Portal Orzeczeń

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 grudnia 2017 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Paweł Hochman

po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim

na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym

sprawy z powództwa (...) S.A. we W.

przeciwko G. W.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda(...)S.A. we W.

od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku

z dnia 24 lipca 2017 roku, sygn. akt I C 162/17

1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym sentencji w ten sposób, że zasądza od pozwanej G. W. na rzecz powódki (...) S.A. we W. kwotę 1.100,71 (jeden tysiąc sto złotych 71/100) złotych wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w stosunku rocznym, nieprzekraczającymi wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od dnia 31 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu,

2. oddala apelację w pozostałym zakresie,

3. nie obciąża pozwanej kosztami procesu za instancję odwoławczą na rzecz powódki,

4. nakazuje wypłacić ze środków Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Radomsku na rzecz radcy prawnego A. G. kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych, powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu pozwanej G. W. w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt II Ca 738/17

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 lipca 2017 roku, wydanym w sprawie I C 162/17, Sąd Rejonowy w Radomsku oddalił powództwo (...) S.A. z siedzibą we W. przeciwko G. W. o zapłatę (pkt 1) oraz nakazał wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomsku na rzecz radcy prawnego A. G. kwotę 360 złotych powiększoną o stawkę podatku VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną pozwanej G. W. z urzędu (pkt 2).

Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 30 maja 2015 roku G. W. zawarła z powodem umowę kredytu nr (...), której nie spłaciła. W ramach umowy bank udzielił pozwanej kredytu w wysokości 1.390 złotych, natomiast pozwana zobowiązała się do jego spłaty w 20 ratach do 30 każdego miesiąca począwszy od miesiąca czerwca 2015 roku. Termin spłaty kredytu ustalono na 30 stycznia 2017 roku. W umowie wskazano ponadto w przypadku nieuregulowania w terminach określonych w umowie dwóch pełnych rat kredytu, bank może wypowiedzieć umowę po wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty zaległych rat lub ich części w terminie ustalonym przez bank, nie krótszym niż 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. Termin wypowiedzenia umowy ustalono na 30 dni.

Według wyliczeń strony powodowej do zapłaty z tytułu kapitału pozostała kwota 1.104,91 złotych, kwota 36,10 złotych z tytułu odsetek umownych i karnych wyliczona na dzień sporządzenia pozwu (tj. 21 września 2016 roku), a ponadto z tytułu kosztów monitów i upomnień kwota 110,17 złotych.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.

Motywując powyższe wskazał, że pomiędzy stronami zawarta została umowa kredytu, która co prawda została naruszona przez pozwaną poprzez brak uregulowania poszczególnych rat, ale nie została skutecznie wypowiedziana przez stronę powodową. Strona powodowa wbrew dyspozycji art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. nie przedstawiła dowodów na poparcie twierdzenia, że umowa została skutecznie wypowiedziana pozwanej. Powódka nie udowodniła zarówno faktu samego wypowiedzenia umowy, jak i dokonania tego z zachowaniem ustawowo wymaganej formy i trybu, a zatem nie dopełniła wymogów wynikających z art. 60 k.c.

Zgodnie zaś z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu, albo w razie utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu. Z kolei ust. 2 tego przepisu przewiduje, że termin wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, o ile strony nie określą w umowie dłuższego terminu, wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy – 7 dni.

Powódka przedłożyła jedynie wykaz odsetek oraz kosztów monitów i upomnień. Dokument ten nie świadczy o dokonaniu skutecznego wypowiedzenia umowy kredytowej stronie pozwanej. Zgodnie z art. 95 ust. 1 Prawa bankowego księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Jak wynika z ust. l a powyższego przepisu moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym. Żaden ze wskazanych dokumentów prywatnych nie został jednak przedłożony.

Dalej Sąd I instancji stwierdził, że strona powodowa może formułować w powództwie pod adresem pozwanego różnego rodzaju oświadczenia woli z powołaniem się na treść art. 61 k.c., jednakże uprawnienie to nie ma charakteru nieograniczonego. Wypowiedzenie części lub całości kredytu stanowi uprawnienie banku do jednostronnej modyfikacji umowy kredytowej. Trzeba jednak zauważyć, że wypowiedzenie umowy kredytowej jest bardzo dotkliwym dla kredytobiorcy uprawnieniem kształtującym banku w stosunku kredytowym, ponieważ jego wykonanie może doprowadzić do zakończenia tego stosunku przed pierwotnie ustalonym okresem spłaty kredytu (por. wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 8 czerwca 2016 roku, III Ca 299/16). W związku z tym nie może być ono wykonane w sposób nagły, zaskakujący dla kredytobiorcy, nawet jeżeli istnieją podstawy do jego podjęcia zgodnie z treścią umowy kredytowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2015 roku, V CSK 698/14, LEX nr 1805901).

W kwestii prawidłowości wypowiedzenia umowy kredytu przez bank Sąd Rejonowy wskazał, że w orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, zgodnie z którym za prawidłowe wypowiedzenie umowy nie może być uznane pismo, w którym bank stwierdza, że w przypadku braku spłaty zadłużenia w określonym terminie pismo niniejsze należy traktować jako wypowiedzenie umowy przez bank.. Takie oświadczenie banku nie daje jasności, gdyż nie sposób wywieźć nawet tego, w jakiej dacie umowa ulega rozwiązaniu, tj. w jaki sposób liczyć należy okres wypowiedzenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w z dnia 14 maja 2015 roku, I A Ca 16/15). W niniejszej sprawie nie przedstawiono takiego pisma.

O kosztach nieuiszczonej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r. poz. 1804).

Powyższy wyrok zaskarżyła w całości apelacją powódka(...) S.A. z siedzibą we W..

Apelująca zarzuciła wyrokowi naruszenie:

– art. 386 § 4 k.p.c. poprzez nierozpoznanie przez Sąd I instancji istoty sprawy;

– art. 129 § 1 k.p.c. poprzez niezobowiązanie powoda do przedłożenia oryginału dowodu wypowiedzenia umowy oraz innych dowodów niezbędnych w sprawie;

– art. 230 k.p.c. poprzez przyjęcie za nieudowodnione twierdzenia powoda, w tym w szczególności w zakresie wykazania złożenia pozwanej skutecznego oświadczenia wypowiedzeniu umowy;

– art. 233 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz błąd w ustaleniach faktycznych, w tym w szczególności poprzez uznanie, że powódka nie udowodnił złożenia pozwanej skutecznego oświadczenia wypowiedzeniu umowy, pomimo że z załączonych do pozwu dokumentów wynikało jego złożenie i jego zasadność.

Wskazując na powyższe apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanej G. W. na rzecz powoda należności objętych pozwem, bądź ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja zasługuje w przeważającej części na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wskazać należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze apelacyjnej brak w przedmiotowej sprawie podstaw aby uznać, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy skoro rozstrzygnął o roszeniu zgłoszonym przez powoda.

W ocenie Sądu Okręgowego strona powodowa istotnie wbrew dyspozycji wynikającej z przepisów art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. nie przedstawiła w toku postępowania przed Sądem I instancji dowodów na poparcie twierdzenia, że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu udzielonego pozwanej. Na podkreślenie zasługuje jednocześnie okoliczność, iż dowodu takiego powód nie złożył również w postępowaniu apelacyjnym pomimo treści uzasadniania zaskarżonego orzeczenia. Czynienie w tych okolicznościach Sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. art. 129 § 1 k.p.c. poprzez niezobowiązanie powoda do przedłożenia oryginału dowodu wypowiedzenia umowy oraz innych dowodów niezbędnych w sprawie uznać należy za co najmniej niezrozumiałe.

Powyższe okoliczności nie mogą jednakże skutkować oddaleniem wniesionego w niniejszej sprawie powództwa. Podkreślić należy, że obowiązkiem Sądu było dokonać oceny ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie w oparciu o przepisy prawa materialnego i treść umowy łączącej strony. Nie jest tym samym związany wskazaną podstawą prawną wniesionego powództwa.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że strony zawarły w dniu 30 maja 2015 roku umowę kredytu nr (...). W ramach tej umowy bank udzielił pozwanej kredytu w wysokości 1.390 złotych, natomiast pozwana zobowiązała się do jego spłaty w 20 ratach po 69,50 złotych do 30 każdego miesiąca począwszy od miesiąca czerwca 2015 roku. Ostateczny termin spłaty kredytu ustalono na 30 stycznia 2017 roku.

Z załączonego do akt pozwu wykazu wpłat wynika także bezspornie, że pozwana ze wskazanej wyżej kwoty kredytu spłaciła do dnia 30 stycznia 2017 roku jedynie kwotę 289,29 złotych (wykaz k. 6).

Pozwana reprezentowana w toku postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika nie kwestionowała faktu zawarcia umowy kredytu, jak i tego, że nie spłaciła go w całości.

Tym samym zasądzeniu na rzecz powoda podlegały wymagalne, niezapłacone raty kredytu w łącznej kwocie 1.100,71 złotych (1.390 – 289,29 złotych).

Podstawa prawna wskazanego wyżej rozstrzygnięcia wynika nie tylko z treści umowy łączącej strony ale również z przepisu art. 69 ust 1. ustawy prawo bankowe, zgodnie z którym przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z mocy art. 481 k.c. powództwo podlegało również uwzględnieniu co do odsetek umownych za niespłacone raty kredytu.

Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym sentencji w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.100,71) złotych wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w stosunku rocznym, nieprzekraczającymi wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od dnia 31 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty.

W pozostałym natomiast zakresie apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. Strona powodowa nie wykazała, że faktycznie poniosła koszty monitów i upomnień związanych z dochodzeniem należności wynikających z czynności bankowych w wysokości wskazanej w pozwie, tj. 110,17 złotych. Wbrew twierdzeniom powódki kwota wymagalnego i niespłaconego kredytu wynosi przy tym 1.100,71 złotych, a nie 1.104,91 złotych.

Sąd Okręgowy nie obciążył pozwanej kosztami procesu za instancję odwoławczą na rzecz powódki na podstawie art. 102 k.p.c., mając na uwadze jej obecny stan zdrowia psychicznego, ze względu na który została ona ubezwłasnowolniona częściowo.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu orzeczono na podstawie § 8 pkt 2 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1715).