Portal Orzeczeń

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska

Protokolant: stażysta Edyta Panicz

po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z powództwa K. W.

przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. M.

o zadośćuczynienie

na skutek sprzeciwu pozwanego od wyroku zaocznego

1. uchyla w całości wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. IV Wydział Pracy z dnia 13 grudnia 2021r. sygn. akt IVP 88/21,

2. zasądza od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. M. na rzecz powódki K. W.
kwotę 52.600,00zł (pięćdziesiąt dwa tysiące sześćset złotych) tytułem zadośćuczynienia
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 lutego 2021r. do dnia zapłaty,

3. oddala powództwo w pozostałej części,

4. ustala, że zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu i nieuiszczonych kosztów sądowych obciążają one pozwanego w 60%, a powoda w 40% - pozostawiając szczegółowe ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Sygn. akt V P 5/23

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 17 listopada 2021 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim) powódka K. W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o zasądzenie od pozwanej (...) sp. z o.o. w T. na rzecz powódki kwotę 17.604,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za późnienie od dnia 13 lutego 2021 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia w związku ze stwierdzeniem choroby zawodowej oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym je zasądzono, do dnia zapłaty – zgodnie z treścią art. 98 § 1 ¹k.p.c.

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w okresie od dnia 15 kwietnia 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. świadczyła pracę na stanowisku pracownika linii produkcyjnej, a podczas pracy na tym stanowisku powódka wykonywała czynności związane z produkcją podsufitek i podłokietników do samochodów na rzecz pozwanej spółki. W pozwie powódka podnosiła, że w trakcie pracy w pozwanej spółce zaczęła odczuwać dolegliwości bólowe i drętwienie rąk, podjęła leczenie w 2015 r. Z biegiem czasu dolegliwości nasilały się do tego stopnia, że zdecydowała się na zabieg operacyjny uwolnienia kanału nadgarstka prawego. Powódka odczuwała również dolegliwości bólowe nadgarstka lewego, podjęła leczenie w 2018 r. i zdecydowała się na zabieg operacyjny uwolnienia kanału nadgarstka lewego. Powódka wskazała, że mimo przebytych operacji nadal odczuwała dolegliwości, a obecnie nie może wykonywać prac precyzyjnych za pomocą palców dłoni. W pozwie powódka zaznaczyła, że zadośćuczynienie pieniężne ma na celu naprawienie szkody niemajątkowej wyrażającej się krzywdą w postaci cierpień zarówno fizycznych i psychicznych, a przy ustalaniu jego wysokości uwzględniła wszystkie okoliczności oraz skutki ustalonej krzywdy, ponieważ w przybliżeniu świadczenie stanowi ekwiwalent utraconych dóbr, a powódka do dzisiaj odczuwa skutki stwierdzonej choroby zawodowej. Nadmieniła, że dolegliwości mają charakter nieprzemijający, a długotrwałe leczenie, nałożone ograniczenia, oraz dolegliwości będące następstwem stwierdzonej zawodowej uniemożliwiają powódce normalne funkcjonowanie i negatywnie wpływają na ogólne samopoczucie, potęgują rozmiar odczuwanej krzywdy i cierpienia.

Pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew.

Wyrokiem zaocznym z dnia 13 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim w sprawie o sygn. akt IV P 88/21 wydanym na rozprawie zasądził zgodnie ze złożonym żądaniem powódki kwoty wskazane w pozwie.

Sprzeciw od powyższego wyroku zaocznego złożył pozwana (...) sp. z o.o. w T. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 4 stycznia 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej) wskazując, że zaskarża go w całości. W uzasadnieniu pełnomocnik procesowy pozwanej wniósł o uchylenie wyroku zaocznego w całości, oddalenie powództwa w całości, zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego zaskarżonemu wyrokowi, rozpoznanie sprawy także pod nieobecność strony pozwanego lub jej pełnomocnika, rozpoznanie sprawy także pod nieobecność strony pozwanej lub jej pełnomocnika, wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy, zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł też o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów oraz zeznań świadków. Nadto pełnomocnik pozwanej podniósł zarzut przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, które to roszczenia zgodnie z treścią art.. 442 ^{( 1)} §1 zdanie pierwsze k.c. przedawniają się z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

W piśmie przygotowawczym z dnia 17 stycznia 2022 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim) pełnomocnik powódki wskazał, że początek biegu terminu przedawnienia roszczeń powódki wyznacza data decyzji wydanej przez (...) w T. M. z dnia (...)

W piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) strona powodowa rozszerzyła żądanie zawarte w pozwie z dnia 17 listopada 2021 r. wskazane w pkt 1 dodatkowo wnosząc o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki dalszej kwoty w wysokości 20.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 lutego 2021 r. do dnia zapłaty, łącznie żądając zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki 37.604,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 lutego 2021 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia w zawiązku ze stwierdzeniem choroby zawodowej, a także zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym je zasądzono do dnia zapłaty.

W piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2023 r. (data wpływu do Sadu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim) strona powodowa ponownie rozszerzyła powództwo dodatkowo wnosząc o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki dalszej kwoty w wysokości 50.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 lutego 2021 r. do dnia zapłaty, łącznie żądając zasądzenia od pozwanej na rzecz powódki kwoty 87.604,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 13 lutego 2021 r. do dnia zapłaty do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia w związku ze stwierdzeniem choroby zawodowej oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym zasądzono do dnia zapłaty.

Na rozprawie z dnia 22 lutego 2023 r. pełnomocnik pozwanej wniósł o oddalenie powództwa także w rozszerzonym zakresie.

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2023 r. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim w sprawie IV P 88/21 stwierdził swoja niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim.

W piśmie procesowym z dnia 8 marca 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) strona pozwana w odpowiedzi na ponowne rozszerzenie powództwa wnosiła o oddalenie powództwa w całości, rozpoznania sprawy także pod nieobecność strony pozwanej lub jej pełnomocnika oraz o zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 15 kwietnia 2008 r. powódka K. W. zawarła umowę o pracę z (...) Sp. z o.o z siedzibą w T. (później (...) Sp. z o.o.; obecnie (...) sp. z o.o. w T.). Powódka została zatrudniona na stanowisku pracownik linii produkcyjnej.

W okresie od dnia 15 kwietnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. i od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. na czas określony. Powódka pracowała na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 1 stycznia 2015 r. do 31 sierpnia 2020 r.

W okresie od dnia 15 kwietnia 2008 r. do dnia 10 maja 2020 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie od dnia 11 maja 2014 r. do dnia 14 czerwca 2020 r. na 4/5 etatu, a w okresie od dnia 15 czerwca 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. ponownie w pełnym wymiarze czasu pracy.

( dowód: umowa o pracę k. 2, umowa o pracę k. 27, umowa o pracę k. 30 świadectwo pracy, bez numeracji kart – w aktach osobowych)

Stosunek pracy powódki z pozwaną ustał w dniu 31 sierpnia 2020 r. w wyniku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez zakład pracy (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.), z przyczyny nie dotyczącej pracownika związanej z likwidacją stanowiska pracy zgodnie z ustawą z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy Dz.U. nr 90poz. 844.

( dowód: świadectwo pracy, bez numeracji kart – w aktach osobowych)

Powódka w dniu 15 kwietnia 2008 r. miała przeprowadzony instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy na stanowisku pracownika produkcji i została dopuszczona do wykonywania pracy na tym stanowisku.

( dowód : karta szkolenia wstępnego k. 3 – w aktach osobowych)

Badania wstępne i okresowe wykonywane przez powódkę nie wykazywały przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku pracownika linii produkcyjnej. Powódka ukończyła również szkolenia okresowe z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.

( dowód : zaświadczenie lekarskie k. 1, 13, 18, 19, 21, 23, 25, 29, zaświadczenie o ukończeniu szkolenia BHP k. 9, 20, 31, 42, orzeczenie lekarskie k. 34, 40, 44 – w aktach osobowych)

Praca na stanowisku pracownika linii produkcyjnej odbywała się w systemie trzy zmianowym z 8 godzinną dobową nomą czasu pracy oraz 40 godzinna średnio tygodniową normą czasu pracy, w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w jednomiesięcznym czasu pracy. Podczas pracy na tym stanowisku powódka wykonywała czynności związane z produkcją podsufitek i podłokietników do samochodów, w których mocno zawijało się krawędzie. Po pobraniu części podłokietnika dokonywała naciągania /zwijania materiału do wewnętrznej części detalu , odcinała nadmiar materiału , nanosiła klej i aktywowała go nagrzewnicą pobieraną z uchwytu. Wykonywała ona prace wymagającą wykonywania ruchów monotypowych kończyn górnych o charakterze zawijania, naciągania materiału z oporem. Praca odbywała się w wymuszonym tempie. Czynności wykonywane były monotypowo.

( dowód : informacja o warunkach zatrudnienia k.8 – w aktach osobowych, karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej 81-87, zeznania powódki od minuty 02:50 do minuty 21:10 zawarte w nagraniu protokołu rozprawy z dnia 08.06.2022 r. – w aktach sprawy oraz orzeczenie Nr (...) o rozpoznaniu choroby zawodowej. )

Pierwsze dolegliwości w obrębie nadgarstków u powódki pojawiły się w październiku 2015 r., a pierwsze rozpoznanie zespołu ciaśni nadgarstka lewego (G 56) stwierdzono w lipcu 2018 r.

( dowód : kserokopia historii choroby z poradni ortopedycznej ze szpitala powiatowego w O. k. 15-16, opinia biegłego z zakresu neurologii i medycyny pracy P. R. (1) k.179-183v wraz z opinia uzupełniającą k. 205-206, kserokopia karty informacyjnej ze szpitala powiatowego w O. k. 18 – w aktach sprawy)

Powódka w grudniu 2015 r. przeszła leczenie operacyjne cieśni lewego nadgarstka, a w lipcu 2018 r. leczenie operacyjne cieśni nadgarstka prawego. Objawy tego schorzenia o różnym nasileniu występują u powódki od 2014 r.

( dowód: uzupełniająca opinia biegłego z zakresu neurologii i medycyny pracy P. R. (1) k. 205-206, opinia biegłego z zakresu BHP W. K. k. 266-324, zeznania powódki od minuty 02:50 do minuty 21:10 zawarte w nagraniu protokołu rozprawy z dnia 08.06.2022 r. – w aktach sprawy)

Orzeczeniem z dnia (...), nr (...) (...) w Ł. stwierdził rozpoznanie choroby zawodowej. W powyższym orzeczeniu stwierdzono, że miejscem zatrudnienia, w którym wystąpiło narażenie zawodowe stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej to (...) Sp. z o.o. w T.; stanowiskiem i rodzajem pracy to pracownik linii produkcyjnej; rodzajem narażenia zawodowego jest sposób wykonywania pracy, okresem narażenia zawodowego jest przedział czasowy od dnia 15 kwietnia 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. Wskazano, że pełną nazwą rozpoznanej choroby zawodowej, w której kierunku prowadzono postępowanie to przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 k.p.)

( dowód : orzeczenie nr (...) k. 2 – w aktach ZUS)

Decyzją nr (...) z dnia (...), znak: (...) (...) w T. stwierdzono chorobę zawodową u K. W. pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Decyzja wydana została w związku z zatrudnieniem powódki u pozwanego na stanowisku pracownika linii produkcyjnej.

( dowód : decyzja nr (...) o stwierdzeniu choroby zawodowej k. 4-5 – w aktach ZUS)

Decyzją z dnia (...) (...) w Ł. postanowił zaskarżoną przez (...) sp. z o.o. decyzję z dnia (...) Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. utrzymać w mocy.

( dowód: decyzja z dnia 25.02.2021 r. – k. 6-9 – w aktach ZUS)

Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia (...)w sprawie procentowego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami choroby zawodowej ustalono 12% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami choroby zawodowej stwierdzonej decyzją nr (...) znak: (...) z dnia (...)

( dowód : orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS k. 17-17v – w aktach ZUS)

Decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przyznał jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej będącej następstwem choroby zawodowej stwierdzonej decyzją nr (...), znak (...) z dnia (...) , przy ustalonym długotrwałym uszczerbku na zdrowiu wynoszącym 12% w kwocie 12.396,00 zł.

( dowód : decyzja ZUS z dnia 02.07.2021 r. – w aktach ZUS)

Dokumentacja medyczna powódki nie wskazuje na choroby samoistne mogące być przyczyną powstania u powódki obustronnego zespołu cieśni nadgarstków.

Rokowania po zabiegach obustronnego uwolnienia cieśni nadgarstków są dobre. Powódka wymaga okresowego leczenia farmakologicznego oraz rehabilitacji w ramach NFZ.

( dowód : opinia biegłego z zakresu neurologii i medycyny pracy P. R. (1) k. 179-183v - w aktach sprawy)

Powódka w przebiegu swojej pracy zawodowej u pozwanej realizowała pracę na stanowisku, gdzie wykonywała czynności powtarzalne, monotypowe, angażując w to górne kończyny w tym nadgarstki, całym okresie zatrudnienia. Pozwany pracodawca wywiązał się z obowiązku w zakresie zapoznania powódki z oceną ryzyka zawodowego, szkoleń powódki w dziedzinie BHP, przeprowadzenia profilaktycznych badań lekarskich, zapewnienia instrukcji stanowiskowych, wyposażenia powódki w środki ochrony indywidulanej (rękawice), w odzież i obuwie robocze, zapewnienia kodeksowych przerw w pracy, zapewnienia pomieszczeń pracy stałej i stanowisk pracy spełniających wymagania przepisów BHP.

( dowód : opinia biegłego z zakresu BHP W. K. k. 266-324 – w aktach sprawy)

Podczas zatrudnienia powódki u pozwanego nie było działań profilaktycznych, ćwiczeń, fizjoterapeuty. Środki profilaktyczne w postaci zestawów do ćwiczeń nadgarstków o ortez nadgarstków u pozwanej wprowadzono po okresie zatrudnienia powódki.

( dowód : opinia biegłego z zakresu BHP W. K. k. 266-324, zeznania świadka A. J. od minuty 02:56 do minuty 17:16 i zeznania świadka T. P. od minuty 19:08 do minuty 25:35 zawarte w nagraniu protokołu rozprawy z dnia 25.04.2022 r. – w aktach sprawy)

Z ortopedycznego punktu widzenia czas utrzymywania się dysfunkcji i dolegliwości kwalifikuje do orzekania u powódki długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wg pozycji 181j Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r.: prawy nadgarstek – 15%, lewy nadgarstek - 8 %. Stopień uszczerbku wynika ze stopnia uszkodzenia nerwu pośrodkowego wykazanego w badaniu EMG. Ograniczenia w podjęciu pracy dotyczą stanowisk wymagających przewlekłych czasowo, powtarzalnych przeciążeń nadgarstków,

( dowód: opinia biegłego z zakresu ortopedii J. B. k. 393-398 – w aktach sprawy)

Rokowania na przyszłość są dobra ,schorzenie w niewielkim stopniu ogranicza aktywność zawodową i życiową . Powódka nie wymaga dalszego leczenia.

( dowód: opinia biegłego z zakresu ortopedii J. B. k. 393-398 – w aktach sprawy oraz opinia biegłego P. R. in fine – k. 193 akt sprawy )

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny materiału dowodowego :

Poza sporem w niniejszej sprawie jest, iż powódka ma stwierdzoną chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni nadgarstka.

Z lektury akt wynika, iż przez 12 lat była ona zatrudniona na linii produkcyjnej. Podczas pracy na tym stanowisku powódka wykonywała czynności związane z produkcją podsufitek i podłokietników do samochodów, w których mocno zawijało się krawędzie. Czynności wykonywane były monotypowo, a w konsekwencji powtarzające się ruchy doprowadziły do powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstka, co finalnie doprowadziło do konieczności poddania się zabiegom chirurgicznym.

Zaistniały pomiędzy stronami spór koncentrował się wokół odpowiedzialności pozwanego co do zasady za szkodę, jakiej powódka doznała w następstwie długoletniej pracy na linii produkcyjnej wykonując czynności zawodowe mające charakter monotypowy, nadmiernie eksploatujące nadgarstki, powodujące przeciążenie mięśni prostowników i nadgarstków, co w konsekwencji doprowadziło do rozwinięcia się stanu chorobowego o nazwie zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

Zgodnie z wyrażonymi w pozwie twierdzeniami strony powodowej odpowiedzialność za chorobę zawodową powódki na zasadzie ryzyka ponosi pozwana spółka. Twierdzeniom tym przeczył pozwany pracodawca, który wskazywał, że wyłączną winę za zdarzenie ponosi powódka, która wskutek nadwagi i niestosowania środków zaradczych (ćwiczenia manualne ręki) doprowadziła do powstania stanu chorobowego.

Na gruncie przepisów prawa cywilnego, które w wyniku odesłania z art. 300 k.p. mają w niniejszej sprawie zastosowanie, odpowiedzialność pracodawcy za skutki wypadków powstałych na terenie zakładu pracy, może kształtować się bądź to na zasadzie ryzyka o której mowa w art. 435 k.c., bądź też tylko na zasadzie winy wyrażonej w art. 415 k.c. W ocenie Sądu I instancji podstawę prawną odpowiedzialności pozwanego stanowi zasada ryzyka.

Zgodnie z art. 435 §1 k.c. prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego przedsiębiorstwo jest wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody, wymaga uwzględnienia znaczenia określonych technologii w działalności przedsiębiorstwa oraz oceny, czy możliwe byłoby osiągnięcie zakładanych celów produkcyjnych przedsiębiorstwa bez użycia sił przyrody (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 8 grudnia 2005 r., I UK 97/05, OSNP 2006, nr 21–22, poz. 336). Użyta siła przyrody powinna stanowić siłę napędową przedsiębiorstwa jako całości, tak by jego istnienie i praca były uzależnione od wykorzystania sił przyrody, bez użycia których nie osiągnęłoby celu, do jakiego zostało utworzone (por. wyrok SN z dnia 1 grudnia 1962 r., 1 CR 460/62, OSPiKA 1964, z. 4, poz. 88, z glosą A. Szpunara). Pojęcie ruchu przedsiębiorstwa odnosi się do funkcjonowania przedsiębiorstwa jako całości, a nie tylko do ruchu jego poszczególnych elementów oraz urządzeń. Związek pomiędzy ruchem i szkodą występuje zatem wtedy, gdy szkoda nastąpiła w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powiązanego z działalnością przedsiębiorstwa, choćby nie było bezpośredniej zależności pomiędzy użyciem sił przyrody a szkodą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r. I PK 198/11 niepubl.).

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy Sąd Okręgowy jest zdania, iż takie branże przedsiębiorstwa, jak produkcja podłokietników są niemożliwe do prowadzenia bez wykorzystania sił przyrody, ich przetworzenie przez używane maszyny i urządzenia na pracę ma decydujące znaczenie dla gospodarczego celu przedsiębiorstwa, który bez nich nie mógłby być osiągnięty, choć część prac może być wykonywana ręcznie. To, że dla wykonywania niektórych produktów lub świadczenia niektórych usług przedsiębiorca nie korzysta w urządzeń zasilanych siłami przyrody, nie oznacza, iż nie prowadzi przedsiębiorstwa lub zakładu wprawianego w ruch przy pomocy tychże sił, jeżeli dla prowadzenia zasadniczej działalności firmy konieczne jest zastosowania źródeł energii wytwarzanych przez zjawiska przyrodnicze. Niezależna od użycia sił przyrody dodatkowa - obok głównej, opartej na wykorzystaniu owych sił - działalność produkcyjna lub usługowa nie wyklucza zatem odpowiedzialności przedsiębiorcy za szkody wyrządzone przez ruch przedsiębiorstwa wywodzonej z art. 435 kc ( vide: wyrok SN z 29 września 2021 r. - II PSKP 49/21 ) .

W granicach normalnego, zwykłego przebiegu zdarzeń odpowiedzialność za szkodę może powodować bowiem nie tylko przyczyna bezpośrednio ją wywołująca, ale także dalsza, pośrednia, o ile nie wykracza poza normalną prawidłowość zjawisk, ocenianą według wskazanych uprzednio kryteriów doświadczenia życiowego i aktualnego stanu wiedzy.

Reasumując w ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowym przypadku zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkującego odpowiedzialność pozwanego na tej podstawie prawnej. Pozwany prowadzi przedsiębiorstwo produkujące wyroby, do produkcji których bezspornie wykorzystuje specjalistyczne maszyny wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody, a bez ich użycia nie byłby on w stanie osiągać celów produkcyjnych. Działalność sił przyrody jest zatem dla przedsiębiorstwa pozwanego zasadnicza, a nie tylko uboczna.

Pozwany odpowiada zatem wobec powódki na zasadzie ryzyka i bez znaczenia jest, czy można mu przypisać winę (por. wyrok SN z dnia 27 października 2005 r., III CK 171/05; wyr. Sądu Najwyższego z dnia 14.02.2002 r. I PKN 853/00 niepubl.). Co więcej, brak winy nie uwalnia pozwanego od odpowiedzialności.

Dodać trzeba, że wypłata powódce przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jednorazowego odszkodowania z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem choroby zawodowej, powstałej na skutek pracy u pozwanego w kwocie 12. 396 zł nie wyłącza jego odpowiedzialności odszkodowawczej.

Obecnie obowiązująca ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych i wypracowany na jej gruncie dorobek orzeczniczy nie wskazują na konieczność występowania z wnioskiem o świadczenie z ustawy wypadkowej przed wszczęciem postępowania cywilnoprawnego przeciwko pracodawcy, jakkolwiek akcentują uzupełniający charakter odpowiedzialności cywilnoprawnej względem świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Co więcej, w uzasadnieniu do projektu ustawy wypadkowej z 2002 r. (druk nr 586 sejmu RP IV kadencji pkt II ppkt 7) stwierdzono, że świadczenia wypadkowe stanowią zaspokojenie wszelkich roszczeń z tytułu wypadku przy pracy w stosunku do ZUS. Natomiast pozostawia się możliwość dochodzenia przez ubezpieczonego roszczeń uzupełniających na podstawie przepisów kodeksu cywilnego od płatnika składek. Komplementarne wobec odpowiedzialności z ubezpieczenia społecznego w zakresie szkody wykraczającej poza to, co kompensuje świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego. Roszczenia odszkodowawcze pracownika z tytułu czynów niedozwolonych są nazywane roszczeniami uzupełniającymi tylko dlatego, że ich celem jest kompensowanie szkody do jej pełnej wysokości, w takim zakresie, w jakim nie wyrównały jej świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Nie stanowi to jednak przeszkody procesowej w dochodzeniu tych roszczeń przed wystąpieniem o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Otrzymanie zatem przez powódkę jednorazowego odszkodowania z ZUS nie stanowi przeszkody procesowej w dochodzeniu od pracodawcy roszczeń z tytułu naprawienia szkody na osobie będącej następstwem choroby zawodowej na podstawie przepisów kodeksu cywilnego . W szczególności takiej przeszkody nie stanowi art. 237 ¹ § 1 k.p. W myśl tego przepisu pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy lub zachorował na chorobę zawodową określoną w wykazie, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 3 k.p. , przysługują świadczenia z ubezpieczenia społecznego, określone w odrębnych przepisach. Przepis ten tylko podkreśla subsydiarną odpowiedzialność pracodawcy wobec pracownika za szkody wypadkowe i z tytułu chorób zawodowych w stosunku do odpowiedzialności instytucji ubezpieczeniowej, która odpowiada w razie spełnienia warunków z ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322). W żadnym zaś wypadku przepis ten nie wyłącza odpowiedzialności pracodawcy za szkodę pracownika dochodzoną na podstawie przepisów prawa cywilnego na ogólnych zasadach. Przy czym dochodzenie przez pracownika od pracodawcy roszczeń uzupełniających z tytułu wypadku przy pracy opiera się na przepisach prawa cywilnego ( art. 415 k.c. , art. 444 k.c. i art. 445 k.c. ).

Warto w tym miejscu podkreślić, iż przed Sądem Rejonowym w Tomaszowie Maz. zawisło kilka spraw pracowników zatrudnionych na linii produkcyjnej, u których stwierdzono chorobę zawodową w postaci cieśni nadgarstka , a jedna z nich tożsama z przedmiotową sprawą o sygnaturze V Pa 1/25 , która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. została już prawomocnie rozstrzygnięta. Sąd Okręgowy w tamtej sprawie także uznał , iż odpowiedzialność pozwanego oparta jest na podstawie art. 435 kc , a nie art. 415 i oddalił w tym zakresie apelacje strony pozwanej.

Z ustalonych przez Sąd Okręgowy okoliczności faktycznych wynika, że powódka świadcząc pracę na rzecz pozwanego wykonywała czynności monotypowe, nadmiernie angażujące strukturę anatomiczną nadgarstków, w konsekwencji powtarzające się ruchy doprowadziły do powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni nadgarstka, co finalnie doprowadziło do konieczności poddania się zabiegom chirurgicznym.

Nie bez znaczenia dla Sądu I instancji pozostają zeznania świadka R. S., pełniącego funkcję Przewodniczącego Związków Zawodowych w pozwanej spółce, które Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne. Jak wynika z depozycji świadka przypadki choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nadgarstka są u pozwanego pracodawcy dość częste. Pozwany dopiero po ingerencji Związków Zawodowych uposażył stanowiska w przyrządy rehabilitacyjne mające zapobiec kontuzjom wynikającym z monotypowej pracy rąk, prowadzącym do choroby zawodowej. Ponadto pozwany wprowadził możliwość korzystania z usług fizjoterapeuty. W ocenie Sądu Rejonowego z dokonanych ustaleń wynika, że niewątpliwym jest związek przyczynowy pomiędzy działalnością pozwanego jako przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody, w uszczerbkiem na zdrowiu doznanym przez powódkę w związku z chorobą zawodową. Także z zeznań świadków E. F. i M. S. wynika, iż informacje o pracownikach cierpiących na cieśnie nadgarstka pojawiły się na przełomie 2019 i 2020 r. i został stworzony wówczas plan działań , które miały na celu zmniejszenie obciążenia dla tych pracowników, którzy takie monotypowe czynności wykonują. Od końca 2021 r. ustalono, iż pracownicy tacy mają się rotować , pojawiły się też ortezy , które miały pełni c funkcje ochronną dla rąk. Sam zresztą biegły BHP w opinii uzupełniającej ( vide: k. 350 akt sp0rawy) podkreślił przy tej pozytywnej ocenie , iż pozwany wypełnił swoje obowiązki z zakresu BHP, sporne jest tylko czy wypełnił je należycie. Zdaniem biegłego wypełniła je należycie zatrudniając lekarza profilaktyka . Jak podkreślił biegły pozwany nie miał świadomości o zagrożeniu chorobą zawodową, ale po uzyskaniu wiedzy w tym zakresie podjął działania profilaktyczne.

Z opinii biegłego BHP wynika, iż sposób wykonywania pracy wymagający ruchów monotypowych mógł wywołać chorobę zawodową w postaci zespołu cieśni nadgarstka , jak również , iż w okresie 2010 – 2017 powódka narażona była na działanie czynników chemicznych, fizycznych i uciążliwych ( powtarzalność sekwencji ruchów kończyn dolnych ) , które w jego ocenie na podstawie badań i pomiarów ZUTIS nie powinny mieć negatywnego wpływu na stan zdrowia powódki, a warunki jej pracy były zgodne z zasadami BHP. Jednocześnie biegły ten zaznaczył, iż środki ochronne, takie jak ortezy zestawy do ćwiczeń nadgarstków zostały wprowadzone po zatrudnieniu powódki, co korespo0nduje z zeznaniami świadków, którzy potwierdzili, iż problem takich zachorowań pracowników linii produkcyjnej pojawił się w 2019 r.

Z uwagi na fakt, iż odpowiedzialność pozwanego kształtuje się na zasadzie ryzyka to pozytywna opinia biegłego BHP w zakresie zachowania norm bhp jest w tym zakresie bezprzedmiotowa.

Materialnoprawną podstawę wymiaru zadośćuczynienia za doznaną krzywdę będącą następstwem uszkodzenia ciała stanowi art. 445 § 1 k.c., zgodnie z którym w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Krzywda stanowi szkodę niemajątkową, wyrażającą się w doznanym bólu, cierpieniu i ujemnych doznaniach psychicznych. Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie i orzecznictwie poglądem zadośćuczynienie stanowi sposób naprawienia szkody niemajątkowej na osobie wyrażającej się krzywdą w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych. Inaczej niż przy odszkodowaniu, w przypadku zadośćuczynienia, ustawodawca nie wprowadza jasnych kryteriów ustalania jego wysokości. Wskazuje jedynie, iż suma przyznana z tego tytułu winna być „odpowiednia”. W judykaturze i piśmiennictwie podkreśla się, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i jako takie musi mieć odczuwalną wartość ekonomiczną, jednocześnie nie może być nadmierne. Wskazuje się na potrzebę poszukiwania obiektywnych i sprawdzalnych kryteriów oceny jego wysokości, choć przy uwzględnieniu indywidualnej sytuacji stron (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 września 2002 r., IV CKN 1266/00, LEX 80272). Do podstawowych kryteriów oceny w tym zakresie zalicza się stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych, trwałość obrażeń, prognozy na przyszłość, wiek poszkodowanego, skutki w zakresie życia osobistego oraz zawodowego, konieczność wyrzeczenia się określonych czynności życiowych, korzystania z pomocy innych osób, czy wreszcie stopień przyczynienia się poszkodowanego i winy sprawcy szkody (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 czerwca 1968 r., I PR 175/68, OSNCP 1968, nr 2, poz.37; Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 8 grudnia 1973 r., III CZP 37/73, OSNCP 1974, nr 9, poz.145; Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 września 2002 r., IV CKN 1266/00, niepubl; Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 sierpnia 1980 r., IV CR 238/80, OSNCP 1981, nr 5, poz.81; Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, OSNC 2004 r., nr 4, poz. 40).

Sąd I instancji zważył przy tym, że doznanej przez poszkodowanego krzywdy nigdy nie można przeliczyć na wysokość zadośćuczynienia wprost, według całkowicie obiektywnego i sprawdzalnego kryterium. Charakter szkody niemajątkowej decyduje, bowiem o jej niewymierności (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lutego 2000 r., III CKN 582/98, niepubl.), zaś pojęcie „odpowiedniej sumy zadośćuczynienia” użyte w art. 445 §1 k.c. ma charakter niedookreślony (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 września 2001 r., III CKN 427/00, LEX 52766). Dlatego też w orzecznictwie wskazuje się, że oceniając wysokość należnej sumy zadośćuczynienia sąd korzysta z daleko idącej swobody (tak między innymi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 lipca 2000 r., II CKN 1119/98, LEX 50884). Ustawodawca nie wprowadza bowiem żadnych sztywnych kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia, pozostawiając to zagadnienie w całości uznaniu sędziowskiemu.

W toku postępowania pozwany pracodawca podnosił zarzut przedawnienia roszczenia powódki.

Nie ma racji pozwany, iż początek biegu przedawnienia dochodzonego pozwem roszczenia winien mieć początek w 2015 r. kiedy powódka przeszła pierwszy zabieg . Przede wszystkim warto w tym miejscy zaznaczyć, iż powódka nie mająca wykształcenia medycznego i w żadnym razie samo rozpoznanie schorzenia nie świadczy o tym, iż w tej dacie powódka uzyskała z miarodajnych i kompetentnych źródeł, iż szkoda spowodowana został warunkami pracy u pozwanego.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, początkiem biegu przedawnienia jest miarodajne i autorytatywne orzeczenie kompetentnej placówki medycznej, która dokonała rozpoznania występującego schorzenia i zakwalifikowała je, jako chorobę zawodową, a zatem dzień wydania orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy stwierdzającego u strony chorobę zawodową nie jest natomiast konieczne oczekiwanie poszkodowanego na uprawomocnienie się decyzji właściwego organu o stwierdzeniu choroby zawodowej jako konsekwencji warunków zatrudnienia u konkretnego pracodawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2014 r., I PK 213/13, LEX nr 1466624, wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 listopada 2007 r., II PK 62/07, OSNP 2009 nr 1-2, poz. 4 i z dnia 14 czerwca 2011 r., I PK 258/10, LEX nr 1001280; dnia 10 października 2012 r., III BP 4/11).

W wyroku z dnia 16 października 2020 r. (w sprawie I PK 66/19) Sąd Najwyższy wprost stwierdził: „Dniem dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia na użytek roszczenia o zadośćuczynienie z tytułu następstw choroby zawodowej jest dzień wydania orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy stwierdzającego u powoda chorobę zawodową (art. 442 ¹ § 1 k.c.).”

W przypadku powódki orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydano w dniu (...), natomiast decyzję o stwierdzeniu tej choroby wydano w dniu (...) Pozew z żądaniem zapłaty zadośćuczynienia został złożony w dnu 17 listopada 2021 r. W świetle art. 442 ^{( 1)} § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. roszczenie powódki o zadośćuczynienie, dochodzone jako roszczenie uzupełniające w związku z chorobą zawodową powódki, nie było wówczas przedawnione.

Sąd I instancji ustalając ostatecznie uszczerbek na zdrowiu powódki oparł się w tym zakresie na opinii biegłego ortopedy J. B. , który uznał, iż procentowy uszczerbek na zdrowiu co do prawego nadgarstka wynosi 15 % , a co do lewego 8 %. Opinia ta jest w ocenie Sądu wnikliwa , fachowa i przekonywująca , a zwłaszcza, iż wydana została przez biegłego specjalistę w zakresie schorzenia, na które cierpiała powódka. Opinia biegłego R. była zaś w ocenie Sądu niejednoznaczna, gdyż określała uszczerbek na zdrowiu na 20 % nie precyzując czy dotyczy to łącznie obu nadgarstków czy też tylko jednego , a ponadto biegły ten nie specjalizuje się w zakresie leczenia schorzeń ortopedycznych.

Biorąc pod uwagę rozmiar, charakter i łączną wysokość (23%) uszczerbku na zdrowiu, jak również z drugiej strony dobre rokowania oraz niewielkie ograniczenia aktywności zawodowej i życiowej u powódki, także przy uwzględnieniu wypłaconego już powódce przez ZUS jednorazowego odszkodowania w wysokości 12.396 zł zł czynią żądanie powódki do kwoty 52 600 zł w pełni uzasadniony., o czym orzekł jak w punkcie 2 sentencji.

Dalej idące powództwo –podlega oddaleniu jako wygórowane ( punkt 3 wyroku )

O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 300 k.p. zasądzając je od dnia doręczenia wezwania do zapłaty, tj. od 13 lutego 2021 r. . Z uwagi na fakt , iż wezwanie to dotyczyło żądania kwoty zadośćuczynienia w wysokości 75 000 zł ( vide : k. 22 akt ) to rozszerzenie powództwa w toku postępowania pozostawało bez wpływu na datę wymagalności zasądzonego przez Sąd zadośćuczynienia .

Jeśli chodzi o koszty postępowania Sąd na podstawie art. 100 kpc stosunkowo je rozdzielił przyjmując, iż pozwany przegrał w 60 % , a powód w 40 % pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu , o czym na podstawie art. 100 kpc w związku z art. 108 kpc orzekł jak w punkcie 4 sentencji.