Portal Orzeczeń

WYROK

CZĘŚCIOWO ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 stycznia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący	Sędzia Adam Bojko
Protokolant	sekr. sąd. Angelika Szeszko

po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie

sprawy z powództwa K. P. i J. P. (1)

przeciwko K. J. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. w T. i A. P.

o zapłatę 165 523,00 zł

1.  zasądza od pozwanych K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. w T. i A. P. na rzecz powodów K. P. i J. P. (1) łącznie kwotę 114 386,00 zł (sto czternaście tysięcy trzysta osiemdziesiąt sześć złotych 00/100) tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 listopada 2022 roku do dnia zapłaty, z tym że spełnienie zasądzonego świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego z nich do wysokości dokonanej zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałej części;

3.  stwierdza, że wyrok ma charakter zaoczny w stosunku do pozwanego K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. w T.;

4.  nadaje wyrokowi w punkcie 1 (jeden) rygor natychmiastowej wykonalności w stosunku do pozwanego K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. w T.;

5.  zasądza solidarnie od pozwanych K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. w T. i A. P. na rzecz powodów K. P. i J. P. (1) w częściach równych kwotę 2 070,00 zł (dwa tysiące siedemdziesiąt złotych 00/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

6.  zasądza od pozwanego K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. w T. na rzecz powodów K. P. i J. P. (1) w częściach równych kwotę 1 679,00 zł (jeden tysiąc sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych 00/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu;

7.  nakazuje pobrać solidarnie od pozwanych K. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. w T. i A. P. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 5 719,30 zł (pięć tysięcy siedemset dziewiętnaście złotych 30/100) tytułem należnej opłaty sądowej od uwzględnionej części powództwa oraz kwotę 4 725,42 zł (cztery tysiące siedemset dwadzieścia pięć złotych 42/100) tytułem zwrotu części wydatków na koszty opinii biegłego sądowego, od których powodowie zostali zwolnieni;

8.  nie obciąża powodów nieuiszczonymi kosztami sądowymi.

Sygn. akt I C 1767/22

UZASADNIENIE

Powodowie K. P. i J. P. (1) w pozwie wniesionym przeciwko pozwanym (...) G. M. K. J. oraz A. P. zażądali zasądzenia od pozwanych solidarnie na ich rzecz kwoty 165 523 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu tytułem naprawienia szkody spowodowanej niewłaściwym wybudowaniem fundamentów domu jednorodzinnego.

W uzasadnieniu pozwu wskazali, że w dniu 4 czerwca 2020 r. zawarli z pozwanym (...) G. M. K. J. umowę o wybudowanie fundamentów w związku z budową domu jednorodzinnego w O. na działce nr (...). Kierownikiem budowy był pozwany A. P., który w dniu 16 lipca 2020 r. wpisał w dzienniku budowy, że po wykonaniu ścian fundamentowych wykonano wewnętrzną instalację wodno – kanalizacyjną i zasypano piaskiem. Wpis ten okazał się nieprawdziwy, gdyż w rzeczywistości fundamenty zasypano zasypką gruntową uzyskaną z wykopu od fundamenty. Pod koniec 2020 r. zauważyli, że podłoga w domu opada i powstają pęknięcia, w których zaczęła się zbierać woda. Zlecona przez niech ekspertyza wykazała, że warstwy podłogowe różnią się od zaprojektowanych, albowiem nie wykonano podkładu betonowego o grubości 6 cm, zasypki ścian fundamentowych odbiegają znacząco od wymaganej i zalecanej wartości uznawanej za wystarczającą oraz nieprawidłowy dobór rodzaju hydroizolacji warstw podłogowych do istniejących warunków gruntowo – wodnych. Koszty naprawy niewłaściwego wykonania zasypek zostały oszacowane na kwotę 165 523 zł.

Pozwany K. J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. nie zajął stanowiska w sprawie w odpowiedzi na pozew bądź na rozprawie.

Pozwany A. P. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa. Przyznał, że pełnił funkcję kierownika budowy budynku mieszkalnego powodów od 6 kwietnia 2020 r. do 23 marca 2022 r., a roboty budowlane w budynku były prowadzone sposobem gospodarczym przez powodów, generalnego wykonawcę (...) Sp. z o.o. w Osiedlu (...) oraz podwykonawcę (...) G. M.. Do czasu wystąpienia zawilgocenia podłogi w budynku żaden z uczestników procesu budowlanego nie zgłaszał uwag co do zgodności prowadzonych robót z prawomocnym pozwoleniem na budowę, dokumentacją projektową i sztuką budowlaną. Po otrzymaniu informacji o zawilgoceniu podłogi, generalny wykonawca wykonał odwiert kontrolny w posadzce na korytarzu, który potwierdził, że warstwy izolacji posadzki na gruncie są kompletne i wykonane zgodnie z projektem. W związku z tym najbardziej prawdopodobną przyczyną wystąpienia zawilgocenia była nieszczelność instalacji wodno – kanalizacyjnej. W konsekwencji umieścił wpis w dzienniku budowy nakazujący wykonanie badania szczelności tej instalacji, które nie zostało mu dostarczone do czasu ustania pełnienia przez niego funkcji kierownika budowy. Pozwany podniósł także, że nie był związany żadną umową z powodami, a usługę funkcji kierownika budowy pełnił z ramienia generalnego wykonawcy. Zaznaczył również, że powód J. P. (2) w dniu 31 lipca 2020 r. podpisał protokół techniczny odbioru robót sporządzony przez generalnego wykonawcę i dokonał odbioru budynku nie informując go o tym, jako kierownika budowy.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 10 września 2019 r. pomiędzy powodami, a (...) Sp. z o.o. w Osiedlu (...) została zawarta umowa o roboty budowlane, na podstawie której (...) Sp. z o.o. w Osiedlu (...) zobowiązała się wykonać jako generalny wykonawca dom mieszkalny na działce nr (...), położonej w miejscowości O., gm. U., zgodnie z projektem budowlanym przekazanym przez powodów, a powodowie zobowiązali się do zapłaty wynagrodzenia za wykonane prace budowlane.

/dowód: umowa nr (...) na roboty budowlane k. 5 – 6 odwrót/

Funkcję kierownika budowy pełnił pozwany A. P. na podstawie umowy zlecenia zawartej ze generalnym wykonawcą.

/dowód: oświadczenie o przyjęciu obowiązków kierownika budowy k. 10, zeznania powódki k. 301 odwrót, k. 153 odwrót – 154, zeznania powoda k. 301 odwrót -302, k. 154, zeznania pozwanego A. P. k. 302 – 302 odwrót, k. 154 -154 odwrót/

W dniu 4 czerwca 2020 r. pomiędzy powodami, a pozwanym K. J. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) G. M. K. J. w T. M.. została zawarta umowa zlecenia na wykonanie fundamentów, na podstawie której pozwany zobowiązał się do wykonania na zlecenie powodów fundamentów pod dom na działce nr (...), położonej w miejscowości O., zgodnie z projektem wykonawczym, a powodowie zobowiązali się do zapłaty wynagrodzenia za wykonane prace.

/dowód: umowa zlecenia na wykonanie fundamentów k. 7 – 8/

Prace budowlane rozpoczęły się w dniu 2 lipca 2020 r. wykonaniem wykopu pod ławy fundamentowe. 3 lipca 2020 r. rozpoczęto wykonywanie ław fundamentowych. 6 lipca 2020 r. przystąpiono do wykonania ścian fundamentowych. 14 lipca 2020 r. po wykonaniu ścian fundamentowych i położeniu izolacji poziomej, wykonano podmurówkę. 16 lipca 2020 r. wykonano wewnętrzną instalację wodno – kanalizacyjną, zasypano piaskiem i wykonano chudy beton tzw. chudziak. 20 lipca 2020 r. rozpoczęto wznoszenie ścian parteru w systemie szkieletowym z wypełnieniem styropianem. 24 lipca 2020 r. po wykonaniu ścian parteru przystąpiono do montażu wiązarów dachowych. 27 lipca 2020 r. po zakończeniu budowy więźby dachowej, przystąpiono do wykonania pokrycia dachowego z blachy stalowej, wykonano obróbki blacharskie. 31 lipca 2020 r. rozpoczęto osadzanie stolarki okiennej i drzwiowej, wykonano ocieplenie budynku na zewnątrz. 4 sierpnia 2020 r. wykonano wewnętrzną instalację wodno – kanalizacyjną i elektryczną, położono folie i maty grzewcze sufitowe w budynku oraz zamontowano centrale wentylacyjne z odzyskiem ciepła.

/dowód: dziennik budowy k. 9 – 13/

W dniu 10 sierpnia 2020 r. pozwany A. P. wystawił (...) Sp. z o.o. fakturę VAT za pełnienie funkcji kierownika budowy budynku mieszkalnego powodów, a w dniu 7 września 2020 r. otrzymał zapłatę za wykonaną usługę.

/dowód: faktura VAT k. 151, potwierdzenie przelewu k. 152/

Powód był codziennie na budowie. Przyjeżdżał tam po pracy około godz. 16.00 – 17.00. Nigdy nie spotkał tam pozwanego A. P.. Powód ustalał wszystko z A. P. przez telefon. A. P. nie był obecny przy odbiorze budynku przez powodów od generalnego wykonawcy.

/dowód: zeznania powódki k. 301 odwrót, zeznania powoda k. 301 odwrót – 302/

A. P. nie został zawiadomiony o terminie odbioru budynku przez powodów od generalnego wykonawcy.

/dowód: zeznania pozwanego A. P. k. 302 – 302 odwrót, k. 154 – 154 odwrót/

Prace wykończeniowe w budynku powodowie wykonali we własnym zakresie. Powodowie wprowadzili się do budynku przed Świętami Bożego Narodzenia 2020 r. Przed Ś. Wielkanocnymi 2021 r. powodowie zauważyli, że drzwi do sypialni nie otwierają się w pełni, ponieważ zatrzymują się na uniesionych panelach podłogowych. Po zdjęciu paneli okazało się, że pod panelami występuje zawilgocenie, a posadzka jest ponadto popękana. Powodowie zgłosili zawilgocenie podłóg generalnemu wykonawcy oraz A. P., którzy wskazali na wyciek z instalacji kanalizacyjnej, jako prawdopodobną przyczynę zalania.

/dowód: zeznania powódki k. 301 odwrót, k. 153 odwrót – 154, zeznania powoda k. 301 odwrót – 302, k. 154/

W dniu 25 maja 2021 r. powodowie zgłosili pozwanemu A. P. powstanie zawilgocenia posadzki w budynku, które spowodowało pęcznienie paneli podłogowych oraz podkładów. Po wykonaniu przez wykonawcę robót kontrolnych odwiertów w posadzce w korytarzu głównym oraz w łazience, pozwany A. P. wykluczył udział wód gruntowych w powstaniu zawilgocenia i polecił powodom wykonanie prób szczelności instalacji wodno – kanalizacyjnej zgodnie z polskimi normami.

/dowód: dziennik budowy k. 9 – 13, k. 106, dokumentacja fotograficzna k. 95 – 103, k. 172 - 174/

W dniu 11 czerwca 2021 r. na zlecenie pozwanego K. J. w domu powodów przeprowadzono próby szczelności instalacji ciepłej wody użytkowej i zimnej wody użytkowej. W czasie próby nie stwierdzono spadku ciśnienia w tych instalacjach. Kolejno zbadano szczelność instalacji kanalizacyjnej stwierdzając, iż jedyną nieszczelnością jest brak uszczelki na podejściu kanalizacyjnym, co nie miało wpływu na zalanie, ponieważ rozlewanie się wody (zalanie) może następować tylko w momencie zatoru (zapchania) kanalizacji.

/dowód: dokumentacja z procesu lokalizacji miejsca wycieku k. 158 – 161/

W dniu 21 września 2021 r. powodowie zamówili wykonanie ekspertyzy technicznej dotyczącej hydroizolacji warstw podłogowych oraz zasypek tworzących podbudowę pod warstwy podłogowe na parterze budynku. Zgodnie z ekspertyzą sporządzoną w okresie wrzesień – listopad 2021 r. w budynku stwierdzono oznaki znacznego osiadania i nierówności posadzki od 0 do 13 mm, a jako przyczynę wskazano nieprawidłowo wykonane zasypki stanowiące podbudowę pod warstwy podłogowe na parterze. Na podstawie otrzymanych wyników z badań gruntowych wyznaczono wskaźnik zagęszczenia Is dla gruntów nasypowych wynoszący 0,882. Zgodnie ze sztuką budowalną oraz zapisami nieaktualnej już normy budowlanej wskaźnik zagęszczenia dla gruntów nasypowych wynosi Is ≥ 0,97. Wykonawca powinien zastosować stopniowe zagęszczanie podbudowy na warstwach o grubości 20 cm, a zasypki powinny zostać wykonane z pospółki. Tymczasem grunt pochodzący z wykonanych odkrywek jest pospółką oraz gruntem gliniastym, który prawdopodobnie pochodzi z wykopu pod fundamenty.

Stwierdzono również, że istniejąca izolacja przeciwwilgociowa z folii polietylenowej nie stanowi odpowiedniego i wymaganego zabezpieczenia przed wnikaniem wód gruntowych, znajdujących się pod budynkiem, do zasypu ścian fundamentowych oraz warstw podłogowych.

Ponadto ustalono, że zinwentaryzowane warstwy podłogowe różnią się od zaprojektowanych, albowiem w żadnej z wykonanych odkrywek nie stwierdzono wykonania podkładu betonowego o grubości 6 cm.

Zgodnie z dokumentacją projektową warstwy podłogowe w budynku powodów zostały zaprojektowane w następujący sposób:

- panele podłogowe, płytki ceramiczne 2,0 cm,

- wylewka maszynowa ze zbrojeniem rozproszonym 3,5 cm,

- warstwa termoizolacyjna – styropian (...) 20 cm,

- hydroizolacja

- chudy beton 6 cm,

- zagęszczony piasek.

W wykonanych odwiertach stwierdzono następujący układ warstw podłogowych:

- posadzka z paneli podłogowych

- wylewka betonowa 8,00 cm,

- warstwa termoizolacyjna z płyt styropianowych 20 cm,

- izolacja przeciwwilgociowa z folii PE,

- zasypka ścian fundamentowych z pospółki 20 cm,

- grunt rodzimy.

Koszty naprawy stwierdzonych wad budynku oszacowano na kwotę 165 523,57 zł.

/dowód: ekspertyza techniczna k. 16 – 64/

Pismami z dnia 7 października 2022 r. powodowie wezwali pozwanych do zapłaty kwoty 165 523 zł tytułem odszkodowania w terminie 14 – stu dni.

/dowód: wezwania do zapłaty k. 14 -15, fakt uznany za przyznany/

W budynku powodów obecnie nie ma problemu z wodą. W szczelinie pod posadzką jest sucho. W budynku nie ma nadmiernego poboru wody.

/dowód: zeznania powoda k. 302 odwrót – 303, zeznania powódki k. 303, k. 154 odwrót/

W budynku mieszkalnym powodów położonym w miejscowości O. (...)występują wady w postaci zapadniętych, spękanych i klawiszujących posadzek oraz źle wykonanej zasypki pod posadzki ze złego materiału i nieodpowiednio zagęszczonego. Wykonane odkrywki wskazują, że zasypkę wykonano z piasku, w którym występują zbite kawałki gruntu oraz miejscowo glinka, co świadczy nie tylko o niewłaściwym materiale zastosowanym na zasypkę, ale także o braku odpowiedniego jego zagęszczenia. Materiału zawierającego glinkę nie da się zagęścić w stopniu dającym pewność, że nie będzie on osiadał i będzie stanowił stabilne podłoże pod posadzkę. K. wylewki jednoznacznie wskazuje, że podłoże pod posadzką jest niestabilne na skutek czego posadzki popękały i opadły.

W dwóch odkrywkach stwierdzono, że występuje podbudowa betonowa z chudego betonu o grubości średnio 6,00 cm oraz hydroizolacja z dwóch warstw folii, a więc budynek nie posiada wady w postaci braku podkładu betonowego grubości 6 cm i złej hydroizolacji.

Nie występuje również wada w postaci podciągania wody gruntowej, co potwierdza stan zasypki i jej wilgotność w dwóch odkrywkach wykonanych w posadzce budynku. Działka powodów posiada stały spadek w kierunku północno – zachodnim, który wynosi od 0,50 m do 1,00 m. Taki spadek terenu nie powinien powodować zastoisk wody na działce, ani podtopienia budynku mieszkalnego. Poziom wody gruntowej występuje od 0,80 m do 1,00 m poniżej poziomu terenu i jeżeli nawet na gruncie występuje przewarstwienie gruntu nieprzepuszczalnego, to nie ma żadnej możliwości, aby woda gruntowa z takiego poziomu i przy takim spadku terenu wytworzyła bardzo duże ciśnienie, które spowodowałoby zniszczenie hydroizolacji oraz podniesienie poziomu wody gruntowej ponad teren o 0,20 m, aby mogła się wydostać na wierzch posadzki.

Zakres zalania budynku powodów i jego charakter jednoznacznie wskazują że było to zwykłe zalanie spowodowane wyciekiem z instalacji wodnej bądź też się odpływu z któregoś urządzenia znajdującego się w łazience. Obecnie brak jest śladów wilgoci na posadzkach poza sypialnią nr 1, gdzie przy ściance z łazienką w południowej części występują ślady po wilgoci, które zgodnie z oświadczeniem powodów powstały na skutek pęknięcia rurki wodnej w ściance z łazienką.

Przy określaniu zakresu robót niezbędnych do naprawy budynku należało uwzględnić faktycznie zniszczone elementy budynku oraz prace zabezpieczające i dodatkowe, w tym prac demontażowych, montażowych i transportowych związanych z wynoszeniem i wnoszeniem mebli oraz zdemontowanych elementów. Z uwagi na charakter prac naprawczych i ich zakres, nie do uniknięcia było uszkodzenie i zabrudzenie malowania, co skutkowało koniecznością malowania wszystkich pomieszczeń poza ścianami wyłożonymi płytkami ceramicznymi. W przypadku podsypki piaskowej, z uwagi na brak jej prawidłowego zagęszczenia i prawidłowego materiału, należy wybrać istniejącą podsypkę na głębokość 0,25, aby była możliwość zagęszczenia niższej warstwy, a następnie wykonanie podsypki na grubość 23 cm, co pozwoli na wykonanie wylewki ze zbrojeniem rozproszonym o grubości 10 cm, jaka została zapisana w dokumentacji technicznej. Biorąc pod uwagę, że roboty naprawcze będą wykonywane w wykończonych pomieszczeniach do wyliczenia kosztów wykonania tych prac przyjęto maksymalną stawkę roboczogodziny, kosztów pośrednich i zysku, które rekompensują utrudnienia w wykonywaniu takich prac w tym konieczność zachowania szczególnej ostrożności, aby nie uszkodzić już wykończonych elementów budynku, a także zastosowania specjalnej technologii polegającej na etapowaniu prac i większego ryzyka przy udzielaniu gwarancji przy tego typu pracach budowlanych.

Koszt robót do wykonania w celu usunięcia wad występujących w budynku powodów wynosi 114 386 zł.

/dowód: opinia biegłego z zakresu budownictwa i szacowania nieruchomości k. 177 – 242/

Osłabienie stopnia zagęszczenia zasypki fundamentów nie było spowodowane długotrwałym zawilgoceniem lub jej wymywaniem przez dynamiczne działanie wody, bo takiego działania wody nie było, a posadzka osiadła także w miejscach, gdzie nie występowała żadna woda, ani też nie było żadnego przecieku. Gdyby woda działała dynamicznie i wypłukiwała zasypkę fundamentów to ta zasypka musiałaby gdzieś wypłynąć, a takiego faktu nie stwierdzono.

W otworach kontrolnych nie występują inne zanieczyszczenia poza elementami składającymi się na warstwy posadzkowe. Wielokrotne wyciąganie próbek materiału z otworów kontrolnych i ponowne ich umieszczanie nie spowodowało wymieszania zasypki z gruntem rodzimym. Nie zachodzi potrzeba specjalistycznych badań nośności zasypki, bo jeżeli posadzka opada o 2 cm, to jednoznacznie to świadczy, że zasypka nie ma odpowiedniej nośności, aby posadzka nie opadała. Nie trzeba również robić specjalistycznych badań składu zasypki, bo jeśli w zasypce stwierdzono zbite kawałki gruntu oraz miejscowo glinkę, to na pewno zastosowano zły materiał na zasypkę, którego nie da się zagęścić do odpowiedniego stopnia.

/dowód: opinia uzupełniająca biegłego z zakresu budownictwa i szacowania nieruchomości k. 267 – 271/

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo jest częściowo zasadne.

Powodowie domagali się od pozwanych naprawienia szkody poniesionej w związku z wykonaniem na ich nieruchomości robót budowlanych niezgodnie z projektem i zasadami sztuki budowlanej.

Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym w budynku mieszkalnym powodów położonym w miejscowości O. (...) występują wady w postaci zapadniętych, spękanych i klawiszujących posadzek, a ich przyczyną jest nieprawidłowe wykonanie zasypki stanowiącej podłoże pod posadzki, która została wykonana z nieodpowiedniego materiału oraz nieodpowiednio zagęszczonego. Zasypka powinna bowiem zostać wykonana z zagęszczonego piasku, natomiast zasypka pod posadzkami domu powodów zawiera grunt rodzimy pochodzący najprawdopodobniej z wykopu pod fundamenty, który nie nadawał się do wymaganego zagęszczenia. Usunięcie wad występujących w budynku powodów wymaga poniesienia kosztów w wysokości 114 386 zł.

Pozwany K. J. był wykonawcą zasypek ścian fundamentowych stanowiących pierwszą warstwę podłogową domu powodów, a roboty te realizował na podstawie umowy zawartej w powodami w dniu 4 czerwca 2020 r. Ponosi zatem odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez powodów w związku z nienależytym wykonaniem swojego zobowiązania wynikającego z umowy.

Zgodnie z art. 471 k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.

Przepis art. 471 w zw. z art. 472 KC wprowadza domniemanie winy dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, które jest domniemaniem wzruszalnym. Aby wzruszyć powyższe domniemanie dłużnik musi udowodnić, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Pozwany K. J. nie wzruszył powyższego domniemania, nie zajął bowiem stanowiska w sprawie, a w konsekwencji nie zgłosił faktów i dowodów, które mogłyby stanowić podstawę obalenia domniemania jego winy za nienależyte wykonanie zobowiązania.

Powodów nie łączył natomiast stosunek umowny z pozwanym A. P., który był kierownikiem budowy. Nie oznacza to jednak braku odpowiedzialności A. P. za szkodę poniesioną przez powodów.

Jak bowiem stanowi art. 22 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy m. in. zorganizowanie budowy i kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem lub pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pozwany A. P. pełniąc funkcję kierownika budowy domu powodów nie zareagował na postępowanie wykonawcy polegające na wykonaniu zasypek ścian fundamentowych z niewłaściwego materiału oraz nieodpowiednio zagęszczonego, a tym samym niezgodnie z projektem i zasadami sztuki budowlanej. Nie zobowiązał wykonawcy do wykonania tych robót zgodnie z projektem i sztuką budowlaną, jak również nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wstrzymania robót budowlanych z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem (art. 22 pkt. 5 Prawa budowalnego). Przeciwnie potwierdził wpisem do dziennika budowy zgodność wykonanych zasypek ze sztuką budowlaną.

Powyższe oznacza, że A. P. albo akceptował wykonywanie robót budowlanych w sposób niezgodny z projektem i zasadami sztuki budowlanej, albo też nie sprawdzał, czy roboty te są wykonywane zgodnie z projektem i zasadami sztuki budowlanej. Oba zachowania pozwanego świadczą o braku właściwego nadzoru nad wykonywanymi robotami budowalnymi, a tym samym niestarannym pełnieniu samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.

Stosownie do treści art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Zaniechanie pozwanego A. P. stanowiło naruszenie ciążących na nim obowiązków kierownika budowy, określonych w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, było ponadto zawinione, albowiem stanowiło przejaw braku należytej staranności w pełnieniu samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. A. P. posiadając wiedzę specjalistyczną z zakresu budownictwa był bowiem w stanie stwierdzić, że materiał użyty przez wykonawcę do wykonania zasypek pod posadzkami jest nieodpowiedni i niewłaściwie zagęszczony.

Pomiędzy bezprawnym i zawinionym zaniechaniem pozwanego A. P., a szkodą poniesioną przez powodów istnieje adekwatny związek przyczynowo – skutkowy. Gdyby bowiem pozwany zobowiązał wykonawcę do wykonania zasypek z właściwego materiału i wstrzymał dalsze roboty budowlane, a przynajmniej odmówił odebrania wykonanych robót i potwierdzenia w dzienniku budowy ich wykonania zgodnie z projektem i zasadami sztuki budowlanej, powodowie nie musieliby dokonywać naprawy budynku i ponosić kosztów z tym związanych wynoszących 114 386 zł.

Podnoszony przez pozwanego A. P. zarzut, że powodowie zaniechali zawiadomienia go o odbiorze budynku od generalnego wykonawcy robót nie ma żadnego znaczenia. Na tym etapie nie było już możliwe stwierdzenia wadliwego wykonania zasypki ścian fundamentowych, albowiem roboty te uległy już zakryciu na skutek wykonania kolejnych warstw podłogowych. Same zaś betonowe posadzki nie wykazywały wówczas jeszcze cech zapadania, spękania i klawiszowania, albowiem tego rodzaju wady zostałyby stwierdzone również przez powodów.

Istnienie szkody majątkowej stwierdza się za pomocą metody dyferencyjnej, zgodnie z którą szkoda stanowi różnicę między stanem majątku poszkodowanego, który powstał po nastąpieniu zdarzenia sprawczego, a stanem, który by istniał bez tego zdarzenia (por. m.in. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 1 września 1970 r., III CR 371/70, OSNCP 1971, nr 5, poz. 93, z dnia 3 lutego 1971 r., III CRN 450/70, OSNCP 1971, nr 11, poz. 205, z dnia 20 lutego 1981 r., I CR 17/81, OSNCP 1981, nr 10, poz. 199, z dnia 13 grudnia 1988 r., I CR 280/88, (...) 1989, nr 7-8, s. 32, z dnia 19 października 2001 r., III CZP 57/01, OSNC 2002, nr 5, poz. 57, z dnia 20 lutego 2002 r., V CKN 903/00, OSNC 2003, nr 1, poz. 15 i z dnia 15 października 2010 r., V CSK 78/10).

Zakres pojęciowy szkody obejmuje wszelkie uszczerbki, jakich w swych interesach lub dobrach doznała określona osoba, jeśli są to dobra lub interesy prawnie chronione, i co do których z mocy obowiązujących norm istnieje obowiązek ich naprawienia.

Szkodę stanowią również konieczne wydatki związane ze zdarzeniem szkodzącym, które służą ograniczeniu (wyłączeniu) negatywnych następstw majątkowych doznanych przez poszkodowanego w wyniku uszkodzenia (zniszczenia) rzeczy.

Jako szkodę, o której mowa w art. 361 k.c. kwalifikuje się między innymi konieczność poniesienia kosztów niezbędnych dla usunięcia skutków zdarzenia rodzącego odpowiedzialność odszkodowawczą (por. wyrok SA w Szczecinie z 6.02.2019 r., I ACa 909/16. L.). Jak bowiem stanowi art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. W związku z tym w przypadku wady budynku za element szkody będą uważane koszty niezbędne dla prawidłowej naprawy budynku. Obowiązek odszkodowania pieniężnego powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od faktu dokonania czynności naprawczych (por. wyrok SN z 7.8.2003 r., IV CKN 387/01, L.).

W związku z zawinionymi działaniami i zaniechaniami pozwanych powodowie doznali szkody polegającej na konieczności poniesienia kosztów usunięcia wad budynku w postaci zapadniętych, spękanych i klawiszujących posadzek oraz źle wykonanej zasypki pod posadzki ze złego materiału i nieodpowiednio zagęszczonego, w łącznej kwocie 114 386 zł.

O odsetkach za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c.

Zgodnie z art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Niezwłoczne spełnienie świadczenia oznacza jego spełnienie bez nieuzasadnionej zwłoki (w normalnym toku rzeczy). O tym, czy świadczenie zostało spełnione niezwłocznie, a zatem należycie, rozstrzygają okoliczności konkretnego przypadku, oceniane zgodnie z ogólną zasadą art. 354 k.c.

Termin spełnienia świadczenia dochodzonego w pozwie nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, w związku z czym świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu pozwanych do wykonania.

Powodowie przed wniesieniem pozwu wezwali każdego z pozwanych do zapłaty świadczenia w kwocie 165 523 zł w terminie 14 – stu dni, a pozwani nie kwestionowali faktu doręczenia im pism powodów z dnia 17 października 2022 r. obejmujących wezwanie do zapłaty.

W związku z powyższym w dacie wniesienia pozwu (18 listopada 2022 r.) wskazanej przez powodów jako data początkowa naliczania odsetek za opóźnienie, zasądzone świadczenie było już wymagalne, a pozwani opóźniali się z jego spełnieniem.

Ponieważ każdy z pozwanych ponosi odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez powodów na innej podstawie prawnej, ich odpowiedzialność za szkodę jest odpowiedzialnością in solidum, do której stosuje się odpowiednio przepisy o solidarności, ze skutkami przewidzianymi w art. 366 § 1 k.c. Należało zatem zastrzec, że spełnienie świadczenia przez któregokolwiek z nich zwalnia drugiego do wysokości dokonanej zapłaty.

W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne.

Stosownie do treści art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd z urzędu nadał wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie punktu 1 sentencji w stosunku do pozwanego K. J..

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 105 § 2 zdanie 1 k.p.c., dokonując ich stosunkowego rozdzielenia, albowiem żądanie powodów zostało uwzględnionej w części wynoszącej 69 %, a obrona pozwanego A. P. w części wynoszącej 31 %.

Niezbędne koszty procesu poniesione przez powodów wyniosły łącznie 5 434 zł i obejmują wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 5 400 zł w wysokości stawki minimalnej określonej w § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.) oraz wydatek w kwocie 34 zł w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa.

Niezbędne koszty procesu poniesione przez pozwanego A. P. wyniosły 5 417 zł i obejmują wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 5 400 zł oraz wydatek w kwocie 17 zł w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa.

Uzasadnione wynikiem procesu koszty powodów po zaokrągleniu wyników obliczeń do pełnego złotego, stanowią kwotę 3 749 zł (5 434 zł x 69 %), a uzasadnione koszty procesu pozwanego A. P. wyniosły 1 679 zł (5 417 zł zł x 31 %). Różnica między uzasadnionymi kosztami procesu poniesionymi przez powodów i A. P. wynosi 2 070 zł na korzyść powodów.

W związku z powyższym pozwany K. J. jest zobowiązany do zwrotu powodom kosztów procesu w kwocie 3 749 zł, a pozwany A. P. - w kwocie 2 070 zł, przy czym ich obowiązek jest solidarny do kwoty niższej wynoszącej 2 070 zł.

Od powyższych kwot powodom należą się ponadto odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty stosownie do art. 98 § 1 ¹ zdanie 1 k.p.c.

Koszty procesu należne powodom podlegały zasądzeniu na ich rzecz w częściach równych, albowiem powodowie nie wnosili o inny podział tych kosztów (por. uchwała SN z 16 listopada 2023 r., III CZP 54/23, Legalis nr 3007453).

O obowiązku uiszczenia przez pozwanych należnej opłaty sądowej od uwzględnionej części powództwa w wysokości 5 719,30 zł (114 386 zł x 5 %) oraz kwoty 4 725,78 zł, stanowiącej 69 % wydatków Skarbu Państwa na koszty opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, od których powodowie zostali zwolnieni Sąd rozstrzygnął w oparciu o treść art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1144 ze zm.) w zw. z art. 100 zd. 2 k.p.c. i art. 105 § 2 zdanie 1 k.p.c., stosownie do zakresu w jakim strona pozwana przegrała proces.

Na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nie obciążył powodów pozostałą częścią nieuiszczonych kosztów sądowych, mając na uwadze odszkodowawczy charakter zasądzonego świadczenia oraz okoliczność, iż powodowie sformułowali wprawdzie częściowo wygórowane roszczenie, ale opierali się w tym zakresie na ekspertyzie technicznej, sporządzonej na ich zlecenie przed wszczęciem procesu.

ZARZĄDZENIE

doręczyć pełnomocnikowi pozwanego A. P. odpis wyroku z dnia 22 stycznia 2025 r. wraz z uzasadnieniem.