4 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty,

b. od kwoty 105.000 zł od dnia następnego po doręczeniu pozwanemu odpisu niniejszego pisma do dnia zapłaty,

2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 9.401,80 zł tytułem dalszego odszkodowania za koszty opieki i pomocy osób trzecich wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 4 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty,

3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 694,83 zł tytułem dalszego odszkodowania za koszty leczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 4 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty,

4. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 100 zł renty z tytułu zwiększonych potrzeb, płatnej do 10 dnia każdego miesiąca, począwszy od czerwca 2017 r., wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi w razie uchybienia terminowi płatności,

5. ustalenie, iż pozwany ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku z dmą&3 października 2015 roku, mogące ujawnić się u powódki w przyszłości,

6. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych (k. 772-774 verte i k. 789).

Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik powódki wskazał, że uszczerbek na zdrowiu powódki wynosi niemal 100%, a biorąc zatem pod uwagę wpływ doznanego urazu na życie i zdrowie poszkodowanej, jej samodzielność, konieczność podjęcia leczenia, jak również uzależnienie od pomocy osób trzecich, a także negatywne rokowania na przyszłość, należy przyjąć, że dochodzone w pozwie kwoty tytułem zadośćuczynieni, odszkodowania oraz renty są adekwatne do rozmiaru krzywdy, jakiej doznała powódka.

Pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa w całości, również po jego modyfikacji oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że w piśmie rozszerzającym powództwo powódka nie powołała żadnych nowych okoliczności względem tych, które powołano w toku postępowania likwidacyjnego, a następnie w pozwie, a jedynym czynnikiem, który można potraktować jako nową okoliczność jest ustalony przez biegłego uszczerbek na zdrowiu powódki, który ma jedynie znaczenie pomocnicze i marginalne w przedmiotowej sprawie.

Wobec modyfikacji powództwa przez powódkę, w wyniku której wartość przedmiotu sporu wyniosła 466.297,00 zł - Sąd Rejonowy w Tomaszowie M.. I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia 18 stycznia 2023 roku uznał swoją niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Tryb. I Wydział Cywilny celem jej rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 787 i 791).

Na ostatniej rozprawie pełnomocnik powódki popierał powództwo, wnosi o przyznanie koszów w tym zastępstwa procesowego, złożył zestawienie kosztów.

Pełnomocnik pozwanego wnosi o oddalenie powództwa w całości, o ustalenie przyczynienia się powódki do powstania szkody przynajmniej w 50%, wnosił o zasądzenie kosztów procesu na rzecz pozwanego wg norm przepisanych.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 23 października 2015 r. powódka M. R., znajdując się na przejściu dla pieszych przy ul. (...) w T., została potrącona przez kierującego pojazdem marki V. o nr rej. (...), w wyniku czego doznała obrażeń ciała.

(okoliczności niesporne)

Powódka w chwili wypadku miała alkohol etylowy we krwi pełnej 26,5 mg/dl przy zakresie referencyjnym 0,0-20,0.

Powódka w chwili wypadku była w stanie znacznej nietrzeźwości, miała 0,92 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu.

U powódki rozpoznano zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane użyciem alkoholu – zespół uzależnienia.

(dowód: protokół z przebiegu badania stanu nietrzeźwości k. 106-107, karta informacyjna Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w T. M..k 231-233, wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie M.. w sprawie sygn. akt II K 486/16 k. 210-211, karta informacyjna (...) Szpitala (...) w Ł. k. 27-29)

Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 roku Komenda Powiatowa Policji w T. M.. umorzyła dochodzenie z uwagi na brak wymaganego dla odpowiedzialności karnej znamienia czynu zabronionego określonego w art. 177 § 1 kk tj. obrażeń ciała przez inną osobę niż sprawca z dnia 22.12.2015 roku. W uzasadnieniu wskazano, że piesza nagle wtargnęła pod prawidłowo jadący pojazd. Piesza miała 0,92mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu.

Powódka złożyła zażalenie dnia 4 stycznia 2015 roku na umorzenie dochodzenia.

(dowód: postanowienie o umorzeniu z dnia 22.12.2015 roku k. 398-399, zażalenie powódki z dnia 4 stycznia 2015 roku na umorzenie dochodzenia k. 405-407)

Sąd Rejonowy w Tomaszowie M.. w sprawie o sygn. akt IIK 486/16 wyrokiem z dnia 20.09.2016 roku umorzył wobec oskarżonego warunkowo postepowanie.

(dowód: kserokopia wyroku SR II Wydz. Karny w T. M., sygn. akt IIK 486/16 k.9)

Pojazd sprawcy zdarzenia w chwili wypadku posiadał ubezpieczenie w zakresie OC w pozwanym Towarzystwie.

(okoliczności niesporne)

W toku postepowania przygotowawczego ustalono , że główną przyczyną zaistnienia wypadku, było nieprawidłowe postępowanie kierującego samochodem V., który najprawdopodobniej w sposób niedostateczny obserwował okolice przejścia dla pieszych.

Powódka M. R. miała możliwość uniknięcia wypadku, gdyby obserwowała prawą stronę jezdni i zatrzymała się po zauważeniu samochodu V., z którego sposobu ruchu wynikało, że jego kierowca nie ustąpi pierwszeństwa pieszej. Najprawdopodobniej poprzez brak wymaganej analizy sytuacji drogowej piesza pozbawiła się możliwości uniknięcia wypadku przez co przyczyniła się do jego zaistnienia. Przyczynienie to było większe jeżeli przyjąć, że piesza weszła na jezdnię zza zasłony w postaci nieznanego samochodu ciężarowego lub autobusu. M. R. w sposób niewłaściwy oceniła odległość od nadjeżdżającego samochodu V. biorąc zwłaszcza pod uwagę istniejące tuż przed zdarzeniem trudne warunki drogowe. Jest wielce prawdopodobne, że na niewłaściwe postępowanie pieszej miał wpływ jej znacznej nietrzeźwości - 0,92 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu.

Piesza wchodząc na przejście dla pieszych faktycznie wymuszała na kierowcy samochodu V. podjęcie manewru intensywnego hamowania. Takie postępowanie M. R. było sprzeczne z zasadami ruchu drogowego obowiązującymi pieszych podczas przechodzenia przez jezdnię.

(dowód: opinia biegłego z dziedziny techniki samochodowej i ruchu drogowego S. D. sporządzona na zlecenie Prokuratury w sprawie (...) Prokuratury Rejonowej w Tomaszowie M.. k. 410-421)

Po zdarzeniu pierwszej pomocy udzielono powódce w (...) sp. z o.o. , skąd następnie została przetransportowana do Szpitala im. WAM w Ł. celem dalszego leczenia, gdzie przebywała do dnia 12 listopada 2015 r.

W trakcie hospitalizacji zdiagnozowano u powódki złamanie kości czołowej po stronie lewej, złamanie górnej ściany obu zatok szczękowych z wpukleniem się tkanek oczodołu do światła zatok, złamanie wybuchowe trzonu TH5, złamanie wybuchowe trzonu (...), złamanie wyrostka poprzecznego prawego kręgu L2, złamania obu kości podudzia prawego. Konieczne było wykonanie u powódki zabiegu stabilizacji złamania kręgosłupa i zespolenia kości podudzia. W trakcie pobytu w Szpitalu doszło u powódki do uogólnionej reakcji zapalnej w przebiegu zapalenia płuc po stłuczeniu płuca na skutek urazu doznanego w wypadku - konieczne było przeniesienie powódki na (...).

Po ustabilizowaniu się stanu zdrowia, powódka trafiła do Kliniki (...) dla Dorosłych Szpitala im. WAM w Ł., gdzie przebywała do dnia 21 grudnia 2015 r. Powódka została wypisana do domu z zaleceniem kontynuowania leczenia w warunkach ambulatoryjnych oraz chodzenia przy pomocy balkonika w gorsecie przez kolejne 6 miesięcy.

Powódka kontynuowała leczenie w poradni rehabilitacyjnej, poradni zdrowia psychicznego oraz poradni chirurgii urazowo - ortopedycznej. Mimo jednak podjętego leczenia poszkodowana nie powróciła do pełnej sprawności. Powódka nadal odczuwa dolegliwości bólowe kręgosłupa: nie może się schylać, kucać, dźwigać, ma problemy ze schodzeniem po schodach. Ponadto u powódki występują zaburzenia o charakterze neurologicznym: zaburzenia pamięci, trudności z wypowiadaniem wyrazów.

(dowód: dokumentacja medyczna powódki k. 10-45, 231-333, k. 439-450, k. 464-466, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 5 kwietnia 2016 roku k. 46 dokumentacja orzecznicza k. 80-200 i 201-221 i 334-400 )

W dniu 5 kwietnia 2016 r. zostało wydane orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności powódki. Powódka została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do 04.04.2018 roku.

(dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 5 kwietnia 2016 roku k. 46 dokumentacja orzecznicza k. 80-200 i 201-221 i 334-400)

Pismem z dnia 24 października 2016 roku powódka zgłosiła pozwanemu Towarzystwu, wnosząc o przyznanie na jej rzecz odszkodowania z tytułu: zadośćuczynienia w kwocie 350 000 zł, kosztów opieki, naliczanych do końca 10.2016r. w kwocie 40.032 zł, przyznania renty z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie 2928 zł, płatnej z góry do 10. dnia każdego miesiąca, począwszy od 11.2016r. oraz zwrotu kosztów mienia zniszczonego w wypadku w kwocie 310 zł.

Pismem z dnia 6 grudnia 2016 roku pozwane Towarzystwo uznało swoją odpowiedzialność i przyznało na rzecz powódki kwotę 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia, 124 zł tytułem zwrotu kosztów odzieży zniszczonej w wypadku, 2.880 zł tytułem zwrotu kosztów opieki oraz 2.760 zł tytułem renty na zwiększone potrzeby za okres 11.2016-02.2017r.

Jednocześnie pozwane Towarzystwo przyjęło, że powódka w 50% przyczyniła się do powstania szkody i proporcjonalnie obniżyła wypłacone powódce świadczenia. Pozwany uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że przyczynienie powódki do przedmiotowej szkody polegało na tym, iż piesza w niewłaściwy sposób obserwowała ruch na drodze i weszła nagle na przejście dla pieszych zza zasłony jaką był zaparkowany samochód ciężarowy.

Wypłacona kwota świadczenia wyniosła 12.000 zł.

(dowód: zgłoszenie szkody z dnia 24.10.2016 k. 47-48, pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 14 września 2016 roku k. 403-404, pismo pozwanego (...) SA z dnia 6 grudnia 2016 roku k. 49 oraz z dnia 15 lutego 2017 roku k.50-51, pismo z dnia 28 grudnia 2016 roku k. 85)

Pismem z dnia 28 stycznia 2016 roku pełnomocnik powódki wezwał pozwanego do zapłaty : zadośćuczynienia w kwocie 209.000zł, kosztów opieki, naliczanych do końca stycznia 2016 roku w kwocie 13.680 zł, przyznania powódce renty z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie 2.928 zł, płatnej do dnia 10 każdego miesiąca , z góry , począwszy od lutego 2016 roku oraz zwrotu kosztów mienia zniszczonego w wypadku, w kwocie 310 zł .

(dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 28 stycznia 2016 r. wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru k. 381-384)

Pismem z dnia 28 grudnia 2016 roku pozwany, po zbadaniu powódki przez lekarzy orzeczników ortopedy , neurologa i chirurg, którzy stwierdzili, że stopień stałego uszczerbku na zdrowiu powstałego u powódki na skutek wypadku wrósł o 30%.

(dowód: pismo z dnia 28 grudnia 2016 roku k. 84, k.85 wraz z opinia medyczna k. 86-93)

W związku z toczącym się postępowaniem likwidacyjnym dotyczącym wypadku z dnia 23.10.2015r. i obrażeń doznanych przez powódkę, decyzją z dnia 15 lutego 2017 roku pozwany (...) SA przyznał powódce świadczenie w łącznej wysokości 13 764,00 zł.

Na przedmiotowe świadczenie składały się:

- 8000,00 zł tytułem dopłaty do zadośćuczynienia

- 124,00 zł tytułem zwrotu kosztów zniszczonej odzieży

- 2880,00 zł tytułem zwrotu opieki osób trzecich

- 2760,00 zł tytułem renty na zwiększone potrzeby za okres 11.2016r - 02.2017r.

Pozwany wskazuje jednocześnie na uzasadnione podstawy do obniżenia świadczeń o 50 % z powodu przyczynienia.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że z ustaleń poczynionych w toku prowadzonego postępowania wynika, iż powódka w niewłaściwy sposób obserwowała ruch na drodze i weszła nagle na przejście dla pieszych zza zasłony jaką był zaparkowany samochód ciężarowy, a podejmując próbę przekroczenia jezdni nie zachowała należytej ostrożności i nie zastosowała się do zasady ograniczonego zaufania na drodze, czym naruszyła przepisy prawa o ruchu drogowym. Skoro zatem powódka przyczyniła się do powstania lub zwiększenia rozmiaru szkody to obowiązek jej naprawienia ulega odpowiednio zmniejszeniu stosownie do okoliczności, zwłaszcza od stopnia winy obu stron.

W tych okolicznościach pozwane Towarzystwo oszacowało wysokość należnego zadośćuczynienia na kwotę 40 000,00 zł (20 000,00 zł po uwzględnieniu przyjętego stopnia przyczynienia). Ustalając kwotę zadośćuczynienia uwzględniono zakres doznanych przez Poszkodowaną obrażeń ciała, prawo polskie, aktualne orzecznictwo sądów powszechnych oraz praktykę ubezpieczeniową. Pozwany wskazał, że przyznana kwota zadośćuczynienia stanowi rekompensatę całości doznanej krzywdy i obejmuje cierpienia zarówno fizyczne jak i psychiczne, doznane jak i te, które mogą wystąpić w przyszłości, a w chwili ustalania wysokości świadczenia dadzą się przewidzieć. Przyznana kwota zadośćuczynienia przedstawia ekonomicznie odczuwalną wartość i utrzymana jest w granicach odpowiadających aktualnym warunkom życiowym społeczeństwa

W związku z tym , że decyzją z dnia 6 grudnia 2016 roku powódce wypłacona została kwota 12 000,00 zł tytułem kwoty bezspornej, to do dopłaty pozostawała kwota 8000,00 zł

W zakresie roszczenia o zwrot kosztów opieki pozwany poinformował, iż zgodnie z opinią medyczną w związku z doznanymi obrażeniami Poszkodowana wymagała opieki w wymiarze 3 godzin dziennie przez okres 3 miesięcy od opuszczenia szpitala. A następnie do 31.10.2016r. w wymiarze 2 godzin dziennie. Świadczenie zostało oszacowane w oparciu o średnie stawki za opiekę przyjęte przez MOPS tj. 8,00 PLN za godzinę, przy czym wysokość świadczenia w łącznej kwocie 5760,00 zł została obniżona o stwierdzony stopień przyczynienia. W związku z powyższym do wypłaty skierowano kwotę 2880,00 zł

W zakresie roszczenia o zwrot kosztów zniszczonej odzieży, uwzględniając amortyzuję związaną z normalnym użytkowaniem wskazanych rzeczy oraz biorąc pod uwagę brak zdjęć i paragonów potwierdzających cenę oraz datę zakupu należne świadczenie oszacowano na kwotę 248,00 zł. Uwzględniając przyjęte przyczynienie do wypłaty skierowano kwotę 124,00 zł.

Uwzględniając zakres powstałych obrażeń, długość i charakter trwającego procesu diagnostycznego powódki Towarzystwo oszacowało świadczenie rentowe w wysokości 1380,00 zł miesięcznie.

Pozwane Towarzystwo uwzględniło miesięczne koszty leczenia (300,00 zł), koszty dojazdu (200,00 zł) oraz koszty niezbędnej opieki osób trzecich (480,00 zł), koszty konsultacji specjalistycznych w skali miesiąca (200,00 zł) oraz koszty rehabilitacji (200,00 zł). Po uwzględnieniu przyjętego przyczyniania świadczenie rentowe w wysokości 690 zł, zostało przyznane na okres 11.2016r. do 11.2017r.

(dowód: decyzja z dnia 13 lutego 2017 roku k. 80-81, k. 82-83, k. 824-825)

W wyniku przedmiotowego wypadku powódka doznała urazów ortopedycznych w postaci wieloodłamowego złamania obu kości podudzia prawego oraz ran okolicy prawego kolana. Złamanie wymagało leczenia operacyjnego tj zespolenia gwoździem śródszpikowym.

W wyniku prowadzonej rehabilitacji uzyskano prawidłowy zakres ruchomości stawu kolanowego i skokowego prawego, nie wygojone pozostaje natomiast złamanie kości prawego podudzia. Długotrwały uszczerbek na zdrowiu powódki w ramach pozycji 158c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18.12.2002 r. w wynosi 25%.

Długotrwały charakter uszczerbku wynika z możliwości zmiany stanu zrostu złamania.

Widoczne blizny po ranach uda prawego {okolica nadkolanowa} ocenione per analogiam wg pozycji 149 w/w rozporządzenia wynoszą 2%.

Rokowania na przyszłość uzależnione są od aktualnego stanu zrostu i deformacji kości podudzia prawego.

Powódka ze względu na konieczność odciążania {zakaz chodzenia, chodzenie o kulach} wymagała pomocy osób trzecich w wykonywaniu takich podstawowych czynności życiowych jak: kąpiel i utrzymanie higieny, sporządzanie posiłków, utrzymanie porządku, załatwianie spraw poza domem. W okresie od 22.12.2015 r. przez 3 miesiące w wymiarze 3 godzin dziennie, a przez następne 3 miesiące 1 godziny dziennie.

(dowód: opinia biegłego ortopedy J. B. k. 499-501)

W wyniku wypadku powódka doznała urazów neurologicznych w postaci pourazowej neuralgii nerwu VI- lewostronna, pourazowego zespołu bólowo-korzeniowego szyjno-barkowego lewostronnego, pourazowego zespołu korzeniowego piersiowego po złamaniu kręgu (...) i (...), pourazowego zespołu bólowego kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego po złamaniu wyrostka poprzecznego kręgu L2, cerebrastenię pourazową z zaburzeniami pamięci.

Łączny uszczerbek na zdrowiu badanej z powodów neurologicznych wynosi 25%

- punkt 19b- pourazowa neuralgia nerwu V1- lewostronna- 5%

- punkt 95a- pourazowy zespół bólowo-korzeniowy szyjny- 5%

- punkt 95d- pourazowy zespół bólowo-korzeniowy piersiowy po złamaniu kręgu (...) i kraniektomii oraz złamaniu kręgu (...) i stabilizacji przez (...)- (...) wynosi 7% , pourazowy zespół bólowy lędźwiowy po złamaniu wyrostka poprzecznego trzonu kręgu L2 wynosi 3%, punkt 10a- cerebrastenia pourazowa- 5%

Rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych spowodowanych urazem w dniu 23.10.2015r. jaki powstał u powódki jest bardzo duży. Powódka przebyła uraz głowy z utratą przytomności oraz uraz kręgosłupa ze złamaniem dwóch kręgów piersiowych i wyrostków poprzecznych kręgu L2 oraz przebyła operację neurochirurgiczną na kręgosłupie.

Koszt zakupu leków przeciwbólowych od momentu urazu przez pierwsze pół roku wynosił 50zł miesięcznie a obecnie wynosi 15zł miesięcznie. Przez pół roku po zdarzeniu powódka korzystała z pomocy osób trzecich w wymiarze 3godzin na dobę a przez następne pół roku jedną godzinę na dobę w wykonywaniu takich czynności jak: przygotowywanie posiłków, ubieranie i rozbieranie się, zabiegi higieniczne, sprzątanie. W opiece nad dzieckiem korzystała z pomocy teściowej i matki. Rokowania na przyszłość są dość dobre biorąc pod uwagę młody wiek powódki pomimo przebytej operacji neurochirurgicznej. Należy wziąć pod uwagę nawrót dolegliwości bólowych kręgosłupa, który będzie mógł być leczony zachowawczo w warunkach poradni specjalistycznych

(dowód: opinia biegłej neurolog A. P. k. 523-525)

W wypadku komunikacyjnym powódka doznała urazu wielonarządowego w tym złamania żeber, stłuczenia płuca z następowym zapaleniem płuc i uogólniona reakcją zapalną. Rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych w okresie po wypadku był u powódki duży. Powódka przebyła uraz głowy, kręgosłupa, klatki piersiowej ze złamaniem żeber i stłuczeniem płuca, z następowym zapaleniem płuc i uogólnioną reakcją zapalną. Z powodów pulmonologicznych po wyjściu ze szpitala powódka nie wymagała leków, a leki p-bólowe pobierała z powodu różnych urazów. Z powodu urazów kręgosłupa i głowy odniesionych w wypadku powódka zarówno sama wymagała pomocy i opieki osób trzecich, ale przede wszystkim pomocy i opieki powódka potrzebowała przy dzieciach.

Z powodu urazu klatki piersiowej ze złamaniem żeber, stłuczeniem płuca i następowym zapaleniem płuc wg tabeli (...): powódka doznała 10 % trwałego uszczerbku na zdrowiu - punkt 61 a - 10%/uszkodzenie płuc i opłucnej bez niewydolności oddechowej.

U powódki na skutek wypadku doszło do urazów neurochorurgicznych, które spowodowały u niej długotrwały uszczerbku na zdrowiu w łącznym rozmiarze 38 %. I tak: uszkodzenie powłok czaszki - blizna w okolicy czołowej - 5% ( Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002 roku poz. 1974: punkt 1 a, uszkodzenia kości sklepienia i podstawy czaszki (wgłobienia, szczeliny, fragmentacja) zależnie od rozległości uszkodzeń - 5%, punkt 2, uszkodzenie kręgosłupa w odcinku piersiowym - całkowite zesztywnienie 25%- punkt 90 b , izolowane uszkodzenie wyrostków poprzecznych 3%- punkt 901, łącznie stały uszczerbek na zdrowiu oceniono na 38%. W tabeli dotyczącej uszczerbku na zdrowiu dołączonej do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002 roku poz. 1974 w punkcie 2 zawarta jest treść: uszkodzenie kości sklepienia i podstawy czaszki (wgłobienia, szczeliny, fragmentacja) - zależnie od rozległości uszkodzeń. Punkt ten nie obejmuje powikłań wynikających z uszkodzeń kości czaszki. Powikłania towarzyszące uszkodzeniom w postaci: nawracającego się wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego, przewlekłego zapalenia kości, ropowicy podczepcowej leczonej operacyjnie, zakrzepicy powłok, przepukliny mózgowej - ocenia się dodatkowo - w zależności od rodzaju i stopnia powikłań.

Przebyty uraz kręgosłupa, konieczność wykonania stabilizacji wiążą się z szybszym rozwojem choroby zwyrodnieniowej. Obecnie nie można przewidzieć jaki będzie miała przebieg choroba zwyrodnieniowa i z jakimi obawami neurologicznymi może przebiegać.

Jeżeli powódka korzystała z opieki zdrowotnej w ramach ubezpieczenia NFZ to przy konieczności stosowania leków przeciwbólowych koszty nie powinny przekraczać kwoty 50zł. W trakcie pobytu w oddziałach szpitalnych opiekę nad powódką sprawował personel oddziałów, w których była leczona. Doznany przez powódkę uraz kręgosłupa przebiegał z ubytkowymi objawami neurologicznymi. Opiniowana po zakończeniu leczenia szpitalnego wymagała i nadal wymaga pomocy w wykonywaniu cięższych prac fizycznych np. noszeniu ciężkich zakupów, podnoszeniu, przesuwaniu ciężkich przedmiotów.

(dowód: opinia biegłego neurochirurga A. M. k. 726-732 wraz z opinią uzupełniającą k. 755)

W wyniku urazu dnia 23.10.2015 r. powódka z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej doznała:

- rany głowy ( zaopatrzone chirurgicznie)

- złamanie kości nosowej po stronie prawej

- złamanie ściany przedniej zatoki czołowej po stronie lewej

- złamanie ściany górnej oczodołu lewego = dolnej zatoki czołowej

- złamanie górnej ściany obu zatok szczękowych (dolnej ściany oczodołów) z wpuklaniem się tkanek oczodołu do światła zatok szczękowych.

Powódka w wyniku wypadku komunikacyjnego dnia 23.10.2015 r. z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości:

I. Uszkodzenie kości sklepienia i podstawy czaszki (wgłobienia, szczeliny, fragmentacja)- zależnie od rozległości uszkodzeń 5% zgodnie z pkt. 2 ( 5-10%).

II. Złamania szczęki i/lub żuchwy wygojone z przemieszczeniem odłamów bez zaburzeń czynności stawu skroniowo- żuchwowego- w zależności od stopnia zniekształcenia i rozwarcia szczęk - 2% wg pkt 24 A (1-5 %)

III. Uszkodzenie nosa bez zaburzeń oddychania i powonienia — zależnie od rozległości uszkodzenia -1% z ukt. 20 A (1-10 %)

IV. Uszkodzenie powłok twarzy (blizny i ubytki), oszpecenia bez zaburzeń funkcji- w zależności od rozmiarów blizn i ubytków w powłokach twarzy 8% wg pkt 19A (1-10%).

Uszczerbek na zdrowiu z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej wynosi: 16 %

Powódka z punktu widzenia chirurgii szczękowo- twarzowej nie wymagała niezbędnej pomocy osób trzecich w życiu codziennym i funkcjonowaniu, ale pomoc ta była wskazana i przydatna. Z uwagi na złamania twarzowej części czaszki przez okres gojenia kości tj. ok. 6- 8 tygodni powódka nie powinna była dźwigać, schylać głowy. Wykonanie opatrunków ran twarzy wymagało pomocy ok. 15 minut dziennie przez okres około 2-3 tygodni. Powódka wymagała pomocy z uwagi na uraz kręgosłupa (leczenie wymagało leżenia, później poruszała się przy pomocy balkonika)- do oceny przez neurochirurga, ortopedę. Obecnie powódka nie wymaga pomocy osób trzecich biorąc pod uwagę skutki zdrowotne z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej

Powódka R. M. w wyniku zdarzenia dnia 23.10.2015 r. doznała obrażeń ciała bez utraty przytomności. Z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej doznała licznych złamań w obrębie twarzowej części czaszki oraz ran na twarzy. Rany twarzy wymagały zaopatrzenia chirurgicznego. Złamania nie były leczone chirurgicznie. W chwili obecnej nie wymaga leczenia z zakresu chirurgii szczękowo- twarzowej. Rany twarzy są wygojone prawidłowo z pozostawieniem szpecących blizn niepowodujących zaburzeń funkcji, kości wygojone z niewielkim przemieszczeniem odłamów niepowodującym zaburzeń funkcji i symetrii twarzy. Brak możliwości leczenia zachowawczego czy chirurgicznego zmierzającego do zaniku blizn. Leczenie z zakresu medycyny estetycznej może poprawić wygląd blizn, zmniejszyć ich widoczność ale blizny pozostaną na stałe.

Obecnie kości czaszki wygojone prawidłowo z niewielkim przemieszczeniem odłamów- brak zaburzeń symetrii, brak patologicznej ruchomości odłamów i zaburzeń funkcji. Garb grzbietu nosa, schodek kośmy czoła, brzegu górnego przyśrodkowego oczodołu lewego pozostaną z uwagi na takie wygojenie kości. Powódka skarży się na częste stany zapalne zatok przynosowych głównie strony lewej oraz okresowe bóle głowy- w tym przy pochylaniu głowy. Dolegliwości zatokowe mogą być związane przyczynowo z przebytymi złamaniami naruszającymi ciągłość ścian zatoki czołowej i zatok szczękowych. Będą wymagały okresowego leczenia laryngologicznego.

Rany twarzy wygojone prawidłowo z pozostawieniem blizn, które nie zaburzają funkcji, ale powodują oszpecenie twarzy powódki. Leczenie z zakresu medycyny estetycznej może poprawić wygląd blizn, zmniejszyć ich widoczność, ale blizny pozostaną na stałe.

Do chwili obecnej leczenie powódki przebiegało z refundacją NFZ (rany zaopatrzone były w ramach NFZ, złamania kości czaszki zrosły się samoistnie, bez interwencji chirurgicznej). Jeśli powódka będzie w przyszłości korzystała z pomocy medycyny estetycznej celem poprawy wyglądu blizn na twarzy to leczenie z zakresu medycyny estetycznej jest leczeniem płatnym. Trudno jednak w chwili obecnej oszacować koszty i rodzaj zabiegów.

(dowód: opinia biegłego – specjalisty chirurgii szczękowo-twarzowej L. K. k. 758-764)

Taktyka i technika jazdy kierującego pojazdem marki V. (...) Nr rej. (...) - P. M. (1) była nieprawidłowa w zakresie: niezachowania szczególnej ostrożności przy dojeżdżaniu do przejścia dla pieszych, zaniechania redukcji prędkości w zaistniałych warunkach ruchu, przy zbliżaniu się do przejścia dla pieszych, na którym występowało organicznie widoczności przyległego trenu z uwagi na warunki atmosferyczne oraz nadjeżdżający pojazd.

Nieprawidłowe postępowanie kierującego marki V. (...) Nr rej. (...) - P. M. (1) stanowiło bezpośrednią przyczynę zaistniałego wypadku drogowego. Prędkość pojazdu marki V. (...) Nr rej. (...) w chwili potrącenia pieszej mogła wynosić około 50 km/, a bezpośrednio przed około 53 km/h, która była zarówno prędkością nadmierną i zarazem prędkością niedostosowaną do istniejących warunków ruchu.

Sprawca wypadku P. M. (1) miał możliwość uniknięcia potrącenia pieszej, gdyby redukował rozwijaną prędkość jazdy i poruszał się z prędkością nie większą niż ok. 42 km/h. Natomiast przy założeniu, że piesza nie zatrzyma się na jezdni i będzie kontynuowała przechodzenie tzw. ”warunkowa możliwość uniknięcia wypadku" prędkość pojazdu pozwalająca opuścić pieszej jezdnię wynosiłaby ok. 46 km/h.

Zachowanie powódki M. R. było nieprawidłowe, ponieważ powódka poruszając się po wyznaczonym przejściu nie zachowała szczególnej ostrożności naruszając fundamentalne zasady bezpieczeństwa ruchu w zakresie: nie upewniła się dostatecznie czy może bezpiecznie przejść na drugą stronę jezdni, weszła na jezdnię w sytuacji gdy z prawej jej strony nadjeżdżał pojazd będąc w odległości około 57,0 m stwarzając sytuację niebezpieczną.

Nieprawidłowe zachowanie powódki będzie tym większe jeżeli przyjąć, że wyszła zza jadącego pojazdu ciężarowego, który ograniczał widoczność drogi (patrząc z pozycji pieszej jak i kierującego samochodem osobowym marki V.).

Nie można również wykluczyć, że na niewłaściwe postępowanie pieszej miał wpływ stan nietrzeźwości w jakim się znajdowała tj. 0,92 mg/1 zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu.

Wszystkie te nieprawidłowości postępowania pieszej bez względu na czy pojazd ciężarowy był czy też go nie było, uwzględniając panujące warunki atmosferyczne pozostawały w związku przyczynowym z wystąpieniem zaistniałego wypadku.

Wypadek drogowy, w którym poszkodowana została powódka wydarzył się w porze o ograniczonej widoczności, gdy na dworze było jeszcze ciemno i występowały opady deszczu, co mogło mieć wpływ na zaistnienie wypadku.

(dowód: opinia biegłego z dziedziny rekonstrukcji wypadków drogowych i rzeczoznawstwa samochodowego M. D. k. 584-610)

W latach 2014-2018: odpłatność za jedną roboczogodzinę usług opiekuńczych świadczonych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T. wynosiła:

- od 01.01.2014r. do 31.12.2014r. - 16,20 zł

- od 01.01.2015r. do 31.12.2015r. - 16,91 zł

- od 01.01.2016r. do 31.12.2016r. - 16,90 zł

- od 01.01.2017r. do 31.12.2017r. - 22,62 zł

- od 01.01.2018r. do 31.12.2018r. - 22,76 zł

Naliczanie odpłatności za usługi następuje zgodnie z tabelą odpłatności w zależności od dochodu klienta oraz prowadzonego gospodarstwa domowego tj. samodzielnego lub w rodzinie. Usługi opiekuńcze świadczone są przez opiekunki społeczne MOPS na terenie miasta T. w formie niespecjalistycznych usług opiekuńczych ( w godzinach od 7.30 do 15.30 , w dni robocze - od poniedziałku do piątku ) dla osób, które z uwagi na sytuację życiową i materialną nie mogą samodzielnie zaspokajać swoich potrzeb życiowych.

(dowód: pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. M.. k. 776)

Sprawca wypadku P. M. (2) w dniu zdarzenia, ok .godz. 6.00 rano, jak co dzień jechał do pracy, był trzeźwy, o tej porze na dworze było jeszcze ciemno.

(dowód: zeznania świadków P. M. (2) k. 486 verte-487 oraz P. G. k. 487 i verte)

Sprawca wypadku jeździł tą droga codziennie. Droga przejazdu z domu do pracy zajmowała mu ok. 20 minut. Wypadek zdarzył się na ok. 4 minuty przed dojazdem do celu.

Przed zdarzeniem P. M. (2) nie miał kolizji z prawem, nie był wcześniej karany mandatem.

(dowód: zeznania świadków P. M. (2) k. 486 verte-487 )

Po potraceniu powódki sprawca zatrzymał się, nie wiedział kiedy nastąpił moment potracenia, był w szoku. Razem z P. M. (2) w tym dniu jako pasażer podróżował P. G., który wezwał na miejsce zdarzenia pogotowie i policję.

(dowód: zeznania świadków P. M. (2) k. 486 verte-487 oraz P. G. k. 487 i verte)

Od wypadku u powódki pojawiły się problemy z kręgosłupem, ma bóle głowy. W dacie zdarzenie powódka nigdzie nie pracowała.

W szpitalu powódka miała zapewnioną opiekę personelu szpitalnego. Po powrocie ze szpitala powódka wymagała opieki, miała ograniczenia ruchowe. Opiekę nad powódką oraz nad dziećmi w tym okresie sprawowali mąż powódki D. R., matka powódki oraz jej teściowa. Do pomocy w domu i opieki nie były zatrudniane żadne osoby z zewnątrz.

Przez okres 3-4 miesięcy od wypadku powódka wymagała pomocy w różnych czynnościach życia codziennego.

(dowód: zeznania świadka D. R. k. 485 verte-486 verte)

Powódka M. R. ma 42 lata. Skończyła szkołę jako technolog żywności, ale nie pracowała w zawodzie.

Powódka w chwili wypadku i przed wypadkiem nie pracowała zawodowo, zajmowała się dziećmi w domu. Powódka ma dwoje dzieci w wieku 15 i 11 lat. Nie miała żadnych świadczeń w chwili wypadku.

Po wypadku powódka zdobyła nowy zawód, zrobiła kurs kierowcy autobusów. Obecnie pracuje jako kierowca autobusu, w marcu 2024 roku będzie 4 lata jak pracuje jako kierowca autobusu. W tej pracy są przerwy, można wstać, pochodzić. Zawsze chciała jeździć autobusem.

W dniu wypadku powódka wyszła rano po papierosy na stację benzynową, potrącił ją samochód. Powódka w chwili wypadku była w stanie znacznej nietrzeźwości, miała 0,92 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu.

Wypadek był na ulicy, na przejściu dla pieszych, na drugim pasie ruchu, przy schodzeniu z jezdni.

W szpitalu leżała 2 miesiące, 2 tygodnie była w szpitalu na leczeniu, potem 6 tygodni w szpitalu na rehabilitacji. Powódka doznała obrażeń: złamania kręgosłupa, oczodołu, nogi. Złamana noga składana była operacyjnie. Powódka nie była w gipsie, miałam śruby w kręgosłupie i nodze. Poruszała się o kulach po wyjściu ze szpitala. W lutym miała wizytę u ortopedy i kazał odstawić jedną kulę, bo noga się nie zrastała, potem drugą.

Po wypadku powódka miała problem z domowymi pracami jak mycie okien, wieszanie firanek, zakupy, ciężko jej było schodzić po schodach. Mieszka w domu jednorodzinnym, ale na górze. Do przedszkola dzieci odprowadzała teściowa albo mama powódki. Do czerwca 2016 dzieci były zaprowadzane przez mamę i teściową do przedszkola. Wypadek był w 23.10.2015 roku. Pomoc powódce była potrzebna do czerwca 2016 roku. Cały czas odczuwa skutki wypadku, boli powódkę noga, kuleje, ma problem z zatokami. Chodzi do lekarza pierwszego kontaktu. Nie może dźwigać dużo.

Mąż powódki jest kierowcą tira, często go nie ma w domu. Mąż powódki po wypadku został krótko w domu - 2 tygodnie. Potem poszedł do pracy. Wracał na weekendy. Po wypadku też wracał na weekendy.

Powódka czasami kupuje leki przeciwbólowe. Z rehabilitacji korzystała ostatnio 2 lata temu, był to płatna rehabilitacja. Raz była na odpłatnej rehabilitacji koszt to ponad 1000 zł: pole magnetyczne, prądy, wirówka, masaż na górne części kręgosłupa. Teraz korzysta z siłowni. Na kasę chorych się nie zapisuje, bo są długie terminy. Rehabilitacja też koliduje z pracą, dlatego się nie rehabilituje na NFZ. Chodzi na siłownię, wzmacnia mięśnie kręgosłupa, co zalecił lekarz. Wcześniej chodziła na rehabilitację na NFZ.

(dowód: zeznania powódki M. R. k. 858 verte-859, karta informacyjna Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w T. M..k 231-233, wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie M.. w sprawie sygn. akt II K 486/16 k. 210-211)

Sąd ocenił co następuje:

Sąd postanowił na podstawie art. 235 in 2 par 1 pkt 2 i 5 kpc pominąć wnioski dowodowe pełn. pozwanego o dowód z opinii innego biegłego lekarza neurochirurga i opinii uzupełniającej biegłego lekarza pulmonologa, jako zmierzające do przedłużania postępowania, bowiem opinie biegłych są pełne, wnioski dostatecznie uzasadnione.

Pismem z dnia 07.08.2023 roku pełn. powódki cofnął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry (k. 816).

Sąd zważył co następuje :

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Podstawą odpowiedzialności pozwanego za poniesioną przez powoda szkodę w wyniku wypadku komunikacyjnego jest przepis art. 822 k.c. Zgodnie z tym przepisem ubezpieczyciel przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

Odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej reguluje natomiast ustawa z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 )

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.

W myśl art. 35 cytowanej ustawy ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.

Bezsporne w sprawie jest, że pozwany za sprawcę szkody odpowiadającego na podstawie art. 415 k.c. – winien zapłacić powodowi stosowne odszkodowanie, zadośćuczynienie, rentę.

Zasada odpowiedzialności nie była przez pozwanego kwestionowana.

Pozwany podnosił jednak zarzut 50% przyczynienia się powódki do powstania szkody z uwagi na fakt, iż była w stanie nietrzeźwości, nie obserwowała drogi.

Zgodnie z treścią art. 362 k.c., jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Przepis ten zakłada znaczny margines swobody sądu w kształtowaniu rozmiaru należnego odszkodowania, odwołując się do okoliczności zdarzenia i stopnia winy obu stron.

Przyczynieniem się poszkodowanego do powstania szkody jest każde jego zachowanie pozostające w normalnym związku przyczynowym ze szkodą, za którą ponosi odpowiedzialność inna osoba. Zachowanie się poszkodowanego musi zatem stanowić adekwatną współprzyczynę powstania szkody lub jej zwiększenia, czyli włączać się musi w łańcuchu zdarzeń, które doprowadziły do szkody, jako jej dodatkowa przyczyna. Biorąc pod uwagę podstawę odpowiedzialności kierującej pojazdem mechanicznym, jakąjest zasada ryzyka, zachowanie powoda nie musi być wartościowane z punktu widzenia możliwości przypisania mu winy. Wystarczające jest kryterium obiektywnej niewłaściwości ( tak np. wyrok SN z 3.8.06 r., IV CSK 118/06, LEX nr 369169; z 16.9.03 r., IV CKN 481/01, niepubl. z 13.10.98 r., II UKN 259/98, OSNAPUS 1999, nr 21, poz. 698 ).

Jak przyjmuje się w orzecznictwie, okoliczność, że pieszy był w stanie nietrzeźwym w chwili najechania go przez samochód, nie stanowi samo przez się podstawy do przyjęcia, że pieszy ten przyczynił się do zaistnienia wypadku i szkody, a tym samym do zmniejszenia należnego mu odszkodowania. Zastosowanie art. 362 k.c. może wchodzić w grę tylko w razie ustalenia, iż nietrzeźwość miała wpływ na powstanie lub rozmiar szkody (tak wyrok SN z 27.11.74 r., II CR 647 / 74, OSP 1976, nr 1, poz. 6 ).

W przypadku odpowiedzialności na zasadzie ryzyka do zastosowania art. 362 kc obok wymagania adekwatnego związku przyczynowego wystarczy obiektywna nieprawidłowość zachowania się poszkodowanego.

Zgodnie z opinią biegłego do spraw rekonstrukcji wypadków taktyka i technika jazdy kierującego pojazdem marki V. (...) Nr rej. (...) - P. M. (1) była nieprawidłowa w zakresie: niezachowania szczególnej ostrożności przy dojeżdżaniu do przejścia dla pieszych, zaniechania redukcji prędkości w zaistniałych warunkach ruchu, przy zbliżaniu się do przejścia dla pieszych, na którym występowało organicznie widoczności przyległego trenu z uwagi na warunki atmosferyczne oraz nadjeżdżający pojazd.

Nieprawidłowe postępowanie kierującego marki V. (...) Nr rej. (...) - P. M. (1) stanowiło bezpośrednią przyczynę zaistniałego wypadku drogowego. Prędkość pojazdu marki V. (...) Nr rej. (...) w chwili potrącenia pieszej mogła wynosić około 50 km/h, a bezpośrednio przed około 53 km/h, która była zarówno prędkością nadmierną i zarazem prędkością niedostosowaną do istniejących warunków ruchu.

Biegły ds. rekonstrukcji wypadków wskazał , że nie można również wykluczyć, że na niewłaściwe postępowanie pieszej miał wpływ stan nietrzeźwości w jakim się znajdowała tj. 0,92 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu. 1,9 promila alkoholu

Należy podkreślić, że Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 roku Komenda Powiatowa Policji w T. M.. umorzyła dochodzenie z uwagi na brak wymaganego dla odpowiedzialności karnej znamienia czynu zabronionego określonego w art. 177 § 1 kk tj. obrażeń ciała przez inną osobę niż sprawca z dnia 22.12.2015 roku. W uzasadnieniu wskazano, że piesza nagle wtargnęła pod prawidłowo jadący pojazd. Piesza miała 0,92mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, które to postanowienie zostało uchylone na skutek zażalenia powódki. Wskazuje to jednak na fakt, iż to powódka zdecydowanie przyczyniła się do wypadku poprzez wtargnięcie na jezdnię.

Natomiast już prawomocnym wyrokiem karnym z dnia 20.09.2016 r. Sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonego P. M. (1).

Powódka w chwili wypadku była w stanie znacznej nietrzeźwości, miała 0,92 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu co odpowiada 1,9 promila alkoholu w wydychanym powietrzu. Miała alkohol etylowy we krwi pełnej 26,5 mg/dl przy zakresie referencyjnym 0,0-20,0. Jak wynika z karty informacyjnej (...) Szpitala (...) w Ł. u powódki rozpoznano zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane użyciem alkoholu – zespół uzależnienia.

Alkohol znacząco wpływa na zdolność oceny sytuacji drogowej i wpływ ten jest ściśle zależny od aktualnego stężenia alkoholu we krwi. Wzrost stężenia alkoholu we krwi prowadzi do zakłóceń pracy kolejnych ośrodków systemu nerwowego. Obserwuje się obniżenie nastroju, zwiększoną agresywność, spadek tolerancji, obecność błędów w logicznym myśleniu, opóźnienie czasu reakcji, zaburzenia w psychomotoryce. Wraz ze wzrostem stężenia alkoholu we krwi zmiany funkcji psychomotorycznych zaczynają być na tyle niebezpieczne, że udział takiego uczestnika w ruchu drogowym stwarza znaczne zagrożenie, gdyż zdolność do oceny sytuacji ulega gwałtownemu obniżeniu. Pojawia się brak panowania nad sytuacjami i komunikacyjnie ważnymi zdarzeniami. Stężenie alkoholu we krwi powyżej jednego promila prowadzi do jeszcze większego zagrożenia, gdyż zaburzona zostaje zdolność do prawidłowych reakcji nawet w sytuacjach nieskomplikowanych. Bezpieczne poruszanie się po drodze wymaga od uczestnika ruchu kontroli różnych źródeł informacji (m.in. swojego stanu fizycznego i psychicznego, warunków drogowych, ruchu innych użytkowników dróg) i odpowiedniej dla nich reakcji. Obniżenie zdolności do jednoczesnego wykonywania dwóch lub więcej zadań obniża też skuteczność podejmowanych decyzji w sytuacjach nagłych lub niespodziewanych. Ponadto nawet niewielkie stężenie alkoholu we krwi wywołuje nadmierne pobudzenie, nadmierną pewność siebie oraz osłabienie samokontroli (na podstawie: (...)).

Faktem powszechnie znanym jest, że alkohol jest substancją psychoaktywną bardzo silnie oddziaływującą na organizm ludzki, przede wszystkim spowalnia działanie układu nerwowego w wyniku czego osoba będąca pod wpływem alkoholu traci zdolność prawidłowej percepcji bodźców wysyłanych zarówno przez sam organizm jak i tych, które docierają z zewnątrz. Alkohol etylowy, zawarty we wszystkich napojach alkoholowych: piwie, winie, wódce, jest substancją psychoaktywną. Posiada zdolność szybkiego przenikania do mózgu i wywołuje zmiany, których rodzaj i nasilenie są związane z poziomem stężenia alkoholu we krwi.

Stan pod wpływem alkoholu uniemożliwia bezpieczne uczestnictwo w ruchu drogowym. Już dawka mająca 0,1 promila wywołuje problemy z koncentracją.

Definicje stanu nietrzeźwości zawiera art. 115 § 16 Kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem zachodzi on, gdy:

- zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość

- zawartość alkoholu w 1 dm sześciennym wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Przy stężeniu alkoholu powyżej 2 promili (powódka miała 1,9 promila alkoholu we krwi) objawy upojenia alkoholowego to: zaburzenia mowy (mowa bełkotliwa), wyraźne spowolnienie i zaburzenia równowagi, wzmożona senność, znaczne obniżona zdolność do kontroli własnych zachowań (zob. B. Woronowicz: „Bez tajemnic o uzależnieniach i ich leczeniu,” Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2003)

Przy stężeniu alkoholu powyżej 2 promili następują zaburzenia równowagi, sprawności i koordynacji ruchowej, obniżenie progu bólu, spadek sprawności intelektualnej (błędy w logicznym rozumowaniu, wadliwe wyciąganie wniosków itp.) pogłębiający się w miarę narastania intoksykacji alkoholowej, opóźnienie czasu reakcji, wyraźna drażliwość, zachowania agresywne, wzrost ciśnienia krwi oraz przyspieszenie akcji serca. Wielu ludzi doświadcza tzw. „zerwania filmu”, nie pamięta niczego, co zdarzyło się w tym czasie.

W ocenie Sądu z całą pewnością stan znacznej nietrzeźwości powódki miał wpływ na wtargnięcie powódki pod nadjeżdżający samochód. Jednak w ocenie Sądu nie można przyjąć przyczynienia się powódki aż w 50% do wypadku, bowiem powódka co prawda była w stanie znacznej nietrzeźwości, co miało znaczący wpływ na ocenę sytuacji na drodze, odległości, spowolniony proces reakcji, jednak przechodziła przez jezdnię po pasach, a więc w miejscu dozwolonym, gdzie to kierowca samochodu powinien zachować większą ostrożność.

W prawomocnym wyroku karnym z 20.09.2016 roku Sąd stwierdził, że piesza przekraczała jezdnię po wyznaczonym przejściu, która będąc w stanie znacznej nietrzeźwości w sposób niewłaściwy oceniła odległość od nadjeżdżającego samochodu V..

W ocenie Sądu powódka przyczyniła się do wypadku w 35% i o taki też % Sąd pomniejszył należne powódce świadczenia.

Zgodnie z art. 445 § 1 kc w wypadkach przewidzianych w artykule 444 kc Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

W praktyce najczęstszą podstawą zadośćuczynienia za krzywdę jest właśnie uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. Chodzi tu krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości), cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia w postaci np. zeszpecenia, niemożności uprawienia działalności artystycznej, naukowej, wyłączenie z normalnego życia itp.).

Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Obejmuje ono wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości. Ma więc ono charakter całościowy i winno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego, ponieważ mowa jest o „odpowiedniej sumie tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę”, przyznawaną jednorazowo.

Przewidziana w art. 444 § 1 kc krzywda, za którą Sąd może na podstawie art. 445 § 1 kc przyznać poszkodowanemu odpowiednią kwotę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego, obejmuje zarówno cierpienia fizyczne, jak i cierpienie moralne (tak SN w wyroku z dnia 4 lipca 1969r., (...) 178/69, OSNCP 1970, z. 4, poz.71).

Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należy uwzględniać przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego, ponieważ wypracowała je judykatura, szczególnie Sądu Najwyższego. Kierując się tymi wskazaniami można ogólnie stwierdzić, że określając wysokość zadośćuczynienia, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczność mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a zwłaszcza stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych (pobyt w szpitalu, bolesność zabiegów, dokonywane operacji, leczenie sanatoryjne itp.), trwałość skutków czynu niedozwolonego (kalectwo, oszpecenie, bezradność życiową, poczucie nieprzydatności), prognozy na przyszłość (polepszenie lub pogorszenie stanu zdrowia), wiek poszkodowanego (zwykle większą krzywdą jest kalectwo dla osoby młodszej), niemożność wykonywania ulubionego zawodu, uprawienia sportu, pracy twórczej, artystycznej, zawarcie związku małżeńskiego, posiadania dzieci, utratę kontaktów towarzyskiego, możliwości atrakcyjnych wyjazdów, wycieczek, chodzenia do teatru, kina, na plażę itp., a także ewentualne przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększania szkody (art. 362 kc.).

Zadośćuczynienie z art. 445 kc ma, więc przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Wysokość ta nie może być jednak nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, a więc powinna być utrzymana w rozsądnych granicach (tak SN w wyroku z dnia 26 lutego 1962r., IV CR 902/61, OSNCP z 1963., poz. 105; w wyroku z dnia 24 czerwca 1965r., I CR 203/65, OSPiKA z 1966r., poz. 92; w wyroku z dnia 22 marca 1978r., IV CR 79/79, niepubl.).

W przedmiotowej sprawie powódka w wyniku wypadku doznała szeregu obrażeń fizycznych, które spowodowały, że przebywała w szpitalu, odbywała rehabilitację, odczuwa dolegliwości bólowe kręgosłupa.

Sąd podziela wnioski płynące z opinii biegłych. Powódka doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu w zakresie wszystkich urazów w wysokości łącznie 78%. Z opinii ortopedy wynika, że długotrwały uszczerbek na zdrowiu powódki wynosi z poz. 158c – 25% + z poz. 149 -2% (blizny) (k. 499), a następnie uzupełniającej opinii ortopedy wynika, że uszczerbek na zdrowiu uległ zmniejszeniu z poz. 158 a – 12 % tylko, bo doszło do zrostu czyli z ortopedycznego punktu widzenia łącznie 14% uszczerbku na zdrowi powódka doznała (k. 680).

Należy jednak pamiętać, że procentowy rozmiar trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu jest tylko jednym z kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia i nie determinuje tej kwoty bez uwzględnienia innych okoliczności, jest to tylko pomocniczy środek ustalania rozmiaru odpowiedniego odszkodowania (por. wyr. SN z dnia 5.10.2005 r., sygn. akt I PK 47/05, opubl. (...)).

Powódka po wypadku zrobiła kurs na autobusy, od 4 lat pracuje jako zawodowy kierowca autobusów, co jak wskazała jest spełnieniem jej marzeń. Korzysta z siłowni zamiast rehabilitacji co świadczy o tym, że wdrożyła zdrowy styl życia.

Mając na uwadze przytoczone powyżej okoliczności, przede wszystkim charakter schorzeń, na które cierpi powódka związany z tym zakres cierpień fizycznych, wiek w chwili wypadku, sytuację rodzinną, fakt, że wcześniej była zdrowa, Sąd uznał, iż odpowiednią kwotą tytułem zadośćuczynienia należnego powódce jest kwota 312.000zł.

Należy też podkreślić, że zadośćuczynienie rekompensuje ból i cierpienie, natomiast pozostałe szkody są rekompensowane przez odszkodowanie i rentę.

A więc pomniejszając należne zadośćuczynienie w kwocie 312.000zł o 35% przyczynienia otrzymamy 202.800zł, następnie Sąd pomniejszył tą kwotę o już wypłacone zadośćuczynienie w kwocie 20.000zł i zasądził pozostałą kwotę 182.800zł na podstawie art. 445 § 1 kc z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 06.12.2016 roku, ponieważ pismem z 06.12.2016 roku pozwany uznał roszczenie w części, a w pozostałej części żądanie oddalił jako wygórowane.

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 KC.

Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego przewidzianego w art. 445 KC ma charakter bezterminowy, stąd też o przekształceniu go w zobowiązanie terminowe decyduje wierzyciel przez wezwanie dłużnika do wykonania. Z charakteru bowiem świadczenia w postaci zadośćuczynienia, którego wysokość jest uzależniona od oceny rozmiaru doznanej krzywdy wynika, że obowiązek jego niezwłocznego spełnienia powstaje dopiero po wezwaniu dłużnika i że od tego momentu należą się odsetki za opóźnienie. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 482 § 1 KC, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności .

Jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania – to w myśl art. 455 KC, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Tak, więc w braku innych danych, co do ustalenia terminu wymagalności świadczenia, termin ten określa jednostronnie wierzyciel. Wezwanie dłużnika do wykonania ma charakter oświadczenia woli, którego złożenie uzupełnia treść istniejącego między stronami stosunku prawnego, przy czym dotychczasowe zobowiązanie bezterminowe staje się zobowiązaniem terminowym.

W judykaturze istniały rozbieżności stanowisk co do określenia daty wymagalności roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia. Zostały one omówione w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt I CSK 243/10, w którym jednocześnie wyrażono pogląd, że: „Terminem od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę może być w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu jak i dzień tego wyrokowania”. W uzasadnieniu cytowanego orzeczenia zwrócono uwagę na ugruntowane przez judykaturę stanowisko, że odsetki według stopy ustawowej należą się za samo opóźnienie w spełnieniu świadczenia i stanowią rodzaj rekompensaty typowego uszczerbku majątkowego doznanego przez wierzyciela wynikającego z pozbawienia go możliwości czerpania korzyści z należnego mu świadczenia pieniężnego. Odsetki na podstawie art. 481 KC należą się jeżeli zobowiązany nie płaci należnego zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub 455 KC. Nie sprzeciwia się temu okoliczność, że zasądzenie zadośćuczynienia jest fakultatywne, a jego wysokość zależy od oceny sądu oraz, że do zadośćuczynienia stosuje się art. 363 § 2 KC.

W ocenie Sądu Najwyższego zawartej w uzasadnieniu cytowanego wyroku jeżeli powód żąda od pozwanego zapłaty określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od danego dnia, poprzedzającego dzień wyrokowania, odsetki należą się zgodnie z żądaniem, o ile zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście należała się powodowi tytułem zadośćuczynienia od wskazanego przez niego dnia.

Należy zwrócić uwagę, że ustawa o działalności ubezpieczeniowej nakłada na ubezpieczyciela określone obowiązki (art. 16 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 123, poz. 1151 z późn. zm.). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 2009 r. sygnatura akt II CSK 257/ 09: "Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców (art. 355 § 2 k.c.) - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody. Obowiązku tego nie może przerzucić na inne podmioty, w tym uprawnionego do odszkodowania. Nie może też wyczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Bierne oczekiwanie ubezpieczyciela na wynik toczącego się procesu naraża go na ryzyko popadnięcia w opóźnienie lub zwłokę w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Rolą sądu w ewentualnym procesie może być jedynie kontrola prawidłowości ustalenia przez ubezpieczyciela wysokości odszkodowania (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 stycznia 2000 r., III CKN 1105/98, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 134, z dnia 19 września 2002 r. V CKN 1134/2000, niepubl. i z dnia 15 lipca 2004 r., V CK 640/03, niepubl).

Kierując się powyższymi wskazaniami i biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy, należało ocenić, że pozwany winien spełnić świadczenie w terminie wynikającym z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lipca 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Powód po wypadku, dokonał zgłoszenia szkody osobowej do Ubezpieczyciela celem jej likwidacji, Ubezpieczyciel co do zasady uznał swoją odpowiedzialność i w dniu 06.12.2016 roku przyznał 20.000zł zadośćuczynienia, 124zł zwrotu kosztów odzieży, 2880zł kosztów opieki oraz 2760zł tytułem renty na zwiększone potrzeby.

Zgodnie z art. 444 § 1 zd. 1 kc w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

Zgodnie z art. 444 § 2 kc jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.

Przepis ten nie zawiera odrębnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, lecz biorąc pod uwagę zwłaszcza wykładnię systemową, należy przyjąć, iż odpowiedzialność ta została poddana ogólnym regułom odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych. Dlatego też warunkiem skutecznego domagania się naprawienia szkody na osobie jest związek przyczynowy pomiędzy określonym faktem, z którym norma prawna wiąże obowiązek odszkodowawczy a szkodą pojmowaną w tym przypadku jako uszczerbek majątkowy.

Powołany przepis reguluje reperkusje odszkodowawcze związane z naruszeniem określonych dóbr osobistych, a mianowicie uszkodzeniem ciała lub wywołaniem rozstroju zdrowia, które to naruszenia niewątpliwie u powódki wystąpiły.

Odszkodowanie przewidziane w art. 444 § 1 kc obejmuje więc wszelkie wypadki pozostające w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, jeżeli są konieczne i celowe. Przykładowo można wymienić koszty leczenia (pobytu w szpitalu, konsultacji u specjalistów, dodatkowej pomocy pielęgniarskiej, koszty lekarstw itp.), specjalnego odżywiania się, nabycia protez i innych koniecznych aparatów (okularów, aparatu słuchowego, wózka inwalidzkiego itp. (wyrok SN z dnia 19 stycznia 1981 r., I CR 455/80, OSPiKA 1981, poz. 223), wydatki związane z przewozem chorego do szpitala i na zabiegi, z przejazdami osób bliskich w celu odwiedzin chorego w szpitalu, z koniecznością specjalnej opieki i pielęgnacji (por. wyrok SN z dnia 4 października 1973 r., II CR 365/73, OSNCP 1974, poz. 147), koszty zabiegów rehabilitacyjnych, przygotowania do innego zawodu (np. opłaty za kursy, szkolenia, koszty podręczników i innych pomocy, dojazdów itp.). Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 19 maja 2016 r. w sprawie III CZP 63/15 „Świadczenie ubezpieczyciela w ramach umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje także uzasadnione i celowe koszty leczenia oraz rehabilitacji poszkodowanego niefinansowane ze środków publicznych (art. 444 § 1 kc).

Z uzasadnienia tej uchwały wynika możliwość wyboru przez poszkodowanego, w jakim systemie organizacyjno-prawnym może dojść do poddania się przez niego odpowiednim czynnościom leczniczym i rehabilitacyjnym. Poszkodowany powinien udowodnić poniesione przez niego koszty celowe leczenia lub rehabilitacji, pozostające w związku przyczynowym z doznaną krzywdą, przy czym „celowość kosztów” oznacza także potrzebę poddania się odpłatnemu leczeniu w placówkach prywatnych i konieczności wykazania także poszczególnych rodzajów tych kosztów (związanych m.in. z zakresem i częstotliwością zabiegów rehabilitacyjnych). Jeżeli ubezpieczyciel kwestionuje celowy charakter takich kosztów, to na nim spoczywa ciężar wykazania niecelowego charakteru takich kosztów (art. 6 kc ).

Roszczenie o rentę z art. 444 § 2 kc przysługuje poszkodowanemu w razie:

-całkowitej lub częściowej utraty przez niego zdolności do pracy zarobkowej;

-zwiększenia się jego potrzeb;

-zmniejszenia się jego widoków powodzenia na przyszłość.

Wymienione następstwa powinny mieć charakter trwały (co nie oznacza, iż nieodwracalny). Każda z tych okoliczności może stanowić samodzielną podstawę zasądzenia renty, jednakże konieczną przesłanką jest powstanie szkody bądź to w postaci zwiększenia wydatków, bądź to zmniejszenia dochodów.

Renta przewidziana w art. 444 § 2 kc nie ma charakteru alimentacyjnego, lecz wyłącznie odszkodowawczy. Przesłanką jej ustalenia nie może być koszt utrzymania osoby poszkodowanej, ale wyłącznie odszkodowanie za utratę zdolności do pracy (za utratę zarobków) oraz odszkodowanie za zwiększenie się potrzeb poszkodowanego na skutek wyrządzenie mu szkody na zdrowiu (tak SN w wyroku z dnia 20 grudnia 1977 r., IV CR 486/77, nie publ.).

Zwiększenie się potrzeb poszkodowanego stanowi szkodę przyszłą, wyrażającą się w stale powtarzających się wydatkach na ich zaspokojenie.

„Przyznanie renty z tytułu zwiększonych potrzeb na podstawie art. 444 § 2 kc nie jest uzależnione od wykazania, że poszkodowany te potrzeby faktycznie zaspokaja i ponosi związane z tym wydatki. Do przyznania renty z tego tytułu wystarcza samo istnienie zwiększonych potrzeb jako następstwa czynu niedozwolonego” (tak SN w wyroku z dnia 11 marca 1976 r., IV CR 50/76, OSNCP z 1977 r., poz. 11).

Powódka żądała zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty 9.401,80 zł tytułem dalszego odszkodowania za koszty opieki i pomocy osób trzecich wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 4 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty.

Powódka wskazała, że potrzebowała pomocy przez pierwsze pół roku 3 godziny a przez kolejne pół roku po 1 godzinie dziennie.

Jak wynika z opinii biegłego neurologa (k. 525) powódka potrzebowała pomocy osób trzecich przez pół roku po 3 godziny na dobę a następne pół roku po 1 godzinie dziennie.

Jak wynika z opinii biegłego ortopeda (k. 499) opieka była potrzebna przez 3 miesiące od 22.12.2015 roku po 3 godziny i następne 3 miesiące po 1 godzinie.

A więc żądanie powódki w zakresie kosztów opieki jest zasadne co do kwoty 12.370,80zł: (183 dni x 3 h x16,90zł ) + (183 dni x 1 h x 16,90zł) = 9.278,10zł +3.092,70zł =12.370,80zł), co należało pomniejszyć o 35% przyczynienia i odjąć już wypłaconą kwotę -2880zł, dlatego Sąd zasądził kwotę tytułem zwrotu kosztów opieki osób trzecich kwotę w wysokości 6.169,02 zł.

Powódka żądała zasądzenia kwoty 694,83 zł tytułem dalszego odszkodowania za koszty leczenia, które są zasadne. Pomniejszając tą kwotę o 35% przyczynienia Sąd zasądził 451,64zł (694,83 zł – 35% = 451,64zł).

Wysokość kosztów leczenia została odpowiednio udowodniona i nie budziła wątpliwości Sądu.

Łącznie w punkcie 2 wyroku Sąd zasadził tytułem kosztów opieki i kosztów leczenia kwotę 6.621,00 zł, a w pozostałym zakresie żądania oddalił jako niezasadne i wygórowane.

W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił jako wygórowane, niezasadne jak w punkcie czwartym wyroku.

Powódka wnosiła o zasądzenie kwoty 100zł renty na zwiększone potrzeby.

Zwiększenie się potrzeb poszkodowanego stanowi szkodę przyszłą, wyrażającą się w stale powtarzających się wydatkach na ich zaspokojenie.

Jak wynika z zeznań samej powódki, powódka czasami kupuje leki przeciwbólowe. Z rehabilitacji korzystała ostatnio 2 lata temu, była to odpłatna rehabilitacja i tylko raz była na odpłatnej rehabilitacji. Wcześniej chodziła na rehabilitację na NFZ. Zeznała, że na kasę chorych się nie zapisuje, bo są długie terminy. To że są długie terminy nie świadczy o braku możliwości. Jak wynika z zeznań samej powódki nie potrzebuje rehabilitacji a raz na dwa lata a nawet dwa razy w roku można skorzystać z rehabilitacji na NFZ. Powódka zeznała, że rehabilitacja też koliduje z jej pracą, dlatego się nie rehabilituje na NFZ. Chodzi na siłownię, wzmacnia mięśnie kręgosłupa, co zalecił lekarz. Powódka nie udowodniła, aby zwiększyły się jej potrzeby w związku z wypadkiem. Reasumując, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania zasądzenia renty.

Ponadto powódka zażądała ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki wypadku.

W sprawie o naprawienie szkody wynikłej z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia zasądzenie określonego świadczenia nie wyłącza jednoczesnego ustalenia w sentencji wyroku odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości z tego samego zdarzenia.

Szkody na osobie nie zawsze powstają jednocześnie ze zdarzeniem, które wywołało uszkodzenie ciała. Są one z istoty swej rozwojowe. Poszkodowany z reguły nie może w chwili wszczęcia procesu dochodzić wszystkich roszczeń, jakie mogą mu przysługiwać z określonego stosunku prawnego. Następstwa bowiem uszkodzenia ciała są z reguły wielorakie i zwłaszcza w wypadkach cięższych uszkodzeń wywołują niekiedy skutki, których dokładnie nie można określić ani przewidzieć, gdyż są one zależne od indywidualnych właściwości organizmu, osobniczej wrażliwości, przebiegu leczenia i rehabilitacji oraz wielu innych czynników. Przy uszkodzeniu ciała lub doznaniu rozstroju zdrowia poszkodowany może określić podstawę żądanego odszkodowania jedynie w zakresie tych skutków, które już wystąpiły, natomiast nie może określić dalszych skutków jeszcze nie ujawnionych, których jednak wystąpienie jest prawdopodobne. Często bowiem nie da się przewidzieć wszystkich następstw rozstroju zdrowia, chociaż nie można wyłączyć wystąpienia w przyszłości dalszych następstw uszkodzenia ciała obok tych, które się już ujawniły. Art. 189 kpc nie stoi zatem na przeszkodzie jednoczesnemu wytoczeniu powództw o świadczenie i o ustalenie w sytuacji, gdy ze zdarzenia wyrządzającego szkodę w postaci uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia przysługują już poszkodowanemu określone świadczenia, ale z tego samego zdarzenia mogą się ujawnić w przyszłości inne jeszcze szkody, których dochodzenie nie jest na razie możliwe. Interesu poszkodowanego w żądaniu ustalenia odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości upatrywać trzeba w złagodzeniu trudności dowodowych w ewentualnym przyszłym procesie, a spowodowanych upływem czasu między wystąpieniem zdarzenia wywołującego szkodę, a dochodzeniem jej naprawienia (tak. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2014 r., I ACa 858/14, L.).

Zasadne było powództwo o ustalenie na przyszłość za skutki wypadku komunikacyjnego, jakiemu powódka M. R. uległa w dniu 23 października 2015 roku.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był przepis artykułu 100 KPC, zgodnie z treścią którego w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.

Powódka wygrała sprawę o zapłatę w 40,62% i o ustalenie i w takim stosunku pozwany powinien ponieść koszty procesu.

Zgodnie z treścią art. 83 ust 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113.

Natomiast w myśl art. 113 ustęp 1 w/w ustawy kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.

Mając powyższe na uwadze Sąd nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 4.008,20zł tytułem zwrotu wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa, a pozostałe koszty procesu wzajemnie zniósł między stronami.

Sędzia SO Dorota Krawczyk

Z/ (...)

Dodano: 14 stycznia 2026, Opublikował(a): Beata Gurdziołek
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Osoba, która wytworzyła informację: Dorota Krawczyk
Data wytworzenia informacji: 23 listopada 2023