Portal Orzeczeń

UZASADNIENIE

Tytułem wstępu Sąd wyjaśni powody odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia na formularzu. Sporządzanie uzasadnienia na formularzu wymusza wielokrotne powtarzanie tych samych kwestii, względnie odwoływanie się do różnych rubryk formularza, zmuszając czytelnika do wielokrotnego wertowania tekstu w poszukiwaniu odniesień, czyniąc z tego dokumentu zawiłą szaradę. Dlatego Sąd Okręgowy odstąpił od sporządzenia uzasadnienia na formularzu, gdyż sporządzenie go w tej formie byłoby nieczytelne dla stron i nie zapewniłoby pełnej transparentności, a tym samym swobodnej realizacji prawa do obrony naruszając prawo stron do rzetelnego procesu. Ma to również oparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 roku w sprawie III KK 77/21, opubl. Legalis).

Apelacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego może spowodować zmianę wyroku na jego korzyść ( art. 434 § 2 kpk), a zmiana ta w tej sprawie podyktowana jest treścią art. 440 kpk – utrzymanie wyroku w zakresie ustalenia, jakoby oskarżony popełnił przypisany mu czyn „ nie wcześniej niż w sierpniu 2022 r.” w realiach tej sprawy byłoby rażąco niesprawiedliwe, bo to niezgodne z obiektywną prawdą ustalenie doprowadziłoby ( zgodnie z zarzutami dotyczącymi obrazy prawa materialnego zawartymi w apelacji prokuratora) do uchylenia rozstrzygnięć o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności i rozstrzygnięć z tym związanych, co zaowocowałoby odbywaniem przez oskarżonego kary bezwzględnego pozbawienia wolności, choć na to w tej sprawie nie zasłużył.

Istotnie, jak zauważył prokurator w apelacji, zawarte w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w zaskarżonym wyroku stwierdzenie, że czynu tego dopuścił się „ nie wcześniej niż w sierpniu 2022 r.” zgodnie z treścią art. 69 § 1 kk uniemożliwiałoby orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, albowiem oskarżony w sierpniu 2022 roku był już prawomocnie karany na kary pozbawienia wolności, tj. wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie w sprawie XVI K 803/21 prawomocnym od dnia 3 sierpnia 2022 roku i wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie w sprawie XVI K 732/22 prawomocnym od dnia 31 sierpnia 2022 roku (dane o karalności k. 112-113).

Jednak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy przyjął ustalenie - jest to ustalenie prawidłowe – że oskarżony przywłaszczył sobie przedmiot opisany w wyroku w dniu 1 marca 2022 roku. Niestety, ustalenie to, jako że zawarte w uzasadnieniu, nie może samoistnie konwalidować treści wyroku ( stąd konieczność jego zmiany).

Co prawda Sąd Rejonowy ograniczył uzasadnienie w związku z tym, iż wniosek o jego sporządzenie dotyczył kary i Sąd Okręgowy nawet rozważał, czy nie wystąpić o jego uzupełnienie, ale uważna analiza akt pozwoliła mu na ocenę instancyjną tego ustalenia bez konieczności uciekania się do instytucji zwrotu akt w tym celu .

Otóż z zeznań J. M. i K. B. wynika, że na początku wakacji 2022 roku ( czerwiec – lipiec 2022 r.) oskarżony już od dawna rozporządzał tym przedmiotem jak właściciel i czuł się jego właścicielem. Oto bowiem J. M. w czerwcu 2022 roku skontaktował się z byłą żoną oskarżonego K. B. i zwrócił się do niej o przekazanie oskarżonemu, że właściciel żąda zwrotu przedmiotu, ona to wkrótce potem uczyniła, a oskarżony wówczas oświadczył jej jak gdyby nigdy nic, że ta sprawa jest już dawno załatwiona – nie przejął się tym bo już uznawał siebie za właściciela. Zatem lato 2022 roku nie może być datą tego czynu – oskarżony przywłaszczył rzecz znacznie wcześniej.

Przywłaszczenie to nastąpiło, gdy oskarżony zadziałał z wyraźną wolą włączenia rzeczy do swego majątku i postępowania z nią tak jakby była jego własnością, a tym samym pozbawienia tych praw osobie uprawnionej ( animus rem sibi habendi). Początek tego procesu sięga grudnia 2021 roku, kiedy oskarżony zaprzestał płacenia rat leasingowych i zerwał jakikolwiek kontakt z leasingodawcą.

Zatem w tym okresie – pomiędzy końcem 2021 roku a wczesnym latem 2022 roku nastąpił ten moment, w którym można wskazać nastąpienie ( dokonanie) przestępstwa przywłaszczenia. Momentem tym jest wypowiedzenie przez pokrzywdzonego umowy leasingu – do tego bowiem czasu zaniechanie płacenia rat przez oskarżonego miało charakter niewywiązywania się z umowy cywilnej. Jednak z momentem wypowiedzenia tej umowy oskarżony działał już bezprawnie i wyczerpał znamiona art. 284 § 2 kk.

Pokrzywdzony wypowiedział umowę ze skutkiem natychmiastowym pismem ( oświadczeniem ) datowanym na dzień 7 lutego 2022 roku ( k. 10), po czym wysłał je na adres oskarżonego wskazany w umowie leasingu ( umowa k. 5 -7). W umowie tej oskarżony wskazał ten adres, zobowiązał się odbierać pod nim korespondencję i przyjął na siebie skutki jej nieodebrania. W/w oświadczenie pokrzywdzonego wysłane pod ten adres zostało awizowane na poczcie, oskarżony go nie odebrał, więc po bezskutecznym awizowaniu wróciło do nadawcy – data stempla pocztowego wskazuje, że nastąpiło to w dniu 1 marca 2022 roku ( koperta k. 11).

Zatem to od tej daty można już mówić z całą pewnością, że oskarżony nie miał żadnego tytułu to przedmiotu wskazanego w wyroku i posiadał go bezprawnie. A że już wcześniej towarzyszył mu zamiar włączenia tej rzeczy do swego majątku i postępowania z nią tak jakby była jego własnością ( animus rem sibi habendi ), to z tą datą nastąpiło dokonanie przez niego zarzuconego mu przestępstwa kwalifikowanego z art. 284 § 2 kk.

Dlatego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalił, iż czyn zarzucony w akcie oskarżenia i przypisany w punkcie 1 wyroku został popełniony w dniu 1 marca 2022 roku. Jak wyżej napisano, to, że Sąd Rejonowy wskazał prawidłową datę popełnienia czynu w uzasadnieniu nie może konwalidować samo przez się treści wyroku, bo to z jego tekstu wynika ustalenie – które należało zmienić.

Wobec powyższego zarzuty apelanta zdezaktualizowały się – w dacie popełnienia czynu ( tj. w dniu 1 marca 2022 roku) oskarżony nie był karany na karę pozbawienia wolności (ściśle rzecz biorąc nie był wówczas w ogóle karany), więc nie doszło do naruszenia art. 69 § 1 kk poprzez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej w punkcie 1 zaskarżonego wyroku kary pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy zmienił również z urzędu ( w trybie art. 440 kpk) wyrok w zakresie, w jakim przypisywał on oskarżonemu wyrządzenie pokrzywdzonemu szkody w kwocie 19.800 zł. Była to wartość przedmiotu oddanego w leasing, ale oskarżony, zanim dokonał przywłaszczenia, spłacił 22 raty i częściowo 23 i szkoda pokrzywdzonego wynosiła 9683,27 złotych, co wprost wynika z pisma pokrzywdzonego ( k. 141) i z zawartej w toku postępowania przed Sądem Rejonowym ugody między oskarżonym, a pokrzywdzonym ( k. 144). Zresztą ustalenie to również zawarł Sąd Rejonowy w uzasadnieniu ( aczkolwiek nie ma odzwierciedlenia w treści wyroku – powyżej przedstawione uwagi co do braku możliwości zastąpienia treści wyroku treścią uzasadnienia pozostają aktualne również co do kwestii omawianej wysokości szkody).

Zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych za drugą instancję z uwagi na zasady słuszności, albowiem wniesiona na jego niekorzyść apelacja spowodowała zmianę wyroku na jego korzyść, a zmiany te nie zostały przez niego zawinione ani wywołane ( art. 624 § 1 kpk).