Portal Orzeczeń

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 października 2024 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący	Sędzia SO Paweł Lasoń
Protokolant	Klaudia Skrobek

po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 roku w Piotrkowie Trybunalskim

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K.

przeciwko B. K.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powoda (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na rzecz pozwanej B. K. kwotę 10.817 (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty.

Sędzia Paweł Lasoń

Sygn. akt I C 172/23

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 7 grudnia 2023 roku, powód (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w K. wniósł o zasądzenie od pozwanej B. K. kwoty 241.709,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 223.822,92 złote od dnia 24 listopada 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych (k. 3-8). W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwana zawarła z powódką umowę kredytu hipotecznego. W związku z nienależytym wykonaniem umowy przez pozwaną - brakiem terminowego regulowania wpłat, wypowiedziano pozwanej umowę i całe zadłużenie zostało postawione w stan pełnej wymagalności.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 28 grudnia 2023 roku wydanym sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (k. 71).

W dniu 26 stycznia 2024 roku pozwana wniosła sprzeciw, którym zaskarżyła wydany nakaz zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości (k. 77-80). W uzasadnieniu sprzeciwu pozwana między innymi wskazała, że wywiązywała się z umowy, a powstałe opóźnienie w zapłacie powstało na skutek nieświadomości co zaległości. (k. 77-80)

W uzupełnieniu stanowiska pełnomocnik pozwanej podniósł sprzeczność wypowiedzenia umowy z zasadami współżycia społecznego. (k. 159-164).

W odpowiedzi na stanowisko pozwanej powód podtrzymał powództwo w całości.

Przeprowadzona w toku sprawy mediacja nie doprowadziła do ugody stron.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Umową o mieszkaniowy kredyt budowlano-hipoteczny z dnia 4 sierpnia 2017 roku (...) Bank (...) S.A. w K. udzielił B. K. kredytu w kwocie 343.850 złotych z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego. Umowę zawarto na okres 126 miesięcy to jest do 15 lipca 2029 roku. Kredyt był oprocentowany według zmiennej stopy procentowej (opartej na indeksie Wibor 6M) wynoszącej w dniu zawarcia umowy 3,7 % w stosunku rocznym.

Od września 2017 roku pozwana regularnie i w terminie uiszczała raty kredytu.

Od maja 2019 roku do lutego 2022 roku pojawiały się jedynie minimalne opóźnienia płatności rat sięgające kilku dni.

W lutym i marcu 2022 roku pozwana nie uiściła rat kredytu należnych w kwotach 2.259,66 złotych i 2.427,61 złotych. Płatność za luty została dokonana 15 kwietnia, zaś płatność za marzec 13 maja 2022 roku.

/dowód: umowa k. 20; zestawienie wpłat sporządzone przez powoda – k. 6; zaświadczenie banku k. 66 – rubryki „data spłaty” i „kwota spłaty”/

W tym czasie pozwana kontaktowała się telefonicznie z pracownikami banku informując o kłopotach finansowych oraz prosząc o informacje o wysokości zadłużenia.

/dowód: zeznania pozwanej – k.

W dniu 16 kwietnia 2022 roku powód wysłał do pozwanej wezwanie zatytułowane „ostateczne wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy” żądając zapłaty kwoty 7.507,99 złotych w nieprzekraczalnym terminie 14 dni jako zaległości na dzień 16 kwietnia 2022 roku. W treści wezwania wskazano, że pozwana może w terminie 14 dni złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia a także wskazano, że Bank może wypowiedzieć pozwanej umowę. Pismo to doręczono pozwanej w dniu 5 maja 2022 roku.

/dowód: wezwanie – k. 62; zaświadczenie banku k. 66 – rubryki „data spłaty” i „kwota spłaty”/

W dniu 13 maja 2022 roku pozwana uiściła na rzecz banku kwotę 414,42 złotych oraz 2.427,61 złotych.

/dowód: zaświadczenie banku k. 66 – rubryki „data spłaty” i „kwota spłaty”/

W dniu 16 czerwca 2022 roku powodowy bank wystosował do pozwanej pismo z oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy i wezwaniem do natychmiastowej spłaty zadłużenia całego kredytu w kwocie 244.791,50 złotych w tym kwota 10.992,70 należności przeterminowanej. Pismo to doręczono pozwanej w dniu 1 lipca 2022 roku.

/dowód: wypowiedzenie – k. 64/

Po kontakcie z bankiem pozwana uzyskała informację aby spłacić należności, wówczas bank może „przywrócić umowę”.

Od 1 lipca 2022 roku do 16 lipca 2022 roku pozwana uiściła na rzecz banku łącznie kwotę 14.708 złotych.

/dowód: zeznania pozwanej – k. 176-177; zaświadczenie banku k. 66/ ./

W dniu 5 lipca 2022 roku pozwana wystosowała do powodowego banku pismo z prośbą o wycofanie wypowiedzenia umowy powołując się na przekazywane wcześniej telefoniczne informacje o jej przejściowych problemach finansowych.

W dniu 27 lipca 2022 roku bank poinformował, że nie przychyla się do prośby o cofniecie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy bowiem pozwana nie wykonała warunku umownego w postaci dostarczenia polisy ubezpieczeniowej nieruchomości.

/dowód: zeznania pozwanej – k. 176-177; pismo pozwanej – k. 100 pismo banku k. 98 ./

W dniu 5 sierpnia 2022 roku pozwana wystosowała do powoda pismo z prośbą o cofnięcie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy wskazując, że według jej danych nie zalega bankowi żadnych kwot. Wskazała, że bank pochopnie i z błahych przyczyn wypowiedział jej umowę. W dniu 8 sierpnia 2022 roku powodowy bank poinformował pozwaną, że nie wywiązała się z umowy kredytu i dane o tym fakcie i całym zadłużeniu zostały przekazane do Systemu Bankowego Rejestr.

W dniu 23 sierpnia 2022 roku powodowy bank wystosował do pozwanej pismo, w którym wskazał, że nie może pozytywnie odnieść się do prośby o wznowienie umowy, bowiem do 29 lipca 2022 roku nie zostały spełnione stawiane przez bank warunki. Jednocześnie bank poinformował, że nie wyraża zgody na pozasądowe sposoby rozwiązania sporu za wyjątkiem postępowania przed Arbitrem Bankowym przy (...) Banków (...) oraz Rzecznikiem Finansowym.

Pozwana nalegała na bank aby wycofał oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. W kolejnych miesiącach to jest w sierpniu i wrzeniu płaciła raty w kwotach 3.700 zł i 3693 zł.

Bank zaproponował pozwanej ugodę na mocy której dług miał być ustalony na kwotę 234.733,44 złotych oprocentowanie w stosunku rocznym 24,5%, ewentualnie jednorazowa spłata 227.000 złotych lub w trzech ratach ewentualnie w ratach po 10.205 zł albo po 6.706 złotych.

W dniu 13c września wystosowała skargę do Prezesa Banku opisując jej zdaniem nieuczciwe podejście banku do niej i jej problemów finansowych. W piśmie wskazała, że chce dalej wywiązywać się z umowy i nie zalegała w chwili wypowiedzenia umowy z żadnymi kwotami a także nadal nie zalega z płatnościami na podstawie umowy.

W dniu 17 października 2022 roku pozwana otrzymała odpowiedź z brakiem zgody na cofniecie wypowiedzenia oraz wskazaniem, że przed wezwaniem do zapłaty miały być do niej kierowane monity, oraz że w lipcu 2022 nie złożyła dokumentów związanych z zakończeniem budowy ani dotyczących ubezpieczenia domu.

Po tej odpowiedzi powiedziano pozwanej że dokonywane przez nią miesięczne spłaty w kwotach stosownych do wypowiedzianej umowy zaliczane są na poczet odsetek a nie kapitału. Po tej informacji pozwana zaprzestała dokonywania kolejnych spłat i postanowiła oczekiwać na pozew aby spór rozstrzygnął sąd.

/dowód: zeznania pozwanej – k. 176-177; pismo pozwanej – k. 97 pismo banku k. 100; skarga – 84-86 propozycja ugody – k. 87 ./

Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie dowodów z dokumentów zaoferowanych przez strony, których treść nie była kwestionowana w toku postępowania. W ocenie sądu w aktach sprawy brak jest dowodów jednoznacznie wskazujących wysokość zadłużenia pozwanej w poszczególnych miesiącach, jednak z uwagi na kontradyktoryjny charakter procesu Sad nie widział powodów do podejmowania działań z urzędu, tym bardziej, że twierdzenia stron były jasne. Pozwana twierdziła, że nie było podstaw do wypowiedzenia umowy, a powód wskazywał, że pozwana nie wywiązała się z obowiązków umownych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie wobec nielojalności kontraktowej powoda.

Wypowiedzenie umowy zostało dokonane z naruszeniem zasad ochrony konsumenta wynikających z art. 33 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, a także art. 75c Prawa bankowego oraz art.16a dyrektywy WE 2008/48/WE Dz.U.UE.L.2008.133.66 z dnia 2008.05.22) a także art. 28 dyrektywy (...).

Ewentualnie możliwe jest uznanie, że wypowiedzenie umowy jak i późniejsza odmowa cofnięcia wypowiedzenia naruszają zasady współżycia społecznego.

W konsekwencji należało uznać wypowiedzenie umowy za bezskuteczne, a umowa winna być dalej wykonywana, stąd żądanie zapłaty w kształcie sformułowanym w pozwie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W ocenie Sądu postawa powodowego banku narusza lojalność kontraktową jaka ciąży również na pozwanym w związku z zawarciem wieloletniej umowy mającej za cel zapewnienie mieszkania pozwanej. W świetle art. 354 k.c. istnieje obowiązek lojalności kontraktowej, przejawiające się między innymi w obowiązku współdziałania stron stosunku obligacyjnego. Jak wynika z art. 354 § 2 k.c. obowiązek współdziałania obciąża również stronę będącą wierzycielem.

Zawierając z konsumentem umowę kredytu hipotecznego powodowy bank ma obowiązek uwzględniać obowiązki nałożone ustawą z 2017 roku. Ponadto z uwagi na długi czas trwania tej umowy, obowiązki stron z niej wynikające winny uwzględniać również czynnik czasu. W takiej sytuacji zaburzenie płatności czy nawet zaprzestanie płatności na relatywnie krótki czas nie powinno skutkować bezwarunkowym wypowiedzeniem umowy.

W ocenie Sądu powodowy Bank winien w sposób niebudzący wątpliwości wskazać konsumentowi jakiego rodzaju zadłużenie powstało, z czego wynikają kwoty składające się na zadłużenie przeterminowane. Powinien wreszcie dać szansę konsumentowi na wdrożenie działań restrukturyzacyjnych kredytu w taki sposób ani (jeśli to możliwe) uniknąć egzekucji z nieruchomości. Zastosowanie najkrótszego możliwego terminu wynikającego z ustawy to jest 14 dni do umowy zawartej na okres 12 lat jest co najmniej nadużyciem. Tego rodzaju zastrzeżenie umowne może być oceniane w kategoriach postanowienia abuzywnego.

W sprawie niniejszej wątpliwości budzą kwoty widniejące na wezwaniach kierowanych do pozwanej wskazywane jako kwoty zaległości. Wartości te nie korelują z zaświadczeniem powodowego banku, w którym wskazane są kwoty uiszczone przez pozwaną oraz sposób zaksięgowania. Warto zwrócić tu uwagę, że pozwana nie zapłaciła dwóch rat: za luty i marzec 2022 roku. We wcześniejszych miesiącach wysokość raty kapitału i odsetek wyrażała się kwotą około 3.100 złotych. Już 15 kwietnia 2022 roku pozwana uiściła na rzecz banku kwotę 3.186 złotych, którą zaksięgowano na poczet raty z 15 lutego 2022 roku w kwocie (...),66 kapitał, 447,08 odsetki, 76,64 odsetki karne, 402,62 opłaty. Tymczasem 16 kwietnia 2022 roku powodowy bank sformułował ostateczne wezwanie do zapłaty na kwotę 7.507,99 złotych. Co ważne wcześniej powód nie wskazywał pozwanej żeby występowały jakieś zaległości, nie wysyłał monitów na jakie się powołuje. Pozwana nie miała obowiązku korzystać z aplikacji banku. Nie wiadomo zresztą czy takowe monity miały miejsce i czy docierały do pozwanej. Po odebraniu tego wezwania w dniu 5 maja 2022 roku pozwana dokonała kolejnej wpłaty w kwotach 420,93 zł i 3.572,07zł w dnu 13 maja 2022 roku. Wpłaty zaliczone na poczet rat z marca 2022 roku.

Kolejnym istotnym dla oceny postępowania powodowego banku faktem jest to, że po doręczeniu pozwanej w dniu 1 lipca 2022 roku wypowiedzenia umowy w którym wskazano zaległość przeterminowaną na kwotę 10.992,70 złotych pozwana w ciągu 15 dni zapłaciła powodowemu bankowi kwotę 14.708 złotych. Mimo to pozwany uznał, że nie uiściła zaległości (ewentualnie tak ją zaksięgował) i odmówił cofnięcia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy, powołując dodatkowy niewyrażony wcześniej zarzut o braku dokumentów z odbioru budynku i jego ubezpieczeniu.

W ocenie Sądu takie postępowanie nie realizuje obowiązków banku wynikających z art 33 ustawy o kredycie hipotecznym, a ponadto stanowi zachowanie nielojalne.

Odwołując się do pojęcia lojalności w relacjach umownych należy wskazać różne znaczenia pojęcia lojalności to: nakaz działania z korzyścią dla drugiej strony, nakaz zabezpieczenia interesów, zakaz działania na niekorzyść, zakaz podejmowania działalności konkurencyjnej, udzielanie odpowiednich informacji, obowiązek zachowania tajemnicy, powstrzymanie się od wykorzystywania informacji poufnych, zakaz działania na korzyść drugiej strony zawieranej umowy, nakaz działania zapewniającego osiągnięcie celu umowy i zakaz podejmowania działań, które uniemożliwiałyby albo ograniczały osiągnięcie tego celu.

Lojalność oznacza kierowanie się takimi pryncypiami jak uczciwość, rzetelność i sumienność. Lojalność to określenie będące synonimem obowiązku „troski”, „dobrego obyczaju”, „staranności”, „zaufania”.

Odwołując się do tych poglądów na ten temat wyrażonych przez niekwestionowany autorytet Profesora A. K. (Patrz: Zasada lojalności stron stosunków cywilnoprawnych ( (...) 2021 9/10-16) należy wskazać, że wspomniane określenia nie mogą wypełniać w sposób abstrakcyjny całego katalogu obowiązków stron, ale stanowią jedne z określeń przydatnych dla zdefiniowania lojalności. Możemy przecież do tego dodać „wykazywanie zapobiegliwości”, „największy wysiłek”, „dbałość o osiągnięcie określonego rezultatu”. Należy mieć przy tym pełną świadomość, że definiowane określenia – począwszy od lojalności do staranności – mają w jakimś sensie niedookreślony charakter, a podstawa definiowania zasady lojalności wynika z różnych kategorii ocennych. Ogólny charakter zasady lojalności nie może jednak prowadzić do wniosku, że nie ma ona konkretnej treści. Problem natężenia obowiązku lojalności nie powinien oznaczać możliwości jego redukcji czy stopniowalności.

Zakres praw i obowiązków w ramach zasady lojalności jest uzależniony przede wszystkim od rodzaju umowy, jej treści, ale też szeregu elementów determinujących układ praw i obowiązków. Dotyczy to rodzaju i intensywności relacji między stronami koniecznych do zrealizowania umowy.

Tak rozumiana zasada lojalności często jest elementem oceny zachowania stron dokonywanej przez pryzmat zasad współżycia społecznego, o czym w dalszej części uzasadnienia.

Jeśli odnosić ciążące na powodzie obowiązki do obowiązków ustawowych należy wskazać, że art. 33 ustawy o kredycie hipotecznym wskazuje, że:

1. Jeżeli konsument opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu hipotecznego, kredytodawca wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych.

2. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, kredytodawca informuje konsumenta o możliwości:

1) złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia;

2) w przypadku kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 298 i 1488) - uzyskania odpowiednio wsparcia, promesy lub pożyczki na spłatę zadłużenia, o których mowa w tej ustawie, informując w sposób jednoznaczny i zrozumiały o:

a) sposobie złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, oraz o sposobie jego rozpatrywania przez kredytodawcę,

b) miejscu publikacji informacji o Funduszu (...) Kredytobiorców, o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, oraz o zasadach korzystania ze środków tego Funduszu.

3. Kredytodawca umożliwia restrukturyzację zadłużenia, jeżeli jest to uzasadnione oceną sytuacji majątkowej konsumenta.

4. Restrukturyzacja zadłużenia jest dokonywana na warunkach uzgodnionych przez kredytodawcę i konsumenta.

5. Kredytodawca dokonuje restrukturyzacji zadłużenia przez:

1) zaoferowanie konsumentowi możliwości czasowego zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego;

2) zmianę wysokości rat kapitałowo-odsetkowych kredytu hipotecznego;

3) wydłużenie okresu kredytowania;

4) inne działania umożliwiające spłatę zobowiązania.

W ocenie powoda spełnił on formalne wymogi powołanego przepisu. Przy ocenie czy rzeczywiście tak się stało należy mieć na uwadze, że przywołany przepis realizuje nałożone na Polskę obowiązki wynikające z art. 16a dyrektywy WE 2008/48/WE i art. 28 dyrektywy WE 2014/17/UE, które dotyczą zaległości w spłacie i egzekucji, niemal identycznie stanowiąc w artykule 16a, i 28 obu tych aktów że:

Państwa członkowskie wymagają od kredytodawców posiadania odpowiednich polityk i procedur, tak aby podejmowali oni starania w celu zastosowania, w stosownych przypadkach, rozsądnych środków restrukturyzacyjnych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Takie środki restrukturyzacyjne uwzględniają, wśród innych elementów, sytuację konsumenta i mogą obejmować między innymi możliwość:

a) całkowitego lub częściowego refinansowania umowy o kredyt;

b) zmiany obowiązujących warunków umowy o kredyt, która może obejmować między innymi:

(i) przedłużenie okresu obowiązywania umowy o kredyt;

(ii) zmianę rodzaju umowy o kredyt;

( (...)) odroczenie spłaty wszystkich lub części rat na pewien okres;

(iv) zmianę oprocentowania;

(v) zaoferowanie wakacji kredytowych;

(vi) częściowe spłaty;

(vii) przewalutowanie;

(viii) częściowe umorzenie i konsolidację zadłużenia.

2. Wykaz możliwych środków restrukturyzacyjnych określony w ust. 1 lit. b) pozostaje bez uszczerbku dla przepisów prawa krajowego i nie wymaga od państw członkowskich określenia wszystkich tych środków w ich prawie krajowym.

W ocenie sądu postępowanie powodowego banku w najmniejszym nawet stopniu jie realizuje celów powołanej regulacji. Co więcej sądy przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa krajowego zobligowane są do stosowania prounijnej wykładni prawa krajowego. Dokonując tego przez pryzmat powołanych regulacji zawartych w obu dyrektywach nie sposób uznać, żeby bank w przypadku pozwanej zachował standardy jakich należy wymagać od instytucji finansowej oferującej konsumentowi kredyt hipoteczny, na zapewnienie mieszkania. Warto tu przywołać punkt 15 powołanej dyrektywy, w którym wskazano, że celem niniejszej dyrektywy jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów zawierających umowy o kredyt związane z nieruchomościami. Powinna ona zatem mieć zastosowanie do kredytów zabezpieczonych na nieruchomościach, niezależnie od celu kredytu, umów o refinansowanie lub innych umów o kredyt, które mogą pomóc właścicielowi lub współwłaścicielowi utrzymać prawo własności nieruchomości lub gruntu.

Zachowanie banku zmierzało wręcz do kompletnego uniemożliwienia konsumentowi zachowania prawa do nieruchomości. Niespłacenie kredytu skutkowałoby egzekucją, która przecież zostałaby skierowana również do nieruchomości. Powód uniemożliwił nawet pozwanej uzyskanie gdziekolwiek indziej kredytu na spłatę całości zadłużenia wpisując pozwaną do rejestru jako dłużnika niewywiązującego się z umowy kredytu. Umieszczenie na takiej liście jest przeszkoda do zaciągnięcia innego kredytu.

Wydaje się wręcz, że bank wykorzystał pierwsza nadarzająca się okazję do wypowiedzenia pozwanej bardzo korzystnej umowy (oprocentowanie 3,7 w stosunku rocznym). Proponując warunki nowej umowy zaproponował już oprocentowanie na poziomie 24,5 % w stosunku rocznym.

Pozwana w terminie 14 dni od wezwania (otrzymanego 5 maja 2022 roku) uiściła na rzecz banku kwotę 3.572,07 zł i 420,93 zł. Dzień przed wysłaniem wezwania przez bank to jest 15 kwietnia 2022 roku spłaciła tez część zaległości w kwocie 3.186 złotych. Mogła zatem pozostawać w błędnym przekonaniu, że spłaciła już zaległość a także, że wykonała wezwanie do zapłaty. Mogła wszak pominąć, czy tez nie dostrzec kwot należnych z tytułu odsetek karnych i opłat, które wyniosły za ten okres blisko 1.000 złotych. Co więcej po otrzymaniu wypowiedzenia umowy (1 lipca 2022 roku) uiściła kwotę zaległości i kwotę raty należnej za lipiec co znajduje zresztą potwierdzenie w zaświadczeniu banku bowiem wskazano tam, że z kwoty 3.521,79 złotych uiszczonej 15 lipca na poczet kapitału wymagalnego na dzień 15 lipca 2022 roku zaliczono 2.294,41 zł odsetek 1.098,83 złote.

Odmowa zatem cofnięcia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu winna być postrzegana przez pryzmat naruszenia nie tylko samej lojalności kontraktowej ale i zasad współżycia społecznego.

W wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2014 r. I ACa 143/14, wskazano, że przez zasady współżycia społecznego rozumie się na ogół obowiązujące w stosunkach między ludźmi reguły postępowania, które za podstawę mają uzasadnienie aksjologiczne. Odwołują się one do powszechnie uznawanych w całym społeczeństwie lub w danej grupie społecznej wartości i ocen właściwego, przyzwoitego, rzetelnego, lojalnego czy uczciwego zachowania. Zasady te obejmują nie tylko reguły moralne, lecz także obyczajowe (por. np. Z. Radwański (w:) System prawa prywatnego, t. 2, 2002, s. 240 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2008, s. 327). W wyroku z dnia 2 października 2003 r. (V CK 241/02, Lex nr 175961) SN wyjaśnił, że w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami zasady współżycia społecznego należy rozumieć jako zasady rzetelności i lojalności w stosunku do partnera umowy. W innym orzeczeniu SN stwierdził, że ewentualne nadużycie kontraktowe może podlegać weryfikacji na podstawie art. 58 § 2 i art. 353.1 k.c. W płaszczyźnie stosunków kontraktowych zasady te wyrażają się istnieniem powszechnie akceptowanych reguł przyzwoitego zachowania się wobec kontrahenta. Szczególne znaczenie mają reguły uczciwości i rzetelności tzw. kupieckiej, których należy wymagać od przedsiębiorcy - profesjonalisty na rynku, a mianowicie przestrzegania dobrych obyczajów, zasad uczciwego obrotu, rzetelnego postępowania czy lojalności i zaufania (wyrok SN z dnia 22 czerwca 2010 r., IV CSK 555/09, Lex nr 885035).

Oceniając przez ten pryzmat postanowienie umowne zawarte w punkcie 7. umowy stron dotyczące możliwości wypowiedzenia umowy w sytuacji jakiegokolwiek „niespłacania terminowo zobowiązań” przez konsumenta, w aspekcie długotrwałości stosunku umownego stron, możliwe jest uznanie, że powinno ono podlegać weryfikacji na podstawie art. 58 § 2 i art. 353.1 k.c . Na potrzeby niniejszego rozstrzygnięcia wystarczające jest uznanie, że zachowanie pozwanego było nadużyciem prawa, które jako naruszające zasady współżycia społecznego nie może wywoływać skutków.

Mając zatem na uwadze wszystkie z powołanych wyżej kwestii powództwo należało oddalić.

Jedynie na marginesie tych rozważań warto zwrócić uwagę na punkt 77 powołanej wyżej dyrektywy, w którym wskazano, że konsumenci powinni mieć dostęp do pozasądowych procedur skarg i dochodzenia roszczeń, aby rozstrzygać spory wynikające z praw i obowiązków określonych w niniejszej dyrektywie między kredytodawcami a konsumentami oraz między pośrednikami kredytowymi a konsumentami. Państwa członkowskie powinny zapewnić, by udział w takich alternatywnych metodach rozstrzygania sporów nie był dla kredytodawców i pośredników kredytowych fakultatywny. Aby zapewnić sprawne funkcjonowanie alternatywnych metod rozwiązywania sporów w przypadkach działalności transgranicznej, państwa członkowskie powinny wymagać, by podmioty odpowiedzialne za rozstrzyganie pozasądowych skarg i dochodzenie roszczeń współpracowały ze sobą; powinny je również do takiej współpracy zachęcać. W związku z tym należy zachęcać podmioty odpowiedzialne za pozasądowe skargi i dochodzenie roszczeń w państwach członkowskich do uczestnictwa w FIN-NET, sieci rozstrzygania sporów finansowych obejmującej krajowe systemy pozasądowego rozstrzygania sporów odpowiedzialne za rozwiązywanie sporów między konsumentami a podmiotami świadczącymi usługi finansowe. Powód swoim postępowaniem naruszył również to zalecenie, ograniczając możliwość korzystania z (...) do podmiotów powiązanych z działalnością powoda.

O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o art. 98 § 2 i 3 k.p.c. przyjmując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, który powód przegrał w całości.

ZARZĄDZENIE

Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda, z informacją, że stosownie do art. 329 § 4 k.pc. termin uzasadnienia był w sprawie przedłużony.