Portal Orzeczeń

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 września 2025 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia SO Ewa Tomczyk

Protokolant Dorota Piątek

po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 roku w Piotrkowie Tryb.

na rozprawie spraw

- z powództwa P. I.

przeciwko Szpitalowi Wojewódzkiemu im. (...) (...) w B.

o zapłatę

i

- z powództwa A. W. (1)

przeciwko Szpitalowi Wojewódzkiemu im. (...) (...)w B.

o zapłatę

I.  w sprawie z powództwa P. I.

1.  zasądza od pozwanego Szpitala Wojewódzkiego im. (...) (...)w B. na rzecz powoda P. I. kwotę 105.000,00 (sto pięć tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałej części;

3.  zasądza od pozwanego Szpitala Wojewódzkiego im. (...) (...) w B. na rzecz powoda P. I. kwotę 10.667,00 (dziesięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyrku do dnia zapłaty;

I.  w sprawie z powództwa A. W. (1)

1.  zasądza od pozwanego Szpitala Wojewódzkiego im. (...) (...) w B. na rzecz powódki A. W. (1) kwotę 105.000,00 (sto pięć tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałej części;

3.  zasądza od pozwanego Szpitala Wojewódzkiego im. (...) (...) w B. na rzecz powódki A. W. (1) kwotę 10.667,00 (dziesięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyrku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 323/24 (I C 324/24)

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 31 października 2023 roku w sprawie I C 323/24 pełnomocnik powoda P. I. wniósł o zasądzenie od pozwanego Szpitala Wojewódzkiego im. (...) (...) w B. kwoty 105 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot:

a) 15 000 zł od dnia 14.12.2020 roku do dnia zapłaty,

b) 15 000 zł od dnia 14.01.2021 roku do dnia zapłaty,

c) 15 000 zł od dnia 14.02.2021 roku do dnia zapłaty,

d) 15 000 zł od dnia 14.03.2021 roku do dnia zapłaty,

e/15 000 zł od dnia 14.04.2021 roku do dnia zapłaty,

f) 15 000 zł od dnia 14.06.2021 roku do dnia zapłaty,

tytułem odszkodowania odpowiadającego wartości dodatkowego świadczenia pieniężnego określonego w Poleceniu Ministra Zdrowia dla Prezesa NFZ z dnia 4 września 2020r. wg stanu na dzień 1 listopada 2020 r. za uczestniczenie w udzielaniu świadczeń zdrowotnych pacjentom Szpitala Wojewódzkiego im. (...) w B. w okresie od listopada 2020 roku do marca 2021 roku i w maju 2021 roku.

Nadto pozew zawierał żądanie zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie zgodnie z art. 98 § 1(1) k.p.c.

W uzasadnieniu powód wskazał, że jest lekarzem specjalistą z zakresu chorób wewnętrznych prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...)
(...)” zatrudnioną na kontrakcie od 19 marca 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku oraz na podstawie umowy o pracę od dnia 29 marca 2021 roku w pozwanym szpitalu. Powód w okresie od listopada 2020 roku do maja 2021 roku w ramach wykonywanej umowy o świadczenie usług medycznych oraz umowy o pracę udzielał świadczeń medycznych na Oddziale Chorób Wewnętrznych a także w (...)e i Izbie Przyjęć pozwanego szpitala.

W związku z poleceniem Ministra Zdrowia z dnia 4 września 2022 roku zmienionym z dniem 01 listopada 2020 roku powodowi przysługiwał tzw. „dodatek covidowy” w wysokości comiesięcznego wynagrodzenia za pracę nie więcej niż 15.000,00 zł brutto zgodnie z ppkt 1a z uwagi na wykonywanie zawodu medycznego i uczestniczenie w udzielaniu świadczeń zdrowotnych oraz w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w jednostkach (...) i Izba Przyjęć (zgodnie z pkt 1a ppkt a i b). Jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia pełnomocnik powódki wskazał art. 415 k.c. bądź 471 k.c. w związku z art. 393 § 1 k.c.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 18 grudnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim zasądził dochodzone pozwem kwoty wraz z kosztami procesu (k. 42 – nakaz zapłaty).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu od powoda na rzecz pozwanego. Zaprzeczył, by powód udzielał świadczeń zdrowotnych w Izbie Przyjęć. Zakwestionował odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 415 k.c. podnosząc zawarcie pomiędzy stronami kontraktu. Jednocześnie podniósł, iż zdaniem pozwanego „dodatek covidowy” przysługiwał wyłącznie personelowi medycznemu wykonującemu faktycznie świadczenia medyczne na wydzielonych oddziałach covidowych, a nie osobom zatrudnionym na tzw. oddziałach czystych szpitala (...) stopnia zabezpieczenia. Nadto podnosił, iż powód miał incydentalny kontakt z osobami zarażonymi C. i także incydentalnie świadczył usługi medyczne na (...)ze i nie miał bezpośredniego kontaktu z pacjentami z podejrzeniem i zakażeniem wirusem S.-CoV-2 który stanowiłby podstawę określoną w poleceniu Ministra Zdrowia do wypłaty „dodatku covidowego” (k. 49-53 – sprzeciw).

Pozwem z dnia 3 listopada 2023 roku w sprawie I C 324/24 pełnomocnik powódki A. W. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanego Szpitala Wojewódzkiego im. (...) (...) w B. kwoty 105 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwot:

a) 15 000 zł od dnia 14.12.2020 roku do dnia zapłaty,

b) 15 000 zł od dnia 14.01.2021 roku do dnia zapłaty,

c) 15 000 zł od dnia 14.02.2021 roku do dnia zapłaty,

d) 15 000 zł od dnia 14.03.2021 r. do dnia zapłaty,

e) 15 000 zł od dnia 14.04.2021 roku do dnia zapłaty,

f) 15 000 zł od dnia 14.06.2021 roku do dnia zapłaty,

tytułem należnego jej odszkodowania odpowiadającego wartości dodatkowego świadczenia pieniężnego określonego w Poleceniu Ministra Zdrowia dla Prezesa NFZ z dnia 4 września 2020 r. wg stanu na dzień 1 listopada 2020r. za uczestniczenie w udzielaniu świadczeń zdrowotnych pacjentom Szpitala Wojewódzkiego im. (...) w B. w okresie od listopada 2020 roku do marca 2021 roku i w maju 2021 roku. Nadto pozew zawierał żądanie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie zgodnie z art. 98 § 1(1) k.p.c.

W uzasadnieniu powódka wskazała, że jest lekarzem specjalistą z zakresu chorób wewnętrznych, prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) w miejscu wezwania lek. A. W. (2)” zatrudnioną na kontrakcie od 20 marca 2020 roku do 31 grudnia 2023 roku w pozwanym szpitalu. Powódka w okresie od listopada 2020 roku do maja 2021 roku w ramach wykonywanej umowy o świadczenie usług medycznych udzielała świadczeń medycznych na Oddziale Chorób Wewnętrznych a także w (...)e i Izbie Przyjęć pozwanego szpitala.

W związku z poleceniem Ministra Zdrowia z dnia 4 września 2022 roku zmienionym z dniem 01 listopada 2020 roku powódce przysługiwał tzw. „dodatek covidowy” w wysokości comiesięcznego wynagrodzenia za pracę nie więcej niż 15.000,00 złotych brutto zgodnie z ppkt 1a z uwagi na wykonywanie zawodu medycznego i uczestniczenie w udzielaniu świadczeń zdrowotnych oraz w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w jednostkach (...) i Izba Przyjęć (zgodnie z pkt 1a ppkt a i b). Jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia pełnomocnik powódki wskazał art. 415 k.c. bądź 471 k.c. w związku z art. 393 § 1 k.c.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 18 grudnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim zasądził dochodzone pozwem kwoty wraz z kosztami procesu (k. 132 – nakaz zapłaty).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu od powoda na rzecz pozwanego. Zaprzeczył, że powódka udzielała świadczeń zdrowotnych w Izbie Przyjęć. Zakwestionował odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 415 k.c. podnosząc zawarcie pomiędzy stronami kontraktu. Jednocześnie podniósł, iż zdaniem pozwanego „dodatek covidowy” przysługiwał wyłącznie personelowi medycznemu wykonującemu faktycznie świadczenia medyczne na wydzielonych oddziałach covidowych, a nie osobom zatrudnionym na tzw. oddziałach czystych szpitala (...) stopnia zabezpieczenia. Nadto podnosił, iż powódka miała incydentalny kontakt z osobami zarażonymi C. i także incydentalnie świadczył usługi medyczne na (...)ze i nie miał bezpośredniego kontaktu z pacjentami z podejrzeniem i zakażeniem wirusem S.-CoV-2 który stanowiłby podstawę określoną w poleceniu Ministra Zdrowia do wypłaty „dodatku covidowego”(k. 138-142 – sprzeciw).

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 roku obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny.

Powód P. I. oraz powódka A. W. (2) są lekarzami specjalistami z zakresu chorób wewnętrznych. Prowadzą własną działalność gospodarczą: (...) ul. (...), (...)-(...) B. oraz „P. A. Indywidualna (...) w miejscu wezwania lek. A. W. (2)” ul (...), (...)-(...) B..

/okoliczność bezsporna/

Powoda łączyła z pozwanym Szpitalem w okresie od 20 marca 2020 roku do dnia 28 marca 2021 roku umowa - kontrakt nr (...) o udzielanie zamówienia na świadczenia zdrowotne z dnia 19 marca 2020 r. oraz umowa o pracę z dnia 29 marca 2021 roku (na stanowisku Kierownika Oddziału Chorób Wewnętrznych.

Analogicznie, powódkę z pozwanym Szpitalem łączyła umowa - kontrakt nr (...) o udzielanie zamówienia na świadczenia zdrowotne z dnia 19 marca 2020 r. na czas określony do dnia 20 marca 2020 roku do dnia 31 grudnia 2020 roku. Strony aneksem przedłużyły czas trwania w/w umowy do dnia 31 marca 2021 roku a następnie w dniu 25 marca 2021 roku zawały kolejną umowę-kontrakt nr (...) na czas określony od dnia 1 kwietnia 2021 roku do dnia 31 grudnia 2023 roku.

Poprzez zawarte z pozwanym umowy o świadczenia zdrowotne powód i powódka przyjęli na siebie obowiązki lekarza w pozwanym Szpitalu Wojewódzkim im. (...) II w B.. Zobowiązali się do udzielania świadczeń zdrowotnych w Oddziale Chorób Wewnętrznych (tj. leczenia ich i sprawowaniu opieki medycznej, badaniu, kwalifikacji, przyjmowania pacjentów, ordynowaniu leków).

Do obowiązków lekarza Oddziału Chorób Wewnętrznych należało m.in.:

- udzielanie świadczeń zdrowotnych pacjentom hospitalizowanym w Oddziale Chorób Wewnętrznych oraz pacjentom hospitalizowanym w pozostałych oddziałach w miarę występujących potrzeb;

- kwalifikowanie pacjentów hospitalizowanych w szpitalu do świadczeń diagnostyczno – terapeutycznych;

- kwalifikowanie pacjentów do przyjęcia w oddziały szpitalne;

- konsultowanie pacjentów w innych oddziałach na podstawie złożonych zleceń.

/dowód: umowa nr (...) z dnia 19 marca 2020 roku k. 18-23, umowa o pracę z dnia 29 marca 2021 r. k. 15, umowa nr (...) z dnia 19 marca 2020 r. k. 101-105, aneks nr (...) z dnia 31 grudnia 2020 r. k. 108, umowa nr (...) z dnia 25 marca 2021 r. k. 107-111/

W okresie od listopada 2020 roku do maja 2021 roku powód i powódka udzielali świadczeń medycznych pacjentom Szpitala Wojewódzkiego im. (...) (...)w B., zarówno na Oddziale jak w (...), mając kontakt z pacjentami zakażonymi wirusem (...)2, zarówno podczas wykonywania obowiązków pracowniczych na Oddziale Chorób Wewnętrznych, jak i w (...). W okresie pandemii C.-19 każdy pacjent był traktowany jako potencjalny nosiciel wirusa (...)2.

Powód przyjmował pacjentów w pozwanym Szpitalu w następujących dniach:

Listopad 2020: dn. 8, 9, 10, 12, 13, 17, 18, 19, 21, 23, 25, 26, 27, 30,

Grudzień 2020: dn. 1, 2, 3, 4, 7, 8, 10, 11, 14, 15, 16, 18, 19, 21, 22, 23, 24, 26, 30, 31

Styczeń 2021: dn. 4, 5, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 26, 27, 28, 29

Luty 2021: dn. 2, 4, 5, 8, 9, 10, 11, 13, 12, 14, 15, 16, 17, 19, 21, 22, 23, 24, 25, 26,

Marzec 2021: dn. 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 22, 23, 24, 25, 26, 29, 30, 31

Kwiecień 2021: dn. 1, 2, 6, 7, 10, 12, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 22, 24, 26, 27, 28, 30

Maj 2021: dn. 1, 4, 5, 7, 8, 9, 11, 13, 12, 14, 17, 19, 20, 21, 24, 25, 26, 28, 29.

Łącznie przyjął 297 pacjentów, w tym 17 z rozpoznaniem U07.1, tj. zakażenie koronawirusem (...)19.

Powódka z kolei przyjmowała pacjentów w pozwanym Szpitalu w następujących dniach:

Listopad 2020: dn. 1, 2, 3, 5, 9, 14, 15, 16, 19, 27, 30

Grudzień 2020: dn. 2, 3, 5, 6, 7, 8, 10, 14, 16, 17, 18, 20, 21, 26, 28, 30

Styczeń 2021: dn. 2, 4, 9, 11, 13, 14, 18, 19, 21, 25, 28, 30, 31

Luty 2021: dn. 1, 3, 4, 8, 13, 15, 22, 27

Marzec 2021: dn. 1, 3, 8, 11, 15, 16, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 26, 25, 29

Kwiecień 2021: dn. 1, 3, 6, 8, 9, 10, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 20, 21, 22, 23, 26, 27, 29, 30

Maj 2021: dn. 1, 4, 5, 7, 9, 12, 13, 14, 15, 17, 20, 21, 23, 25, 26, 27, 28.

Łącznie przyjęła 224 pacjentów, w tym 11 z rozpoznaniem U07.1, tj. zakażenie koronawirusem (...)19.

W pozwanym Szpitalu zgodnie z regulaminem jego organizacji Izba Przyjęć była wydzielona jako odrębna jednostka tylko w Oddziałach psychiatrycznych. Świadczenia w zakresie Izby Przyjęć tj. przyjęcia pacjentów w przypadkach nagłych i planowanych oraz udzielania porad i kwalifikacji do hospitalizacji udzielane są na (...)ze w wyodrębnionych pomieszczeniach.

/dowód: wykaz pacjentów przyjętych przez powoda k.- 223-227, wykaz pacjentów przyjętych przez powódkę k.- 215-218, wydruk screenu ekranu komputerowego ujawniającego system k. 74, wydruk screenu ekranu z systemu (...) k. 75, regulamin organizacyjny szpitala z sierpnia 2022r. z zarządzeniem wprowadzającym z dnia 21.08.2020r. k.- 257-263, zeznania świadka E. Z. (...) k. 206 e-protokół (...):16:01/

W okresie od listopada 2020 roku do maja 2021 roku w przypadkach zgłoszenia się na Izbę Przyjęć bądź na (...) pacjenta bez skierowania, jeżeli była potrzeba konsultacji internisty, to lekarz ten był wzywany na (...)/Izbę przyjęć, gdzie badał pacjenta przedmiotowo, podmiotowo, zlecał diagnostykę i decydował czy pacjent będzie przyjęty na oddział czy też nie. Każde zejście na lekarza internisty na (...) było odnotowywane w systemie (...). Podobnie było w sytuacji, jeśli do szpitala zgłaszał się pacjent ze skierowaniem na oddział inny niż internistyczny. Wówczas, jeżeli zachodziła potrzeba konsultacji lekarza internisty, taka konsultacja odbywała się na Izbie przyjęć (w ramach (...)), gdzie lekarz przyjmował pacjenta. Lekarze wykonywali również konsultacje na innych oddziałach szpitalnych na podobnych zasadach. W przypadku przyjęcia pacjenta ze skierowaniem na oddział internistyczny, pacjent ten był również badany przez lekarza dyżurującego w tym dniu na Oddziale Chorób Wewnętrznych. Pacjent taki miał pobierany wymaz w kierunku (...)19. Jeśli okazało się, że pacjent jest zakażony koronawirusem to był kierowany na oddział covidowy (jeśli były wolne miejsca) a jeśli nie było wolnych łóżek na tym oddziale albo pacjent miał być leczony w oddziale internistycznym wówczas pacjent był na oddziale wewnętrznym w S. izolacyjnej. Na każdym oddziale szpitalnym był bowiem obowiązek utworzenia tego rodzaju sali. Schodząc na (...) lub wchodząc do pacjenta na sali izolacyjnej, lekarz musiał założyć kombinezon, maseczkę, przyłbicę i specjalistyczne obuwie ochronne.

Powód w okresie objętym pozwem przyjął na Oddział Chorób wewnętrznych 17 pacjentów z rozpoznanym zakażeniem (...)19 i udzielił 2 porady na (...) osobom zakażonym koronawirusem. Powódka zaś w tym samym okresie przyjęła na oddział 11 pacjentów zakażonych koronawirusem, udzieliła jedną konsultację pacjentowi z (...)19 na oddziale obserwacyjno-zakaźnym oraz udzieliła 4 porad na (...)ze pacjentom zakażonym koronawirusem.

/dowód: wykaz pacjentów przyjętych przez powoda k.- 223-227, wykaz pacjentów przyjętych przez powódkę k.- 215-218, wykaz konsultacji (...) udzielonych przez powoda k. 228-230 , wykaz konsultacji (...) udzielonych przez powódkę k. 219-220, odmowy/porady w (...) dokonane przez powoda k.231-233, odmowy/porady w (...) dokonane przez powódkę k. 221-222, zeznania świadka M. U. k. 293 verte-294 verte e-protokół (...):04:40 – 00:36:38, zeznania świadka R. U. k. 295-295 verte e-protokół (...):37:09-00:50:46, zeznania powoda k. 310 v – 311, zeznania powódki k. – 310 v/

W okresie od listopada 2020 roku do maja 2021 roku powód uzyskał na podstawie zawartej umowy - kontraktu oraz umowy o pracę wynagrodzenie za udzielone świadczenia zdrowotne w pozwanym szpitalu w kwotach brutto:

- w listopadzie 2020 r. – 24.358,00 zł,

- w grudniu 2020 r. – 26.446,00 zł,

- w styczniu 2021 r. – 27.142,00 zł,

- w lutym 2021 r. – 21.748,00 zł,

- w marcu 2021 r. – 27.142,00 zł,

- w kwietniu 2021 r. – 22.928,56 zł,

- w maju 2021 r. – 24.568,26 zł.

Powódka uzyskała na podstawie zawartej umowy - kontraktu wynagrodzenie za udzielone świadczenia zdrowotne w pozwanym szpitalu w kwotach brutto:

- w listopadzie 2020r. – 26.055,00 zł,

- w grudniu 2020 r. – 25.740,00 zł,

- w styczniu 2021 r. – 24.525,00 zł,

- w lutym 2021 r. – 21.645,00 zł,

- w marcu 2021 r. – 21.735,00 zł,

- w kwietniu 2021 r. – 21.825,00 zł,

- w maju 2021 r. – 22.410,00 zł.

/dowód: faktury VAT k. 24-28, listy płac k. 16-17, faktury k. 112-118/

W żadnym ze wskazanych miesięcy pozwany nie wypłacił dodatku covidowego.

/bezsporne/

Minister Zdrowia w dniu 30 września 2020 r. (zmieniając tym samym polecenie z 4 września 2020r.) wydał polecenie Narodowemu Funduszowi Zdrowia przekazania podmiotom leczniczym umieszczonym w wykazie środków finansowych z przeznaczeniem na przekazanie osobom wykonującym zawód medyczny uczestniczącym w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mającym bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem S.- (...) dodatkowego świadczenia pieniężnego wypłacanego miesięcznie, zwanego dalej „dodatkowym świadczeniem” według zasad określonych w złączniku do niniejszego polecenia, na podstawie umowy lub porozumienia.

W dniu 1 listopada 2020 r. Minister Zdrowia wydał kolejne polecenie NFZ, zmieniając polecenie z 4 października 2020r., poprzez dodanie pkt 1a, któremu nadał brzmienie: świadczenie dodatkowe przyznawane jest osobom wykonującym zawód medyczny, które:

a) w przypadku osób wykonujących zawód medyczny w podmiotach leczniczych, o których mowa w pkt 1 ppkt 1 (tj. szpitale (...) poziomu) uczestniczą w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mają bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem i z zakażeniem wirusem S.- (...),

b) w przypadku osób wykonujących zawód medyczny w podmiotach leczniczych, o których mowa w pkt 1 ppkt 2 (tj. w których skład wchodzą jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego) - udzielają świadczeń zdrowotnych w jednostkach systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym lub w Izbach Przyjęć,

c) w przypadku osób zatrudnionych w podmiotach leczniczych, o których mowa w pkt 1 ppkt 3 - wykonują czynności diagnostyki laboratoryjnej w tych podmiotach.

Minister Zdrowia w dniu 25 listopada 2020 r. (zmieniając tym samym polecenie z 4 września 2020r. zmienione poleceniem z 30 września 2020 r. i poleceniem z 1 listopada 2020 r.) wydał polecenie Narodowemu Funduszowi Zdrowia przekazania podmiotom leczniczym umieszczonym w wykazie środków finansowych z przeznaczeniem na przekazanie osobom wykonującym zawód medyczny uczestniczącym w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mającym bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem S.- (...) dodatkowego świadczenia pieniężnego wypłacanego miesięcznie, zwanego „dodatkowym świadczeniem” według zasad określonych w załączniku do niniejszego polecenia, na podstawie umowy lub porozumienia.

/dowód: polecenie z 4 września 2020r., polecenie z 1 listopada 2020r., polecenie z 25 listopada 2020r. - www.nfz.gov.pl/

W dniu 23 listopada 2020 r. Narodowy Fundusz Zdrowia i pozwany szpital zawarli umowę, na mocy której pozwany szpital zobowiązał się do comiesięcznego wypłacania dodatkowego świadczenia pieniężnego osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2022 roku o działalności leczniczej, które udzielają świadczeń zdrowotnych w jednostkach systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 roku o Państwowym Ratownictwie Medycznym lub izbie przyjęć, z wyłączeniem osób skierowanych do pracy w uprawnionym podmiocie na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2020 r., poz. 1845).

Uprawniony podmiot miał przekazywać dodatkowe świadczenie pieniężne osobom o których mowa w ust. 2 w wysokości 100 % wynagrodzenia danej osoby nie więcej niż 15.000 zł.

/dowód: umowa nr (...)RM – k.246-247 verte/

Pismem z dnia 06 czerwca 2023 roku powód i powódka wezwali pozwanego do zapłaty - w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma - kwot po 105.000,00 zł tytułem odszkodowania za brak zgłoszenia ich do Narodowego Funduszu Zdrowia jako uprawnionych do świadczenia dodatkowego za miesiące: listopad i grudzień 2020 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj 2021 r. na podstawie Polecenia Ministra Zdrowia z 4 września 2020 r. w wersji obowiązującej od 1 listopada 2020r., tj. za udzielanie świadczeń zdrowotnych pacjentkom szpitala w izbie przyjęć w okresie od listopada 2020 r. do maja 2021 r.

Pozwany otrzymał wezwanie w dniu 16 czerwca 2023 roku i pismem z dnia 13 lipca 2023 roku odmówił wypłaty świadczeń. Pełnomocnik strony powodowej odebrał w/w pismo w dniu 24 lipca 2023 r.

/dowód: wezwanie do zapłaty k. 29-29 verte, odpowiedź pozwanego na wezwanie do zapłaty k. 30/

Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, których wiarygodność i prawdziwość nie była przez nie kwestionowana, a także w oparciu o zeznania powoda i powódki oraz świadków, których zeznaniom Sąd w całości dał wiarę. Ustalony stan faktyczny nie był pomiędzy stronami sporny.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Oba powództwa są zasadne.

Roszczenie te powodowie oparli na treści art. 415 k.c. w zw. z przepisami ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem S.- (...), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz poleceń Ministra Zdrowia z 4 i 30 września 2020 r. oraz z 1 listopada 2020 r., a także na treści art. 393 § 1 k.c. w związku z art. 471 k.c. (w zw. z art. 300 k.p. w przypadku powoda).

Powodowie dochodzili odszkodowania w związku z niezgłoszeniem ich przez pozwany szpital jako osób uprawnionych do otrzymania świadczenia dodatkowego tzw. „dodatku covidowego” i niewypłacenia im tego świadczenia.

Świadczenie dodatkowe powinno być wypłacane osobom, które:

- wykonują zawód medyczny w podmiotach leczniczych;

-uczestniczą w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w podmiotach leczniczych, umieszczonych w wykazie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem S.- (...), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn., Dz. U. z 2021r. poz. 2095, ze zm.), w stosunku do których Minister Zdrowia wydał decyzję polecającą realizację świadczeń opieki zdrowotnej na rzecz pacjentów z potwierdzonym zakażeniem S.- (...) ( szpital (...) poziomu) oraz realizację opieki zdrowotnej w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem S.- (...) poprzez zapewnienie w podmiocie leczniczym łóżek dla pacjentów z podejrzeniem oraz potwierdzeniem zakażenia wirusem S.- (...) ( szpital (...) poziomu);

- mają bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem i zakażeniem wirusem S.- (...).

Poza sporem pozostawał fakt, iż pozwany szpital był szpitalem (...) stopnia zabezpieczenia jako podmiot leczniczy, który zapewniał łóżka dla pacjentów z podejrzeniem oraz potwierdzeniem zakażeniem wirusem S.-C.-2 oraz to, że powodowie wykonywali zawód lekarza w tym szpitalu i udzielali świadczeń medycznych zarówno na Oddziale Chorób Wewnętrznych, jak również w Izbie Przyjęć.

Powodowie jako podstawę prawną żądania wskazywali między innymi art. 415 k.c. w zw. z ust. 1 pkt. 1 lit. b i pkt. 1a lit. a oraz ust 1 pkt. 2 i pkt. 1a lit. b polecenia Ministra Zdrowia po zmianie z dnia 1 listopada 2020 r. Przy czym dokonana z dniem 1 listopada 2020 roku zmiana polecenia poprzez dodanie punktu 1a miała na celu poszerzenie grupy zawodów medycznych, którym miał przysługiwać dodatek covidowy, po to aby zachęcić ich do świadczenia pomocy medycznej w związku z nadejściem kolejnej fali zachorowań.

Zgodnie z pkt 1a ppkt b polecenia Ministra Zdrowia wg stanu na dzień 1 listopada 2020 roku dodatek tzw. covidowy przysługuje osobom wykonującym zawód medyczny udzielającym świadczeń zdrowotnych w ramach systemu państwowego ratownictwa medycznego lub izbach przyjęć oraz na podstawie ppkt a w/w polecenia uczestniczącym w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mających bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem i z zakażeniem S.-C.-2.

Do pozwanego Szpitala, jako posiadającego status szpitala (...) poziomu, ma zastosowanie ust. 1 pkt 1 lit b Polecenia Ministra Zdrowia z dnia 1 listopada 2020 r., z którego wynika, że środki finansowe były przekazywane na realizację świadczeń opieki zdrowotnej w związku z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem C.-19 poprzez zapewnienie w podmiocie leczniczym łóżek dla pacjentów z podejrzeniem oraz łóżek dla pacjentów z potwierdzonym zakażeniem (...)2. W konsekwencji warunkiem przyznania dodatkowego świadczenia osobom wykonującym zawód medyczny w pozwanym Szpitalu było udzielenie świadczeń zdrowotnych pacjentom hospitalizowanym na oddziałach z łóżkami covidowymi. Przy czym warunkiem przyznania dodatku covidowego był czynny, a nie potencjalny czy hipotetyczny udział w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i jednocześnie „bezpośredni” kontakt z pacjentami, wobec których występowało podejrzenie, ale nade wszystko faktycznie występowało zakażenie wirusem (...)2.

Powodowie od listopada 2020 roku do maja 2021 roku udzielali świadczeń zdrowotnych w oddziale chorób wewnętrznych, w którym nie było utworzonych łózek covidowych. Pacjenci z podejrzeniem zakażenia przebywali w izolatce, do czasu odczytania wyniku testu na covid -19.

Dlatego też nie można przyjąć, iż zachodziły podstawy do przyznania powodom dodatku covidowego w oparciu o ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 1a lit. a polecenia Ministra Zdrowia z dnia 1 listopada 2020 r.

Zaistniały natomiast podstawy do przyznania tego dodatku w oparciu o ust. 1 pkt 2 i pkt 1a lit. b polecenia Ministra Zdrowia z dnia 1 listopada 2020 r. Należy bowiem wskazać, że podstawą wypłat dodatku covidowego było udzielanie świadczeń medycznych przez osobę wykonującą zawód medyczny w (...) lub Izbie Przyjęć. Powodowie jako lekarze dyżurni udzielali świadczeń medycznych w Izbie Przyjęć. Argumenty pozwanego negujące, że powodowie mogli udzielać świadczeń w Izbie Przyjęć, jako że taka komórka nie istnieje już w schemacie organizacyjnym szpitala od 2015 roku są nieuzasadnione. Wskazać bowiem należy, że pacjenci są przecież przyjmowani do szpitala, a bez względu na przyjęte rozwiązania organizacyjne, powodowie jako lekarze oddziału chorób wewnętrznych dokonywali kwalifikacji pacjentów do przyjęcia na ten oddział, a tym samym udzielali świadczeń medycznych w Izbie Przyjęć. Nadto w spornym okresie w systemie informatycznym szpitala istniała zakładka „Izba Przyjęć”, gdzie logowali się lekarze dokonujący przyjęcia pacjenta.

Udzielanie przez powodów w spornym okresie świadczeń medycznych w izbie przyjęć stanowi samoistną podstawę do przyznania im dodatku covidowego. Każdy pacjent trafiający wówczas na Izbę Przyjęć mógł być bowiem potencjalnie zakażony wirusem (...) 2. Bez znaczenia natomiast jest to czy i jak często powodowie mieli wówczas styczność z pacjentami zakażonymi wirusem (...) 2. Zatem różnicowanie pracowników potencjalnie uprawnionych do otrzymania przedmiotowego świadczenia w zależności od liczby leczonych pacjentów, czy też minimalnej procentowej ilości zakażonych pacjentów w stosunku do pacjentów niezakażonych, nie miało w niniejszej sprawie żadnego uzasadnienia. Wysokość dodatku nie jest bowiem uzależniona od ilości przepracowanych godzin czy liczby przyjętych pacjentów.

Zatem powodowie wykazali, że byli osobami uprawnionymi do otrzymania dodatku covidowego w oparciu o ust. 1 pkt 2 i pkt 1a lit. b polecenia Ministra Zdrowia z dnia 1 listopada 2020 r.

Na pozwanym szpitalu spoczywał względem powodów obowiązek weryfikacji ich prawa do nabycia "dodatku covidowego", przekazania informacji w tym przedmiocie Oddziałowi NFZ, a następnie dokonania wypłaty tegoż dodatku.

Od listopada 2020 r. do maja 2021 r. przedmiotowy dodatek wynosił 100% wynagrodzenia, jednakże nie więcej niż 15.000 zł. Od października 2020 r. do maja 2021r. powodowie otrzymywali wynagrodzenie przewyższające tę kwoty.

Niewykonanie tych obowiązków, doprowadziło do powstania po stronie powodów szkody majątkowej w kwocie 105.000 zł (15.000 zł x 7 miesięcy), która pozostaje w związku przyczynowym z zaniechaniem działania pozwanego.

Źródłem powyższego obowiązku ciążącego na pozwanym szpitalu nie był jednak żaden przepis prawa, ani też polecenie Ministra Zdrowia z dnia 1 listopada 2020 r., które nie było adresowane do strony pozwanej, a ponadto nie stanowi źródła prawa o charakterze powszechnie obowiązującym.

W konsekwencji zaniechanie strony pozwanej nie stanowiło czynu niedozwolonego, a art. 415 k.c. nie stanowi podstawy jej odpowiedzialności odszkodowawczej wobec powódki.

Natomiast roszczenie powodów znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 393 § 1 k.c., w związku z art. 471 k.c. w związku z nienależytym wykonanie przez pozwanego umowy zawartej z NFZ w dniu 23 listopada 2020 r.

W myśl art. 393 § 1 k.c.. jeżeli w umowie zastrzeżono, że dłużnik spełni świadczenie na rzecz osoby trzeciej, osoba ta, w braku odmiennego postanowienia umowy, może żądać bezpośrednio od dłużnika spełnienia zastrzeżonego świadczenia. Przytoczony przepis sam w sobie uzasadnia legitymację bierną pozwanego szpitala w sytuacji procesowej, w której powództwo zainicjowane zostało przez osobę, na rzecz której następować miało spełnienie świadczeń pieniężnych określonych w poleceniu Ministra Zdrowia z dnia 1 listopada 2020 r.

Polecenie Ministra Zdrowia dotyczące „dodatku covidowego” stanowiło podstawę do zawarcia przez pozwanego z NFZ w dniu 23 listopada 2020 r. umowy, na mocy której pozwany szpital zobowiązał się do comiesięcznego wypłacania dodatkowego świadczenia pieniężnego osobom wykonującym zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2022 roku o działalności leczniczej, udzielających świadczeń zdrowotnych w jednostkach systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 roku o Państwowym Ratownictwie Medycznym lub izbie przyjęć, z wyłączeniem osób skierowanych do pracy w uprawnionym podmiocie na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2020 r. poz. 1845). Uprawniony podmiot będzie przekazywał dodatkowe świadczenie pieniężne osobom o których mowa w ust. 2 w wysokości 100 % wynagrodzenia danej osoby nie więcej niż 15.000 zł.

Zatem to dodatkowe świadczenie ma charakter pieniężny, a jego wysokość została określona w treści powyższej umowy. Żadna ze stron tej umowy nie była uprawniona do otrzymania tego świadczenia, którego spełnienie następować miało na rzecz osób wykonujących u pozwanego zawód medyczny, co oznacza, że przedmiotowa umowa ma charakter umowy zawartej na rzecz osoby trzeciej.

Ponadto to dodatkowe świadczenia miało charakter obowiązkowy, gdyż pozwany był zobowiązany wypłacić je temu pracownikowi, który spełnił określone warunki do jego przyznania. Pracownicy medyczni otrzymywali je za udzielanie świadczeń medycznych m.in. w (...) i izbie przyjęć. Nie były one ekwiwalentem dodatkowych świadczeń, lecz stanowiły tylko dodatkową zapłatę za wykonywane czynności lecznicze w ramach obowiązków w tej sprawie wynikających z umowy cywilnoprawnej. Świadczenia te po spełnieniu powyższych warunków były należne powodom od pozwanego, co oznacza, że powodowie mogli domagać się wypłacenia tych świadczeń bezpośrednio od pozwanego bez względu na to, czy środki na to dodatkowe świadczenie pochodziły z majątku pozwanego, czy też nie.

O odsetkach za opóźnienie w zapłacie zasądzonego świadczenia sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Zgodnie z art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Niezwłoczne spełnienie świadczenia oznacza jego spełnienie bez nieuzasadnionej zwłoki (w normalnym toku rzeczy). O tym, czy świadczenie zostało spełnione niezwłocznie, a zatem należycie, rozstrzygają okoliczności konkretnego przypadku, oceniane zgodnie z ogólną zasadą art. 354 k.c. Termin spełnienia świadczenia dochodzonego przez powodów nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, w związku z czym świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu pozwanego do wykonania.

Pozwany w dniu 16 czerwca 2023 r. otrzymał wezwanie do zapłaty, siedmiodniowy termin na spełnienie świadczenia minął w dniu 22 czerwca 2023 r., zatem 23 czerwca 2023 r. roszczenie stało się wymagalne, a dalej idące roszczenie odsetkowe jako niezasadne zostało oddalone bowiem w umowie między pozwanym a NFZ nie było mowy o konkretnym terminie wypłaty tego świadczenia osobie uprawnionej.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 zd. 2 kpc i obciążył pozwanego – jako przegrywającego proces niemal w całości– obowiązkiem zwrotu na rzecz powodów wszystkich poniesionych przez nich kosztów procesu w kwocie 10.667 zł, na które złożyły się: koszty zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową w kwocie 5.417 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 poz. 265 ze zm.) oraz opłata sądowa od pozwu w kwocie 5.250 zł.

Sędzia SO Ewa Tomczyk