Portal Orzeczeń

WYROK

1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 stycznia 2025 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący	Sędzia SO Ewa Tomczyk
Protokolant	sekr. sąd. Dorota Piątek

po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 roku w Piotrkowie Trybunalskim

na rozprawie

sprawy z powództwa S. Ł.

przeciwko Z. J.

o zapłatę kwoty 90.644,43 zł

1.  zasądza od pozwanego Z. J. na rzecz pozwanej S. Ł. kwotę 65.098,79 (sześćdziesiąt pięć tysięcy dziewięćdziesiąt osiem 79/100) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 maja 2021 roku do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałej części;

3.  zasądza od pozwanego Z. J. na rzecz pozwanej S. Ł. kwotę 6.726,68 (sześć tysięcy siedemset dwadzieścia sześć 68/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

4.  nakazuje pobrać od powódki S. Ł. z zasądzonego roszczenia na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. kwotę 107,00 (sto siedem) złotych tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych od oddalonej części powództwa;

5.  nakazuje ściągnąć od pozwanego Z. J. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. kwotę 275,15 (dwieście siedemdziesiąt pięć 15/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionej części powództwa.

Sygn. akt I C 703/22

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 29 czerwca 2021 r. wniesionym do Sądu Okręgowego w Łodzi pełnomocnik powódki S. Ł. wniósł o zasądzenie od pozwanego Z. J. kwot:

- 58.500 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 23 maja 2021 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu zapłaconej ceny,

- 7.493.79 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 maja 2021 roku do dnia zapłaty zwrotu wydatków,

- 13.764,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 maja 2021 roku do dnia zapłaty tytułem skapitalizowanego roszczenia o naprawienie szkody powstałej na skutek zysków utraconych;

- 120,96 zł za każdy kolejny dzień od chwili wniesienia pozwu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tejże chwili do dnia zapłaty tytułem zwrotu średniego dziennego zysku utraconego.

Nadto pozew zawierał żądanie zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych.

Roszczenie dochodzone pozwem pozostawało w związku z odstąpieniem przez powódkę od zawartej z pozwanym umową sprzedaży samochodu F. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Z twierdzeń pozwu wynika, że zakupiony przez powódkę samochód posiadał wady fizyczne.

W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, zakwestionował powództwo zarówno co do zasady, podnosząc, iż powódka nie wykazała istnienia żadnych wad pojazdu, na jakie się powołuje, nadto nie wykazała faktu poniesienia kosztów, których zwrotu się domaga (k. 55-57).

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 roku Sąd Okręgowy w Łodzi przekazał do rozpoznania sprawę Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim (k.59).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 20 kwietnia 2021 roku powódka S. Ł. zawarła z pozwanym Z. J. umowę sprzedaży, na podstawie której nabyła od pozwanego samochód marki F. (...) rok produkcji 1999 nr nadwozia (...) o numerze rejestracyjnym (...) za cenę 58.500 zł.

(dowód: umowa - k.132)

Oferta sprzedaży tego samochodu została umieszczona przez pozwanego na serwisie (...),w opisie pojazdu pozwany podał, że stan pojazdu jest dobry.

Przed zawarciem umowy powódka wraz z mężem Z. Ł. przyjechała do miejsca zamieszkania pozwanego i obejrzała samochód. W trakcie oględzin okazało się, że nie działało ogrzewanie, pozwany miał je naprawić.

Strony umówiły się, że pozwany następnego dnia dostarczy pojazd do Ł., zapewniał, że samochód jest sprawny. Doszło do podpisania umowy sprzedaży.

(bezsporne)

Mąż powódki wkrótce po zakupie zlecił czyszczenie kampera i jego ozonowanie. Okazało się wówczas, że wnętrze mieszkalne kampera było zaniedbane, pod wykładziną pokrywającą podłogę podłoga była zapadnięta, pod meblami były gniazda gryzoni.

Mąż powódki sprawdził również stan pojazdu w serwisie, jego niepokój bowiem wywoływał stan instalacji gazowej w części mieszkalnej pojazdu. W serwisie dowiedział się, że samochód jest niesprawny i powinien być diagnozowany w serwisie mechanicznym, dowiedział się, że nie sprawna jest kamera cofania, agregat prądotwórczy, ogrzewanie, zauważył zamaskowanie pęknięcia szyby.

W serwisie mechanicznym okazało się, że pojazd ma skorodowane podłużnice, w pojeździe nie było termostatu, niskie ciśnienie oleju, skorodowane przewodu hamulcowe, nie działała kontrolka paliwa.

Mąż powódki następnie zadzwonił do pozwanego informując o wadach pojazdu i przekazał, że jego żona chce odstąpić od umowy. Pozwany przyjechał wkrótce do Ł. celem obejrzenia pojazdu w warsztacie mechanicznym należącym do A. M.. Mąż powódki zwrócił uwagę na palącą się kontrolkę ciśnienia oleju. Po wykonaniu próby oleju okazało się, że jest zbyt niskie ciśnienie oleju. Pozwany powiedział, że odbierze samochód i zwróci powódce cenę w 3 ratach, na co powódka się zgodziła. Powódka oczekiwała także zwrotu kosztów, jakie poniosła po nabyciu pojazdu, pokazywała faktury dokumentujące poniesieni tych kosztów, ale pozwany nie zgodził się na ich poniesienie.

(dowód: zeznania świadków Z. Ł. – k. 121 – 122 odwrót, A. M. – k. 238 odwrót, częściowo zeznania świadków M. J. – k. 122 odwrót – 123 odwrót i B. W. – k. 123 odwrót – 124, przesłuchanie pozwanego – k. 239 – 239 odwrót)

W dniu 26 kwietnia 2021 r. został zakupiony nowy akumulator za 420 zł.

(dowód: faktura – k. 169)

W dniu 29 kwietnia 2021 r. powódka zleciła pranie tapicerki w kamperze, za które zapłaciła 450 zł.

(dowód: faktura – k. 181odwrót)

W dniu 6 maja 2021 r. wykonana została naprawa kampera za kwotę 1.968 zł obejmująca: sprawdzenie instalacji gazowej, uszczelnienie tej instalacji przy bojlerze na ciepłą wodę, wymianę reduktora i węża gumowego, naprawę pieca gazowego, wymianę kranu w łazience, wymianę zaworu spustowego wody, wymianę korka wlewu wody, wymianę węża ze słuchawką prysznica, wymianę wkładki drzwi wejściowych, wymianę zamka i wkładki klapy gazowej, naprawę rolet wewnętrznych. Części zamienne do tej naprawy kosztowały 2.470,79 zł.

(dowód: faktura - k. 168, faktura ze specyfikacją - 172, 172 odwrót)

W tym samym dniu został również wykonany pomiar ciśnienia oleju za kwotę 120 zł.

(dowód: faktura – k. 173)

Powódka zajmuje się prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami oraz wynajmem mieszkań. Pozwany wykorzystywał samochód dla celów prywatnych a jego sprzedaż nie została udokumentowana fakturą Vat.

(bezsporne)

Pismem z dnia 7 maja 2021 roku powódka złożyła pozwanemu za pośrednictwem swego pełnomocnika oświadczenie o odstąpieniu od umowy wraz z wezwaniem do zapłaty i odbioru rzeczy, wyznaczając mu termin 3-dniowy do uczynienia zadość wysuwanym roszczeniom, a mianowicie zapłaty kwoty 58.500 zł tytułem zwrotu zapłaconej ceny oraz kwoty 7.493.79 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów w postaci miedzy innymi: naprawy części mieszkalnej: części 2.470,79 zł i robocizna w kwocie 1968,00 zł - razem - 4.438,79 zł, - 450 zł za wymianę akumulatora, - 450 zł za sprzątania i usuwanie gryzoni,- 120 zł za pomiar ciśnienia, - 1.170 zł z tytułu (...),- 125 zł za parking - 240 zł za zakup baterii.

(dowód: pismo z dnia 7 maja 2021 roku - k. 16-21)

W piśmie z dnia 20 maja 2021 roku pozwany zakwestionował oświadczenie powódki o odstąpieniu od umowy. Wskazał, że wszystkie zgłoszone przez powódkę nie mogą być traktowane jako wady bowiem kupująca wiedziała o nich stan pojazdu przed zakupem, a nadto że zgłoszone wady nie są wadami ukrytymi.

(dowód: pismo z dnia 20 maja 2021 roku - k. 22-24)

W dniu oględzin przez biegłego z zakresu techniki samochodowej (w sierpniu 2023 r.) kamper posiadał następujące wady i uszkodzenia:

- podwozie (podłużnice przednie i kasety progów) - intensywnie skorodowane,

- tłumik - skorodowane uchwyty mocujące,

- silnik - skrajnie zużyty,

- agregat prądotwórczy – uszkodzony,

- klimatyzacja postojowa – niesprawna,

- podłoga zabudowy - zmurszała, połamana,

- szyba boczna tylna zabudowy – popękana.

Charakter zidentyfikowanych uszkodzeń wyklucza to, aby mogły one powstać w okresie od daty zakupu pojazdu do daty oględzin. Należy więc stwierdzić, że wszystkie zidentyfikowane powyżej uszkodzenia występowały w dniu zakupu kampera. Co do pozostałych uszkodzeń wskazanych w pozwie - nie stwierdzono ich występowania w chwili oględzin - nie można jednoznacznie ustalić, czy występowały one w chwili zakupu.

Uszkodzenia i wady w postaci: uszkodzenia agregatu prądotwórczego, uszkodzenia klimatyzacji oraz pęknięcia szyby bocznej zabudowany mogły być ujawnione podczas oględzin pojazdu poprzedzających zakup - wymagały należytego obejrzenia pojazdu i przeprowadzenia testu sprawności wyposażenia. Natomiast pozostałe uszkodzenia wymagały przeprowadzenia oględzin w warunkach warsztatowych i były trudne do ujawnienia podczas oględzin przed zakupem.

Każde z wskazanych powyżej uszkodzeń uniemożliwia bezpieczną i zgodną z przeznaczeniem (tj. jako pojazdu kempingowego) eksploatację pojazdu.

W celu przywrócenia funkcjonalności pojazdu należy wykonać następujące operacje naprawcze:

- wymiana obu podłużnic,

- wymiana progu prawego drzwi przednich,

- wymiana progu lewego drzwi przednich,

- wymiana tłumika i zestawu mocującego,

- regeneracja silnika, tj. wymiana wału korbowego wraz z łożyskowaniem,

- wymiana częściowa podłogi zabudowy,

- wymiana szyby bocznej prawej tylnej,

- wymiana agregatu prądotwórczego,

- naprawa i serwis klimatyzacji postojowej.

Wysokość kosztów naprawy pojazdu oszacowano w oparciu o system DAT (specjalizowany program do kosztorysowania napraw powypadkowych działający w oparciu o technologię udostępnioną przez producentów pojazdów i korzystający z baz cen części zamiennych producentów pojazdów, jak również niezależnych wytwórców).

Koszt naprawy podwozia pojazdu przy zastosowaniu części oryginalnych i stawkach za roboczogodzinę obowiązujących w nieautoryzowanych serwisach naprawczych na rynku regionalnym - 120 zł (netto), dla zakresu naprawy wynosi ok. 22.545,09zł (netto) - 27.730,46zł (brutto).

Koszt naprawy zabudowy pojazdu przy zastosowaniu części oryginalnych i stawkach za roboczogodzinę obowiązujących w nieautoryzowanych serwisach naprawczych na rynku regionalnym - 120 zł (netto), dla zakresu naprawy wynosi ok. 13.440,57zł (netto) -16.531,90zł (brutto).

Łączny koszt naprawy wynosi 35.985,66zł (netto) - 44.262,36zł (brutto).

Dla stwierdzenia uszkodzeń korozyjnych podwozia oraz mocowania tłumika konieczne były oględziny z kanału lub z wykorzystaniem podnośnika. Rzetelna ocena stanu silnika wymaga znajomości konstrukcji danego modelu oraz dostępu do odpowiednich narzędzi i kanału lub podnośnika. W warunkach oględzin przed zakupem można jedynie sprawdzić sprawność agregatu prądotwórczego i klimatyzacji postojowej poprzez wykonanie próby uruchomienia. Ocena stanu technicznego agregatu jest możliwa jedynie w warunkach warsztatowych bowiem wymaga demontażu osłon i dostęp do kanału lub podnośnika. Ocena stanu technicznego klimatyzacji postojowej jest możliwa jedynie w wyspecjalizowanym serwisie. Większość uszkodzeń podłogi zabudowy zlokalizowana jest od spodu pojazdu. Ujawnienie jej stanu wymaga oględzin z kanału lub z wykorzystaniem podnośnia. Ujawnienie uszkodzenia szyby bocznej tylnej prawnej zabudowy wymagało jedynie wykonania oględzin zewnętrznych pojazdu.

Wykonanie prawidłowego pomiaru oleju silnikowego wymaga uprzedniej wymiany oleju na olej o prawidłowej lepkości, co następuje w warunkach warsztatowych.

(dowód: opinia biegłego z zakresu techniki samochodowej P. D. - k. 185-200, opinia uzupełniająca - k. 213-214)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych dowodów, przy czym kluczowym dowodem dla rozstrzygnięcia sprawy była opinia biegłego z zakresu techniki samochodowej. Biegły ten wskazał, jakie wady i uszkodzenia posiadał sporny kamper i jaki był ich wpływ na funkcjonalność i bezpieczeństwo użytkowania pojazdu, jak również wycenił koszty naprawy samochodu. Opinie tę ocenił jako fachową i rzetelną, sporządzoną zgodnie z najlepszą wiedzą i w oparciu o znaczne doświadczenie zawodowe biegłego. Zarzuty zgłoszone przezwanego zostały wyjaśnione w opinii uzupełniającej i nie były przez żadną ze stron podważane.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

Zgodnie z art. 556 k.c. sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia).

Ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi ma charakter absolutny, obciąża go niezależnie od tego, czy to on spowodował wadliwość rzeczy, czy ponosi w tym zakresie jakąkolwiek winę, a nawet - czy w ogóle wiedział lub mógł wiedzieć o tym, że sprzedawana rzecz jest wadliwa. Brak wiedzy, choćby nawet elementarnej, czy nawet podejrzeń, w żaden sposób nie wpływają na wyłączenie odpowiedzialności, czy nawet jej ograniczenie (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 marca 2015 r., I ACa 372/14, Lex 1665751, wyrok SO w Poznaniu z dnia 21.08.2015 r., XV Ca 471/15, Wyrok SN z dnia 16.02.1978 r., I CR 23/78).

Nie mają zatem znaczenia w niniejszej sprawie zapewnienia sprzedającego, iż wedle jego wiedzy pojazd był w pełni sprawny, ani oświadczenia, że z wady nie zdawał sobie sprawy. Odpowiedzialność absolutna powoduje bowiem, że nawet brak wiedzy o części wad nie ekskulpuje strony pozwanej.

Zgodnie z treścią art. 556 ¹ § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia przedmiotowej umowy wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli:

1)  nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;

2)  nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;

3)  nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;

4)  została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Przy czym, zgodnie z art. 556 ² k.c., jeżeli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego. Przyjęcie przedmiotowego domniemania powoduje, że konsument nie musi wykazywać, iż wada lub też jej przyczyna istniały w chwili przejścia na niego uprawnienia. Domniemanie z art. 556 ² k.c. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia przez sprzedawcę przeciwdowodu, tj. co do okoliczności, że stwierdzona przez kupującego ,,wadliwość” towaru nie istniała w chwili jego wydania, a tym samym nie może być kwalifikowana jako niezgodność z umową.

Warunkiem odstąpienia przez kupującego od umowy sprzedaży jest obligatoryjna ocena istotności wady. Odstąpienie od umowy nie jest możliwe, gdy stwierdzona wada jest nieistotna (art. 560 § 4 k.c.).

Wadę istotną definiuje się w orzecznictwie jako wadę, która uniemożliwia bądź utrudnia korzystanie z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem. Przyjmuje się, że na podstawie art. 556 § 1 k.c. do stwierdzenia wady fizycznej rzeczy decydujące znaczenie ma kryterium funkcjonalne związane z jej przeznaczeniem. Z drugiej strony, rzecz jako przedmiot sprzedaży, musi być takiej jakości, jak umówiły się strony, nadawać się do umówionego użytku, odpowiadać normom technicznym. O tym, czy rzecz sprzedana ma wadę fizyczną, decydujące jest nie kryterium normatywno-techniczne, lecz kryterium funkcjonalne (por. wyroki Sądu Najwyższego z 10 lipca 2002 r. II CKN 111/01 i z dnia 5 marca 2010 r., IV CNP 76/09).

Akcentowane w orzecznictwie i doktrynie kryterium funkcjonalne wymaga ustalenia i oceny, czy sprzedana rzecz spełnia swoje funkcje. Nie można przy tym abstrahować od innych aspektów, jak chociażby rynkowej wartości rzeczy. Ocena, czy rzecz odpowiada wartości lub użyteczności ze względu na cel oznaczony w umowie lub wynikający z okoliczności albo przeznaczenia rzeczy, jest zależna od zastosowania przepisów ogólnych i zdrowego rozsądku, w szczególności zastosowania art. 354 k.c., który nakazuje wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt II CSKP 109/22, opubl. Lex nr 3404685).

Odpowiedzialność z tytułu rękojmi jest odpowiedzialnością bezwzględną, której wystarczającą przesłanką faktyczną jest ustalenie, że sprzedana kupującemu rzecz wykazuje cechy kwalifikujące ją w danym stosunku prawnym jako rzecz wadliwą.

Przepisy o rękojmi za wady fizyczne rzeczy mają zastosowanie zarówno do rzeczy nowych, jak i rzeczy używanych. W przypadku rzeczy używanych nie obejmują jednak wad fizycznych, będących następstwem używania rzeczy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Pozostaje aktualny pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym, w przypadku rzeczy używanej, kupujący powinien uwzględnić okoliczność, że upływ czasu i używanie rzeczy, nawet zgodnie z jej przeznaczeniem, może prowadzić do powstania wad rzeczy. W takim przypadku nie ma podstaw do przyjmowania odpowiedzialności z tytułu rękojmi za „wady” związane z upływem czasu używania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt I NSNc 171/20 , opubl. Legalis nr 2600893, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1973 r., sygn. akt II CR 512/73, opubl. OSNCP 1974 nr 10, poz. 169).

Z opinii biegłego ds. techniki samochodowej wynika, że zakupiony przez powódkę pojazd F. (...) dotknięty był wadami fizycznymi w rozumieniu art. 556 ¹ § 1 k.c., a polegającymi na: intensywnie skorodowanym podwoziu, skorodowaniu uchwytów mocujących tłumik, skrajnie zużytym silniku, uszkodzeniu agregatu prądotwórczego, niesprawnej klimatyzacji postojowej, zmurszałej oraz połamanej podłodze zabudowy i popękanej szybie bocznej tylnej zabudowy, które uniemożliwiały bezpieczną i zgodną z przeznaczeniem jako pojazdu kempingowego eksploatację pojazdu. Ujawnione wady zmniejszają wartość i użyteczność pojazdu. Oczywiste jest, iż kupujący decydując się na auto używane winien mieć na uwadze, że może być awaryjne i w jego użytkowaniu mogą pojawić się pewne problemy, inaczej niż przy zakupie auta nowego. Jednak wady jakie miał sprzedawany samochód znacznie przekraczają pojęcie normalnego użytkowania rzeczy ruchomej, a ich usunięcie będące warunkiem niezbędnym do prowadzenia pojazdu do poprawnego stanu technicznego zapewniającego odpowiednią trwałość i niezawodność tego pojazdu w trakcie dalszej normalnej eksploatacji wiąże się z dużymi kosztami zbliżającymi się do wartości zakupionego pojazdu.

Pozwany w żaden sposób nie wykazał okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności (art. 557 § 1 k.c.), w szczególności, aby w samochodzie nie istniały wady stanowiące podstawę odstąpienia od umowy, czy też aby wady powstały z przyczyn innych (zewnętrznych) aniżeli tkwiących w pojeździe. Część wad zlokalizowana była od spodu pojazdu i była możliwa do ujawnienia jedynie po wykonaniu oględzin pojazdu z kanału lub z wykorzystaniem podnośnika, z kolei ocena ciśnienia oleju silnikowego, stanu agregatu prądotwórczego i klimatyzacji postojowej wymagały warunków warsztatowych lub badania w specjalistycznym serwisie. Nie można było zatem stwierdzić występowania wad przy zachowaniu zwykłej staranności.

Podkreślić należy, że dla zwolnienia sprzedawcy z odpowiedzialności na podstawie art. 557 § 1 k.c. nie wystar­czy, że kupujący mógł przy dołożeniu należytej staranności wadę zauważyć. Sprzedawca odpowiada także za wady jawne, jeśli nie były kupującemu znane ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2000 r. , V CKN 66/00 , LEX nr 52580, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 1994 r. , I ACr 640 / 94, Wokanda 1994/11/48). Ciężar do­wodu świadomości kupującego spoczywa na sprzedawcy. Sprzedawca nie odpowiada z tytułu rękojmi zatem tylko wtedy, choćby nawet wadę podstępnie zataił, jeśli kupujący o wadzie wiedział ( por. Kodeks cywilny z komentarzem pod redakcją Jana Winiarza , teza 1 do art. 557 , str. 559 oraz teza 2 do art. 557 str. 559 , por. też Komentarz do Kodeksu cywilnego pod redakcją Gerarda Bieńka , teza 1 do art. 557 str. 41 i 42 ). Jak wynika z powyższego, znajomość wady przez kupującego musi być skorelowana z jego decyzją (aktem woli) zakupu konkretnej rzeczy mimo jej wadliwości. Kupujący musi mieć świadomość istnienia konkretnej wady i tylko co do tej wady odpowiedzialność sprzedawcy będzie wyłączona. Fakt zwalniający sprzedawcę od odpowiedzialności musi być przez niego wykazany zgodnie z ogólną regułą dowodową wskazaną w przepisie art. 6 k.c., co oznacza, że sprzedawca ponosi ciężar i ryzyko nieudania się dowodu, że kupujący wiedział o wadzie w czasie wskazanym w powyższym przepisie.

Z uwagi na to, że wady przedmiotu sprzedaży powstały jeszcze przed zakupem, nie będzie również wchodziła w grę sytuacja opisana w art. 559 k.c., który przewiduje zwolnienie sprzedawcy od odpowiedzialności za wady powstałe po przejściu niebezpieczeństwa na kupującego, chyba że wady wynikły z przyczyny tkwiącej już uprzednio w rzeczy sprzedanej. Samochód był uszkodzony i wymagał naprawy już przed zakupem, a jedynie ujawnienie wady nastąpiło po zawarciu umowy sprzedaży, zaś brak było podstaw do przyjęcia, że do powstania szkody przyczyniła się powódka.

Zgodnie z art. 560 § 1 zd. 1 k.c. jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie.

Wskazany wyżej przepis określa rozmiar uprawnień, jakie przysługują kupującemu w ramach rękojmi w razie wadliwości przedmiotu sprzedaży. Odstąpienie od umowy to jednostronne oświadczenie woli kupującego, które niweczy skutki umowy sprzedaży.

Powódka właściwie skorzystała z przysługujących jej uprawnień, zachowując terminy pozwalające na realizację uprawnień z tytułu rękojmi (art. 568 § 1 k.c.)

W realiach sprawy ujawnione wady były istotne (przemawia za tym treść opinii biegłego), a pozwany zawiadomiony o ich wystąpieniu był gotów uznać roszczenie powódki o odstąpieniu o umowy, do czego ostatecznie nie doszło bowiem pozwany odmówił zwrotu poniesionych przez powódkę w związku z zawarciem umowy kosztów.

Zasadność roszczeń odszkodowawczych powódki w związku z poniesionymi wydatkami mającymi na celu ujawnienie wad pojazdu i dochodzeniem roszczeń z nimi związanych należy oceniać z punktu widzenia art. 566 k.c. Roszczenia powódki leżą u podstaw tzw. „negatywnego interesu umownego”, w wyniku czego kupujący może domagać się zwrotu nakładów, jakie poniósł w związku z zawarciem umowy, w rezultacie której przedmiot świadczenia jest dotknięty wadą fizyczną. W szczególności przepis ten wymienia przykładowo koszty, jakie składają się na tak pojmowaną szkodę i mogą być uwzględnione przy ustalaniu odszkodowania. Pośród nich wskazano koszty zawarcia umowy, koszty odebrania, przewozu, przechowania ubezpieczenia rzeczy, o ile w wyniku tych nakładów kupujący nie odniósł korzyści.

Wydatki, jakie poniosła powódka na czyszczenie tapicerki (450 zł), zakup akumulatora (420 zł- a nie jak żądano w pozwie 450 zł), naprawę części mieszkalnej kampera (łącznie 4.438,79 zł) i pomiar ciśnienia oleju (120 zł) potwierdzone przedłożonymi fakturami i rachunkiem należy uznać za zasadne, bowiem nie zostałyby one poniesione przez powódkę, gdyby nie zawarła przedmiotowej umowy sprzedaży. Odszkodowanie obejmuje również swoim zakresem straty, jakie poniosła powódka w wyniku zawartej umowy tj. koszty podatku od czynności cywilnoprawnej - 1.170 zł. Roszczenia te również mają podstawę prawną w art. 471 i 494 k.c. w granicach tzw. „dodatniego interesu umownego”. Sprzedawca ma obowiązek naprawienia szkody poniesionej przez kupującego, a wynikłej z niewykonania umowy. Spełnione zostały wszystkie przesłanki odpowiedzialności kontraktowej pozwanego. Wskutek nienależytego wykonania umowy pozwany spowodował u kupującej uszczerbek majątkowy w postaci konieczności poniesienia ww. kosztów.

Pozostałe żądane z tego tytułu koszty w postaci parkingu i „baterii” jako nie udowodnione nie zostały uwzględnione.

Nie zasługiwało natomiast na uwzględnienie żądnie z tytułu zwrotu utraconych zysków. Szkody tej powódka dochodziła w ramach tzw. pozytywnego interesu umownego, to jest na podstawie art. 471 k.c. Odpowiedzialność w tym reżimie obejmuje to wszystko, co strona uzyskałaby, gdyby umowa doszła do skutku i była prawidłowo wykonana. Chodzi tu także o szkody, których kupujący uniknąłby, gdyby rzecz nie była wadliwa, w tym utrata zysku wskutek wady.

Twierdzenie powódki co do tego, że zakupu kampera dokonała na potrzeby oddawania go w odpłatne korzystanie nie zostały przez powódkę udowodnione. Powódka prowadziła dzielność gospodarczą w zakresie wynajmu nieruchomości i przedmiotu tej dzielności nie rozszerzyła o wynajem pojazdów w (...). Gdyby rzeczywiście powódka nabyła pojazd w celu uzyskiwania z niego korzyści już w piśmie odstępującym od zawarcia umowy powołałby się na tę okoliczność i stratę z tego tytułu wynikającą. Dowodem potwierdzającym twierdzenia powódki w omawianym zakresie w szczególności nie może być biznes plan, który został przygotowany już po zakupie przedmiotowego pojazdu i jedynie na potrzeby dochodzenia tego roszczenia. Nie mogą być również uznane za wiarygodne w tym zakresie zeznania świadka Z. Ł., który jako mąż powódki był motywowany chęcią dopomożenia powódce w osiągnięciu korzystnego wyniku procesu.

W konsekwencji sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 65.098,79 zł, na którą składały się: - 58.500 zł tytułem zwrotu zapłaconej ceny z tytułu odstąpienia od umowy sprzedaży i - 6.598,79 zł poniesionych wydatków z tytułu szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania, a dalej idące żądanie jako niezasadne zostało oddalone.

Podstawę orzeczenia o odsetkach stanowił przepis art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Żądanie obniżenia ceny (po skutecznym złożeniu oświadczenia prawno-materialnego) oraz roszczenie o naprawie szkody mają charakter bezterminowy, stają się więc wymagalne niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do zapłaty.

Skoro powódka wezwała pozwanego do zapłaty powyższej należności w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma z dnia 7 maja 2021 r. (co nastąpiło na pewno w dniu 19 maja 2021 r., z której to daty pochodzi odpowiedź pozwanego), to pozwany popadł w opóźnienie z dniem 24 maja 2021 r.

Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowił przepis art. 100 zd. 1 k.p.c. stanowiący o stosunkowym rozdzieleniu kosztów procesów.

Z porównania kwoty dochodzonej pozwem z kwotą zasądzoną wynika, że powódka wygrała sprawę w 72 %.

Koszty procesu po stronie powódki wynosiły 11.449,23 zł (w tym 4.532,23 zł opłata od pozwu, 5400 zł wynagrodzenie z tytułu zastępstwa prawnego, 17 zł wydatek na opłatę skarbowa od pełnomocnictwa, 1500 zł zaliczka na wynagrodzenie biegłego)

Koszty procesu po stronie pozwanej wynosiły (...) – koszty zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Łącznie koszty procesu wyniosły 16.866,23 zł.

Stronę pozwaną tytułu zwrotu kosztów procesu obciąża kwota 6.726,68, zł (16.866,23 x 72% - 5.417 zł).

Podstawę rozstrzygnięcia o pobraniu nieuiszczonych kosztów sądowych, tj. wydatków poniesionych tymczasowo z rachunku Skarbu Państwa w łącznej kwocie 382,15 zł (por. postanowienia Sądu Okręgowego – k. 225) stanowiły przepisy art. 113 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 959) w zw. z art. 100 zd. 2 k.p.c.

Powódkę obciążała z tytułu zwrotu wydatków kwota 107 zł (382,15 zł x 28 %).

Sąd nakazał pobrać od pozwanego kwotę 275,15 zł (382,15 zł x 72 %) z tytułu wydatków związanych z wydaniem opinii.

Sędzia SO Ewa Tomczyk