BIP
Rozmiar tekstu
Kontrast

V U 767/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim z 2025-12-22

Sygn. akt V U 767/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Agnieszka Leżańska

Protokolant: sekretarz sądowy Monika Daras

po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2025 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z wniosku J. J.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

o emeryturę górniczą

na skutek odwołania J. J.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

z dnia (...) r. sygn.: (...)

oddala odwołanie.

Sygn. akt VU 767/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r., znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił J. J. prawa do emerytury górniczej wskazując, że nie udokumentował on wymaganego 25 letniego okresu pracy górniczej. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach emerytalnych wnioskodawca udowodnił ogółem: 22 lata, 6 miesięcy i 7 dni pracy górniczej. Do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym ZUS nie zaliczył okresów pracy:

- od dnia 24 sierpnia 1982 r. do 30 listopada 1982 r. na stanowisku elektromonter

- od dnia 1 grudnia 1982 r. do 30 września 1983 r. na stanowisku elektromonter górniczy urządzeń sygn. autom. zabezp. i pomiarów

- od 22 października 1985 r. do 31 maja 1991 r. na stanowisku elektromonter pozostałych urządzeń, ponieważ stanowiska te nie figurują w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r.

W odwołaniu z dnia (...)., J. J. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie okresów zakwestionowanych przez ZUS, jako pracy górniczej.

W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powielając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:

wnioskodawca J. J. urodził się w dniu (...) W dniu (...) wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury. Wnioskodawca nadal pracuje w (...) S.A Oddział (...) B. (wcześniej Kopalnia (...) Spółka Akcyjna), obecnie od dnia 1 czerwca 2013 r., na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonując prace elektryczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń (dowód: wniosek o emeryturę k. 1, świadectwo wykonywania pracy górniczej k. 8 – akt emerytalnych ZUS).

J. J. podjął pracę w (...) od dnia 24 sierpnia 1982 r. w oddziale (...), na stanowisku elektromontera. W oddziale tym realizował swe obowiązki i zajmował kolejno następujące stanowiska:

- od dnia 1 grudnia 1982 r. do 30 września 1983 r. – elektromonter górniczych urządzeń sygn. autom. zabezp. i pomiarów

- od dnia 22 października 1985 r. do 31 maja 1991 r. – elektromonter pozostałych urządzeń.

Na ww. stanowiskach wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.

W okresie od 1 października 1983 r. do 30 września 1985 r. skarżący odbywał zasadniczą służbę wojskową (dowód: umowa o pracę z dnia 24 sierpnia 1982 r. k. 5, angaż k.7, umowa o pracę k. 15, angaż k. 23 – część B akt osobowych, świadectwo wykonywania pracy górniczej k. 8 – akt emerytalnych ZUS).

W kolejnych okresach J. J. zatrudniony był w (...) B. na następujących stanowiskach:

- od 1 czerwca 1991 r. do 31 stycznia 1995 r. wydawcy magazynowego w oddziale (...),

- od 1 lutego 1995 r. do 31 marca 2008 r. samodzielnego referenta,

- od 1 kwietnia 2008 r. do 30 czerwca 2011 r. specjalisty w dziale (...)

- od 1 lipca 2011 r. do 21 maja 2013 r. specjalisty w dziale (...)

- od 1 czerwca 2013 r. do 31 marca 2019 r. elektromonter maszyn i urządzeń górniczych w przodku w oddziale (...),

- od 1 kwietnia 2019 r. do chwili obecnej elektromonter maszyn i urządzeń górniczych w przodku w Oddziale (...) P. S. , (...) (dowód: angaż k. 23, angaż k. 33, angaż k. 76, angaż k.100, angaż k.120, angaż k. 147 – część B akt osobowych, świadectwo wykonywania pracy górniczej k. 8 – akt emerytalnych ZUS).

W świadectwie wykonywania pracy górniczej z dnia 22 lipca 2024 r. pracodawca ubezpieczonego wskazał, że J. J. w okresie od dnia 24 sierpnia 1982 r. do 30 września 1983 r., od 22 października 1985 r. do 31 maja 1991 r. oraz od 1 czerwca 2013r. do nadal stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę górniczą na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonując prace elektryczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń (dowód: świadectwo wykonywania pracy górniczej z dnia 22 lipca 2024 r., k. 8 – akt emerytalnych ZUS) .

Oddział (...), w którym zatrudniony był skarżący w spornych okresach był oddziałem grupy pomiarowej i naprawczej. Grupa pomiarowa zajmowała się lokalizacją uszkodzeń kabli elektrycznych we wkopie. Grupa naprawcza zajmowała się w warsztacie naprawą dostarczonych mierników. W oddziale były 4 brygady składające się z przodowego oraz 2-3 elektryków (dowód: zeznania J. J. nagranie od minuty 02:53 do minuty 09:01 i od minuty 09:01 do minuty 21:32 – protokołu rozprawy z dnia 16 grudnia 2025 r.).

Przez pierwszy miesiąc zatrudnienia od 24 sierpnia 1982 r. wnioskodawca pracował w brygadzie naprawczej wykonując pracę w warsztacie i nie wyjeżdżał w teren. W pozostałych spornych okresach wnioskodawca pracował w brygadach wykonujących pracę we wkopie (dowód: zeznania J. J. nagranie od minuty 02:53 do minuty 09:01 – protokołu rozprawy z dnia 16 grudnia 2025 r.). J. J. wykonywał swoje obowiązki pracownicze na terenie całego wkopu (...). Praca jego polegała na lokalizacji uszkodzonych kabli biegnących wzdłuż całego systemu ktz, tj. od maszyny urabiającej, przez taśmociągi po zwałowarki. Zwałowarki znajdowały się w latach 80, w odległości około 15 km od koparek urabiających. Uzyskując informację o uszkodzonym kablu skarżący szedł wzdłuż przenośników (taśmociągów) i szukał miejsca uszkodzenia. Brygada ubezpieczonego dysponowała samochodem służącym do wyszukiwania uszkodzeń. Z samochodu tego podpiętego pod kabel wysyłane były impulsy, które w miejscu uszkodzenia powodowały spięcie elektryczne i skarżący wyszukiwał właśnie takie miejsca. Oprócz poszukiwania usterek zajmował się również wykonywaniem sezonowych, planowych prac przeglądowych transformatorów, znajdujących się na koprach i zwałowarkach. W (...) był ustalony roczny harmonogram przeglądów, który obejmował wszystkie maszyny znajdujących się we wkopie i poza wkopem.

Skarżący wykonywał również pomiary zwojeń, izolacji, pomiary ciągłości żył i kabli na urządzeniach znajdujących się w systemie ktz. Koparki urabiające i zwałowarki miały swoją obsługę elektryczną, a wnioskodawca takie prace wykonywał na przenośnikach taśmowych. Dokonywał również smarowania silników na przenośnikach.

Wnioskodawca zajmował się również sprawdzaniem poprawności działania ochrony przeciwporażeniowej w rozdzielniach elektrycznych maszyn podstawowych (dowód: zeznania J. J. nagranie od minuty 02:53 do minuty 33:28 – protokołu rozprawy z dnia 16 grudnia 2025 r.).

Oddział (...) w latach 1982-1991 zajmował się wykonywaniem pomiarów elektrycznych w (...) B.. Na tym oddziale istniał podział na brygady pracujące wyłącznie w warsztacie i brygady pracujące wyłącznie we wkopie.

Brygada pracująca we wkopie zajmowała się:

- lokalizacją uszkodzeń kabli zasilających koparki i ładowarki,

- pomiarami urządzeń rozdzielczych tj. silników, transformatorów, wyłączników, przekładni,

- nastawami i sprawdzaniem zabezpieczeń rozdzielniach maszyn podstawowych,

- pomiarami prądów błądzących na poziomach wyrobiskowych przy koparkach i zwałowarkach,

- diagnozowaniem i analizą przyczyn awarii urządzeń elektrycznych maszyn podstawowych,

- sprawdzaniem poprawności działania ochrony przeciwporażeniowej urządzeń elektrycznych w przodku (dowód: informacja o zakresie robót z 10 kwietnia 2025 r. k. 50 – akt sprawy).

Na posiedzeniu w dniu 21 października 2011 r. Komisja Weryfikacyjna ustaliła, że wnioskodawca na oddz. (...) pracował w okresach od 24 sierpnia 1982 r. do 30 września 1983 r. oraz od 22 października 1985 r. do 31 maja 1991 r. jako rzemieślnik zatrudniony na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, to jest na stanowisku wymienionym w dziale III pkt 7 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku (dowód: protokół z posiedzenia Komisji weryfikacyjnej z dnia 21 października 2011 r. k. 9 - akt emerytalnych ZUS).

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje:

odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami była wyłącznie kwestia posiadania przez wnioskodawcę wymaganego 25-letniego okresu pracy górniczej. Spełnienia przez wnioskodawcę pozostałych przesłanek nabycia prawa do emerytury górniczej ZUS w zaskarżonej decyzji nie kwestionował.

Przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określa ustawa z dnia
17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1251), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 50a ust 1 i 2 ustawy emerytura górnicza przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) ukończył 55 lat życia;

2) ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej
co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;

3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek
o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej
20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym
co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.

Zgodnie z art. art. 50b ww. ustawy przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy, z tym że okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą uwzględnia się, jeżeli praca
ta wykonywana była co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy.

Z kolei w myśl art. 50 c ust. 1 pkt 4 ustawy za pracę górniczą uważa się zatrudnienie na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa.

Wykaz stanowisk pracy, na których zatrudnienie zaliczane jest do pracy górniczej oraz wykonywanej w przodkach uwzględnianej w rozmiarze półtorakrotnym, powinno ustalić rozporządzenie wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 50d ust. 3 ustawy. Ponieważ rozporządzenie takie nie zostało wydane, obowiązuje nadal (z mocy art. 194 wskazanej ustawy) wykaz stanowisk zawarty w załączniku nr 2 i 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty (Dz. U. z 1995 roku Nr 2, poz. 8), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 5 ust. 5 i art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 roku o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 1995 roku, Nr 30, poz. 154). Wykaz ten obowiązuje jednak jedynie w takim zakresie, w jakim jego przepisy nie są sprzeczne z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Rozporządzenie wykonawcze nie może bowiem przyznawać ubezpieczonym większych uprawnień niż uczynił to ustawodawca. Tym samym, przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowić muszą zawsze punkt wyjścia do oceny zasadności roszczeń emerytalnych wnioskodawcy.

Natomiast zgodnie z art. 50d ust. 1 pkt 1 ustawy przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego w przodkach bezpośrednio przy urabianiu, ładowaniu i zwałowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących, transportujących i zwałujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych.

W myśl art. 50d ust 1a ustawy przez przodek rozumie się obszar wyrobiska górniczego, w którym są wykonywane prace bezpośrednio związane z wydobywaniem kopaliny lub drążeniem tego wyrobiska, w tym ścianę, a w odkrywkach również obszar związany bezpośrednio z urabianiem kopaliny, nadkładu lub skał otaczających oraz ze zwałowaniem, w tym formowaniem korpusu zwału, a także strefę przyprzodkową stanowiącą obszar bezpośrednio przyległy do przodka, ustalony w (...) na podstawie organizacyjno-technicznych metod wykonywania robót górniczych, w której są wykonywane prace związane z odstawą urobku oraz utrzymaniem wyrobiska.

O uznaniu pracy za pracę górniczą w rozumieniu omawianych przepisów nie decyduje treść wystawionych przez pracodawcę dokumentów, w tym zaświadczenia, świadectwa, czy protokoły komisji weryfikacyjnych, ale charakter czynności faktycznie wykonywanych przez pracownika. Dokonana przez pracodawcę kwalifikacja zajmowanego przez konkretnego pracownika stanowiska, jak i ewentualna zmiana tej kwalifikacji na podstawie protokołu komisji weryfikacyjnej, nie przesądza jeszcze o zaliczeniu zatrudnienia na tym stanowisku do pracy górniczej (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1998 r., II UKN 570/97, z dnia 22 marca 2001 r., II UKN 263/00 oraz z dnia 2 czerwca 2010 r., I UK 25/10).

Wnioskodawca wnosił o zaliczenie do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym okresów od dnia 24 sierpnia 1982 r. do 30 września 1983 r. oraz od 22 października 1985 r. do 31 maja 1991r., a zatem okresu wykazanego w świadectwie pracy górniczej. Wskazany w tym świadectwie pracy górniczej okres od 1 czerwca 2013 r. do nadal został bowiem przez organ rentowy uwzględniony, jako okres pracy górniczej określonej w art. 50c ust. ustawy. W świadectwie tym pracodawca stwierdził, że wnioskodawca wykonywał pracę górniczą w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku rzemieślnika zatrudnionego na odkrywce bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach i zwałowarkach, wykonując prace elektryczne przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń, to jest na stanowisku wymienionym pod poz. 7, Dz. III, załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 roku. Organ rentowy zakwestionował powyższe świadectwo i nie zliczył do pracy górniczej okresów od 24 sierpnia 1982 r. do 30 września 1983 r. oraz od 22 października 1985 r. do 31 maja 1991r. w wymiarze półtorakrotnym.

Legitymowanie się świadectwem wykonywania pracy górniczej, wobec zakwestionowania jego treści przez ZUS nie jest wystarczające do wykazania wykonywania kwalifikowanej pracy górniczej.

Przede wszystkim należy podnieść, że treść świadectwa wykonywania pracy górniczej nie została sformułowana w sposób prawidłowy, gdyż nie określa rodzaju prac, które faktycznie wykonywał skarżący, jak tego wymaga art. 50d ustawy emerytalnej, a jedynie zajmowane przez niego stanowisko. Tymczasem o uznaniu konkretnej pracy (wykonywanych czynności służbowych) za pracę górniczą w rozumieniu przepisów emerytalno-rentowych decyduje charakter czynności faktycznie wykonywanych przez pracownika, a nie nazwa stanowiska, protokół komisji weryfikacyjnej czy wreszcie świadectwo pracy.

Legitymowanie się zatem przez skarżącego świadectwem wykonywania pracy górniczej nie oznacza, że rzeczywiście wykonywał on prace górnicze wymienione w rozumieniu art. 50d ustawy. Świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c., nie korzysta zatem z domniemania prawdziwości i autentyczności, a li tylko dokumentem prywatnym, który stanowi jedynie dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie w nim zawarte (art. 245 k.p.c.). Świadectwo pracy samo przez się nie tworzy zatem praw podmiotowych ani ich nie pozbawia.

Organ rentowy zakwestionował powyższe świadectwo, podnosząc że na podstawie analizy schematu organizacyjnego pracodawcy oraz charakterystyki stanowiska pracy, nie ma podstaw do zaliczenia wnioskodawcy okresu od 24 sierpnia 1982 r. do 30 września 1983 r. oraz od 22 października 1985 r. do 31 maja 1991r. do stażu pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym. Ponieważ organ rentowy zaprzeczał prawdziwości świadectwa co do charakteru wykonywanej przez wnioskodawcę pracy w spornym okresie (spór dotyczył dokumentu prywatnego pochodzącego od innej osoby niż strona zaprzeczająca), ciężar wykazania prawdziwości tego dokumentu prywatnego w myśl art. 253 zd. 2 k.p.c. spoczywał na wnioskodawcy jako na osobie, która chce z tego dokumentu skorzystać.

Skarżący domagając się uwzględnienia spornego okresu z zastosowaniem przelicznika półtorakrotnego przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej winien zatem wykazać, że na zajmowanym stanowisku wykonywał prace wymienione w art. 50 d ustęp 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, a zatem takie, które należy wiązać z bezpośrednim i zasadniczym procesem produkcyjnym zakładu górniczego polegającym na urobku, ładowaniu i zwałowaniu urobku. Dotyczy to wyłącznie czynności stanowiących element ciągu technologicznego bezpośrednio związany z procesem wydobycia węgla. Wykaz stanowisk pracy, określony pomocniczo w załączniku nr 3 do rozporządzenia odnosi się zatem wyłącznie do wykonywanych zadań górnika, jeżeli spełniają one kryterium miejsca wykonywania pracy i jej charakteru określonego w przepisie art. 50 d ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wnioskodawca nie sprostał temu obowiązkowi.

Charakter pracy wnioskodawcy w spornych okresach, Sąd ustalił na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji pracowniczej, w tym częściowo charakterystyki pracy i zeznań wnioskodawcy.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania skarżącego w zakresie, w jakim wskazał on swój zakres obowiązków, rodzaj wykonywanych przez niego obowiązków przy przenośnikach wielkogabarytowych w całym układzie k.t.z. od koparek urabiających do zwałowarek. W charakterystyce pracy przedstawionej przez jego pracodawcę wskazano co prawda, że J. J. w spornym okresie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace przy maszynach podstawowych , ale stwierdzenie to nie znalazło potwierdzenia w zeznaniach samego wnioskodawcy. Przede wszystkim J. J. zeznał, że około miesiąca od początku zatrudnienia swoje obowiązki wykonywał w grupie naprawczej, która zajmowała się w warsztacie naprawą mierników. Nie pracował w tym czasie ani przy maszynach podstawowych, ani nawet we wkopie. Powyższe zeznania podważają wiarygodność twierdzeń pracodawcy, który wskazał w charakterystyce stanowiska pracy wnioskodawcy, że w spornych okresach J. J. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy maszynach podstawowych, koparkach i zwałowarkach.

W pozostałym spornym okresie skarżący swoje obowiązki pracownicze wykonywał na terenie całego wkopu (...). Praca jego polegała na lokalizacji uszkodzonych kabli biegnących wzdłuż całego systemu ktz. Układ ktz, jak wskazuje sama nazwa, obejmuje teren całej odkrywki, a nie tylko przodka, który jest ograniczony do terenu pracy koparki wielonaczyniowej i zwałowarki. Przenośnik wielkogabarytowe, którymi zajmował się skarżący biegną po terenie całej odkrywki od koparki urabiającej, aż do zwałowarki. Do stałych obowiązków skarżącego w spornym okresie należało - jak zeznał – wyszukiwanie miejsca uszkodzenia kabli zasilających, ale nie tylko kabli zasilających maszyny podstawowe. Praca ta nie ograniczała się zatem tylko to bezpośredniego otoczenia maszyny podstawowej, albowiem wnioskodawca miejsca tego poszukiwał idąc wzdłuż przenośników (taśmociągów), ciągnących się na terenie całej odkrywki. Podkreślić przy tym należy, iż w latach 80 tych zwałowarki znajdowały się w odległości około 15 km od koparek urabiających węgiel, a więc od przodka. Oprócz poszukiwania usterek skarżący zajmował się również wykonywaniem sezonowych, planowych prac przeglądowych transformatorów znajdujących się na koprach i zwałowarkach. Był ustalony roczny harmonogram przeglądów, który obejmował wszystkie maszyny znajdujące się we wkopie i poza wkopem. Skarżący wykonywał również pomiary zwojeń, izolacji, pomiary ciągłości żył i kabli na urządzeniach znajdujących się w systemie ktz. Koparki urabiające i zwałowarki miały swoją obsługę elektryczną, a wnioskodawca takie prace wykonywał na przenośnikach taśmowych. Dokonywał również smarowania silników na przenośnikach. Do jego zadań należało zatem również utrzymanie ruchu przenośników taśmowych, którymi był transportowany urobek z miejsca pracy koparki wielonaczyniowej na zwałowisko. Część swoich obowiązków J. J. wykonywał również na maszynach podstawowych tj. koparkach i zwałowarkach. Zajmował się bowiem wykonywaniem sezonowych prac przeglądowych transformatorów znajdujących się na koprach i zwałowarkach, dokonywał również sprawdzania poprawności działania ochrony przeciwporażeniowej w rozdzielniach elektrycznych maszyn podstawowych.

Reasumując powyższe rozważania uznać należy, iż skarżący w spornym okresie nie wykonywał pracy w przodku bezpośrednio w procesie urabiania czy zwałowania, jak to wynika z charakterystyki stanowiska pracy stale, co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Tylko bowiem wykonywanie takiej pracy uprawniałoby do zakwalifikowania jego pracy jako pracy przodkowej. Przy czym z dostępnego materiału dowodowego nie można wprost określić ile faktycznie czasu zajmowała wnioskodawcy praca na maszynach podstawowych, a ile pozostałe obowiązki. Zakres jednak czynności i obowiązków J. J. oraz przeznaczenie brygady do usuwania awarii wskazuje, że te czynności były przeważające. Usuwanie awarii było bowiem wykonywane w pierwszej kolejności, a przeglądy wykonywane na maszynach podstawowych w razie wystąpienia awarii były przerywane, celem ustalenia miejsca uszkodzenia kabla. Przy czym jak zeznał wnioskodawca ustalony był roczny harmonogram przeglądów, który obejmował wszystkie maszyny znajdujących się we wkopie, jak i poza wkopem.

Skoro zatem skarżący w spornym okresie wykonywał głównie prace elektromontera poza przodkiem, to niedopuszczalne było kwalifikowanie jego zatrudnienia przez pracodawcę jako pracy w przodku. Praca przy usuwaniu awarii kabli zasilających biegnących w całym systemie ktz nie jest także inną pracą przodkową w rozumieniu art. 50d ustęp 1 ustawy, gdyż nie ma bezpośredniego związku z procesem urabiania i zwałowania kopaliny. Skarżący wprawdzie pracował cały czas na odkrywce węgla brunatnego, ale nie wykonywał prac przodkowych związanych bezpośrednio z urabianiem i ładowaniem urobku. Skarżący przez większą część swojego czasu pracy pracował poza przodkiem.

Prace przodkowe skarżący zaczął wykonywać dopiero od 1 czerwca 2013 r. , gdyż jak wynika z angaży oraz świadectwa pracy górniczej od tej daty pracuje jako elektromonter maszyn i urządzeń górniczych w przodku w oddziale (...) oraz (...), na koparkach wielonaczyniowych i zwałowarkach, co legło u podstaw zaliczenia tego okresu przez ZUS do pracy górniczej w wymiarze półtorakrotnym.

Bez znaczenia dla sprawy pozostaje ewentualne przyznanie przez organ rentowy innym osobom z oddziału skarżącego emerytury górniczej z uwzględnieniem jako pracy w wymiarze półtorakrotnym okresu zatrudnienia w (...), na takim samym stanowisku jak odwołujący. Każda rozpatrywana przez Sąd sprawa jest badana w sposób indywidualny, przy uwzględnieniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także ogólnej linii orzeczniczej w sprawach danego rodzaju, a ta w ostatnich latach ulegała ewolucji pod wpływem orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Ponieważ postępowanie dowodowe wykazało, że praca odwołującego w spornym okresie nie była pracą wykonywaną stale, co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych, zatem nie może być zaliczona do emerytury w wymiarze półtorakrotnym.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie legitymuje się wymaganym 25-letnim okresem pracy górniczej, dlatego też Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił jego odwołanie, jako nieuzasadnione.

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Izabela Grzybowska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Osoba, która wytworzyła informację:  sędzia Agnieszka Leżańska
Data wytworzenia informacji: